Click 
BÀI PHÁT BIỂU CỦA GIÁO SƯ ANH HÙNG LAO ĐỘNG
ĐẶNG VŨ KHIÊU
(DỊP GIỖ TỔ NGHỀ THÊU 2012)
Tôi rất là xin lỗi vì sự chậm trễ này bởi vì không những là tuổi già năm này 97 tuổi chân đi không vững, mắt lại chẳng nhìn thấy gì cả nhưng vì tình cảm của tôi với XQ trong bao nhiêu năm nay cho nên tôi không thể không vào được. Tôi đến đây lại đúng vào những ngày trời lạnh, tôi phải nằm suốt ngày suốt đêm ở trong khách sạn, không vào được. Cả đêm hôm qua, huyết áp lên rất cao không thể nào dậy được nhưng khi nghe nói có đồng chí phó chủ tịch Trương Văn Thu có mặt ở đây rồi thì tôi có bừng tỉnh dậy và trời cũng phù hộ cho tôi huyết áp của tôi đã tụt xuống và hôm nay tôi có thể có mặt tại đây tham dự cùng với tất cả các bạn.
Trước hết tôi xin chào đồng chí Trương Văn Thu - đại diện cho Đảng và chính quyền Lâm Đồng, chính quyền đã bao nhiêu năm nay hết lòng giúp đỡ để cho XQ mỗi ngày mỗi phát triển. Cũng nhờ có sự giúp đỡ đó mới tạo được điều kiện mỗi ngày một thuận lợi ở đây. Và tôi tin tưởng rằng trong 20 năm XQ cũng đã đóng góp nhiều để xây dựng nên trên đất Đà Lạt một nơi hội tụ rất khang trang. Nó không những phát triển được ngành thêu mà nó còn là một nơi tham quan. Nó cũng làm đẹp thêm cho Đà Lạt của chúng ta dưới sự lãnh đạo của đồng chí chủ tịch, đồng chí bí thư, các đồng chí lãnh đạo của tỉnh Lâm Đồng chúng ta. Trước hết tôi xin chào mừng đồng chí Trương Văn Thu đã đến và cho tôi gởi lời đến đồng chí bí thư và các đồng chí lãnh đạo trong tỉnh Lâm Đồng. Tôi đặt sự tin tưởng vào các đồng chí sẽ một ngày một xây dựng Lâm Đồng của chúng ta mỗi ngày mỗi phát triển và Đà Lạt của chúng ta sẽ đẹp hơn, hấp dẫn hơn thu hút được rất nhiều khách ở đông tây nam bắc, từ tất cả mọi phương đến nơi này. Xin cảm ơn đồng chí.
Trước hết là xin chào mừng tất cả các bạn - những người yêu quý XQ những người đã kết thành hội Tri Kỷ Hữu của XQ đã bao nhiêu năm nay và trong đó tôi là một người Tri Kỷ Hữu lâu năm của XQ tức là của hai em Võ Văn Quân và Hoàng Lệ Xuân mà tôi rất yêu quý, tôi rất tin tưởng ở tâm hồn, ở tấm lòng yêu thương tổ quốc nhất là đã biết khai thác nghề thêu, biết tôn trọng cụ Tổ đã sinh ra nghề này. Bao nhiêu năm nay xây dựng nghề thêu, đã đặt hy vọng nghề thêu của Việt Nam sẽ vươn lên không những chỉ là mũi kim đường chỉ để thêu một bức tranh mà thậm chí thêu ở đó tâm hồn của Việt Nam, thêu vào đó khí phách của người Việt Nam và nhất là thêu nên truyền thống của dân tộc Việt Nam. Đặc biệt ở đây nghề thêu sẽ chứng tỏ tài năng của người phụ nữ Việt Nam. Đó là người phụ nữ Việt Nam, truyền thống của người phụ nữ Việt Nam từ xưa cho đến bây giờ đã sánh ngang vai cùng với nam giới mà có khi còn đi trước nam giới. Họ đi trước cả nam giới về tâm hồn và tình cảm của mình. Giống như Mỵ Châu là một người giặc đã đến thì chiến đấu cho đến cùng, giặc hòa hiếu thì coi như là bạn. Thể hiện câu nói “Người Việt Nam sống chung thủy trong gia đình của mình và sống trung hiếu với đất nước. Khi đã là thù thì chiến đấu đến cùng và khi là bạn thì chúng ta cần thương yêu. Người đó thể hiện ra cái tâm hồn người Việt Nam xưa giống như thế, ngày hôm nay giống như thế và ngày mai cũng phải giống như thế. Người ta chê trách Mị Châu là mất cảnh giác để cho quân thù dựa vào mình mà chiến đấu, dựa mình để mà hại và xâm chiếm đất nước ta. Cái tội mất cảnh giác đó nhà vua đã chặt đầu Mị Châu và dòng máu của Mị Châu đã chảy xuống nước. Và trong lòng của người Việt Nam thì dòng máu đó là huyết thần trong viên ngọc trai, tượng trưng cho tâm hồn người phụ nữ Việt Nam, trong sáng như viên ngọc. Đó là một tấm gương của Mị Châu, Mị Châu như thế thì mất cảnh giác nhưng người Việt Nam sẵn sàng mất cảnh giác như thế. Sự mất cảnh giác đáng chê trách, đáng bị chặt đầu nhưng nó thể hiện được rằng người Việt Nam sống chung thủy. Điều đó được thoát giải ở Lê Lợi – Lê Lợi nói rằng: “Trước kia Tào Tháo nói rằng: Thà Ta Phụ Người Chứ Không Để Người Phụ Ta - Lê Lợi nói rằng: Thà Người Phụ Tôi Chứ Tôi Không Bao Giờ Phụ Người Trước, người phụ tôi thì tôi đành phải đáp lại và tôi chỉ bảo vệ đất nước tôi mà thôi”, đó là tấm gương nêu lên được cái tinh thần của Mị Châu. Tâm hồn của Mị Châu chính là tâm hồn của người Việt Nam.
Người phụ nữ Việt Nam thể hiện là bắt đầu từ cái tình yêu thương đó Mị Châu trải qua bao nhiêu người phụ nữ: Trước hết là Dương Vân Nga, rồi đến Ỷ Lan và đặc biệt trong đời sống văn hóa của mình. Nhưng đặc biệt hơn nữa là người mở đầu đứng ra bảo vệ đất nước cũng là người phụ nữ Việt Nam đó là Hai Bà Trưng rồi tiếp theo là Bà Triệu, kết thúc cuộc chiến đấu xông pha cũng là người Phụ Nữ Việt Nam là bà phó tư lệnh đã chiến đấu chống lại sự xâm lược của đế quốc Mỹ, tôi nói đó chính là người phụ nữ Việt Nam anh hùng trong hành động, nhân đạo trong tâm hồn và tất cả tài năng và trí tuệ trong hành động của mình, tấm gương đó là tấm gương diễn ra rất dài trong lịch sử.
Hôm nay thì chúng tôi chào mừng các vị khách quý, các vị đã đến đây từ trong hoàn cảnh xã hội hiện nay trên thế giới là đang rất lộn xộn, ngoài người sống như thế này trong đó thì tranh chấp lẫn nhau gây ra những sự xung đột, đổ máu trong toàn quốc, cho nên chúng ta sống trong một xã hội bất ổn, các đồng chí và các bạn thấy rõ điều đó thì các bạn từ trong cái hoàn cảnh xã hội đó các bạn đến nơi đây thì các bạn không thấy có sự xung đột, không thấy có sự hận thù mà chỉ thấy được tình thương, hiểu lẫn nhau và chỉ thấy có tình yêu và nghệ thuật mà thôi. Cái đó là một điều mà chúng ta hết sức là vui mừng. Hôm nay nữa là tôi xin chúc mừng đến anh Võ Văn Quân và Hoàng Lệ Xuân đã trải qua 20 năm chiến đấu từ mảnh đất hoang vu nay đã trở thành một nơi rất là lộng lẫy, từ hai bàn tay trắng đã gầy dựng nên sự nghiệp của nghề thêu ngày hôm nay. Hai mươi năm đó biết bao là công sức, 20 năm đó tuy là ngắn ngủi từ không đến có, gầy dựng được bao điều lớn lao, được các bạn ngoại quốc ngưỡng mộ, được tất cả bạn bè trong nước thương yêu, rất nhiều người thân thiết coi nhau như là tri kỷ, được tất cả bạn bè quốc tế đến đây. Uy tín và danh tiếng của XQ đến nay đã rạng danh trên thế giới. Hôm nay xin chúc mừng 20 năm nay và hôm nay tôi cũng xin cùng với XQ nhớ lại công ơn của cụ Tổ nghề thêu của chúng ta và cùng với nhau ngồi lại với nhau làm thế nào mà trên cơ sở XQ này phải tập hợp hơn nữa bè bạn và có những tranh thêu hiện nay đã tràn ngập trên thế giới, không chỉ tranh mà báo cho thế giới tâm hồn Việt Nam, cách sống của con người Việt Nam, đất nước Việt Nam từ xưa đến nay như thế nào và ngày hôm nay ra sao, tương lai sẽ như thế nào và đạo lý mà chú Quân vừa nói lúc nãy là đạo lý làm người và đặc biệt là sự tôn vinh người phụ nữ – cái điểm đó là quan trọng – ngày hôm nay ấy thì chúng ta nhìn xem phụ nữ cũng đã được tôn vinh nhưng trên đất nước chúng ta cũng còn rất nhiều những điều đau xót đối với người phụ nữ. Nhiều khi người phụ nữ bị đày đọa, bị coi như là vật mua vui cho nam giới mà không nghĩ rằng người phụ nữ là một người mà tài năng sánh cùng với nam giới. Tôi hoan nghênh các em đã làm thức dậy tài năng và tâm hồn của người phụ nữ, làm sáng dần vai trò của người phụ nữ hôm qua, ngày hôm nay và tương lai về sau này nữa, đó là một cái điều mà chúng tôi cảm thấy hy vọng vào công ty XQ. Tôi chúc cho hai em và chúc cho những người nghệ sỹ rất thân thiết của tôi ngày hôm nay ngày càng phát triển và ngày càng đưa cái ngành thêu của chúng ta phát triển hơn nữa và ngày càng thu thập bạn bè khắp nơi đến đây sẽ cùng nhau như người bạn quý, như những người thân yêu. Từ đó mà tình bạn đó mở rộng ra mỗi ngày một nhiều trên đất nước, trên toàn thế giới, đó là điều mong mỏi của tôi đối với XQ, đối với nghề thêu, cũng là mong mỏi của tôi đối với tất cả các bạn. Xin cảm ơn các bạn và chúc các bạn mọi sự tốt đẹp.
---------------------------------------------------------------
CHÚC MỪNG HỘI THIẾU NỮ "NHẶT CỎ VƯỜN TRĂNG"
XQ – CỔ ĐỘ 2008
Hà Nội, ngày 08 tháng 05 năm 2008
GS Vũ Khiêu
1. Cách đây gần 3 năm công ty thêu XQ đã tổ chức thành công lễ ra mắt của mình tại Hà Nội. Từ Thăng Long cổ kính, qua non xanh Đà Lạt để trở về với thành phố Huế là con đường lịch sử của nước non Đại Việt. Con đường bắt đầu từ mẹ Âu Cơ và cha Lạc Long Quân, những người đã mở ra triều đại vua Hùng và dẫn con cháu đi suốt bốn ngàn năm lịch sử. Tình cảm yêu thương rộng lớn của cha Rồng mẹ Tiên đã trùm lên trên Tổ quốc của chúng ta từ rừng sâu đến biển cả và thấm sâu vào trong khối óc và con tim của 80 triệu con cháu cho đến hôm nay và mãi mãi.
Các bạn đang làm bức tranh thêu rộng lớn phản ánh tấm lòng của toàn thể nhân dân đối với thủ đô yêu quý và đang hướng về thủ đô sắp tròn 1000 năm tuổi. Nhưng Thăng Long không chỉ có ngàn năm lịch sử mà còn là sự nối dài lịch sử văn hiến và anh hùng suốt từ đời cha Rồng mẹ Tiên đến chúng ta. Tinh thần Thăng Long không chỉ đọng lại trên mảnh đất của thủ đô Hà Nội hôm nay mà còn kết tinh tinh hoa phong phú của toàn quốc.
Tinh thần Thăng Long là tinh thần của cả non nước Việt Nam. Trong tài sản của ông cha để lại, nhiều thức có thể tạm mất đi nhưng non nước Việt Nam đã trở thành sức mạnh vĩnh viễn trường tồn. Non nước ấy là sức sống bất diệt của nhân ta để mãi mãi bảo vệ mảnh đất yêu thương này của chúng ta.
2.Tôi hoan nghênh công ty thêu XQ đã chọn thành phố Đà Lạt rồi Cố Đô Huế để tổ chức 2 lễ hội lớn nhằm tôn vinh non nước Việt Nam.
Không phải ngẫu nhiên mà cha mẹ chúng ta đã chia đôi trăm người con: một nửa theo cha xuống vùng sông nước, một nửa theo mẹ lên vùng núi rừng. Non nước Việt Nam, bất cứ nơi nào trên đất nước này, cũng đều gắn bó với nhau trong truyền thống vừa trí tuệ, vừa nhân ái mà cha mẹ xưa đã để lại cho chúng ta.
Đà Lạt không phải là tất cả núi non Việt Nam nhưng có thể coi như một cảnh quan đẹp nhất và tiêu biểu nhất cho núi non Việt Nam.
Cố Đô Huế không phải là toàn thể bờ biển Việt Nam nhưng có thể coi Huế như một địa điểm kết tinh những vẻ đẹp rực rỡ nhất của sông biển Việt Nam. Tại sao cha ta lại đưa con xuống vùng biển nước và mẹ ta lại đưa con lên sống ở chốn non ngàn? Chính vì mẹ của chúng ta là nhân ái và cha của chúng ta là trí tuệ.
Khổng Tử ngày xưa đã nói rằng: “Nhân giả nhạo sơn, Trí giả nhạo thủy” nghĩa là non phù hợp với điều ưa chuộng của bậc nhân giả, nước phù hợp với điều ưa chuộng của bậc trí giả. Đối với chúng ta, non tượng trưng cho sự vững vàng, không gì lay chuyển được của lòng nhân ái ở mẹ chúng ta là Âu Cơ. Nước tượng trưng cho sự sắc sảo, nhạy bén về trí tuệ của cha chúng ta là Lạc Long Quân.
Từ truyền thống nhân ái và trí tuệ ấy mà chúng ta hiểu rằng vì sao non nước Việt Nam lại gắn bó sâu sắc nhất, bền vững nhất trong khối óc và trái tim của tất cả chúng ta từ đời này qua đời khác. Cha mẹ chúng ta từ thời xa xưa đã sống như thế và để lại cho con cháu các vua Hùng thứ tài sản vô cùng quý báu là đức tính vừa nhân ái vừa trí tuệ.
3.Tôi chào mừng lễ hội của các bạn tại Cố Đô Huế, lễ hội lấy tên là XQ Hội thiếu nữ "Nhặt Cỏ Vườn Trăng", chính là hồn thiêng liêng của tổ tiên chúng ta từ bao đời, đã kết đọng tại đây hôm nay để cùng hòa nhập với niềm vui của tất cả các bạn. Tôi hiểu vì sao các bạn đã dành một phần nghi lễ để tưởng niệm tổ tiên, các thế hệ đã trải qua bao nhiêu gian khổ để lại cho chúng ta Nước non gấm vóc này.
Sông, biển cũng là hồn thiêng của bao nhiêu con người đã ngã xuống nơi đây và trôi vào lòng biển cả, để những tiếng rì rào của sóng nước mãi mãi là những điều thầm kín của bao nhiêu người đã khuất, còn đem tâm sự đổi trao và gửi gắm vào chúng ta.
Ngày hôm nay, nước biếc và mây xanh ở quanh ta đang hòa cùng một sắc giống như câu thơ đẹp nhất của Vương Bột, nhà thơ trẻ tuổi đời Đường: Lạc hà dữ cô vụ tề phi / Thu thủy cộng trường thiên nhất sắc.
Hôm nay, ở nơi đây, cảnh đẹp của trời cao biển cả còn được bổ sung bằng bàn tay dũng cảm của con người đã tạo nên trên mảnh đất này một danh thắng đem lại niềm tự hào cho đất nước ta và sự ngưỡng mộ của bè bạn đến từ khắp các miền trên thế giới. Những công trình tuyệt phẩm của mảnh đất này đã thể hiện một sự tiếp nối vẻ vang về những phẩm chất anh hùng của tổ tiên ta ngày trước. Vì sao được như thế? Qua một câu thơ của mình, Nguyễn Trãi ngày xưa đã trả lời chúng ta:
Có nhân, có trí, có anh hùng
Một lần nữa ta lại cảm ơn tổ tiên của chúng ta đã để lại cho chúng ta hai chữ nhân trí như một bảo bối không gì thay thế được để tạo nên những thành tích phi thường của một dân tộc anh hùng và hào kiệt.
4. Xin cho phép tôi có vài lời để nói với đông đảo đội ngũ mĩ nhân của công ty thêu XQ, những người đã thể hiện tinh thần yêu nước, đem hết trí tuệ, tài năng và tâm huyết của mình thêu nên những bức tranh mang hồn thiêng của non nước Việt Nam, rải khắp trên mọi miền của Tổ quốc. Đặc biệt là đứng trước tác phẩm rộng lớn mà các bạn đã dành công sức trong mấy năm nay, tôi coi đây là một tặng vật vô giá đang ra đời từ trái tim vàng và bàn tay ngọc của các bạn. Tôi xin trân trọng tặng các bạn hai câu đối như sau:
Ngọc tự tim vàng sang sợi chỉ
Vàng từ biển ngọc xuống bàn tay
5.Tôi chia sẻ tấm lòng ưu ái của hai nhà lãnh đạo công ty XQ, đã dành một khoảnh khắc trong ngày Lễ hội tráng lệ này để nghĩ tới những trẻ em nghèo thành phố Huế, bằng cách kêu gọi mỗi vị khách đóng góp ít nhiều gọi là một sợi chỉ thêu cho tác phẩm “Ước nguyện ngàn năm Thăng Long”. Tôi xin chúc công ty thêu XQ thực hiện được mĩ mãn ý tưởng tác phẩm này. Tôi coi việc làm này là một biểu trưng nói lên một phần nào ước nguyện sâu xa của người đề xướng.
Ước nguyện thật sự mà các bạn đang theo đuổi không dừng lại ở đây mà thật sự là những suy nghĩ lớn của các bạn về tương lai của Tổ quốc, về sự phồn vinh và hạnh phúc của đồng bào, về danh dự, tâm hồn và trí tuệ Việt Nam trong thời đại ngày nay.
Với định hướng tốt đẹp ấy, tôi thành thật chúc những thành công sắp tới của các bạn như những bông hoa ngày càng nở đẹp trong vườn hoa của dân tộc.
Chào thân ái!
_________________________________________
TRANH THÊU XQ VÀ LỄ HỘI TRÀ
GS Vũ Khiêu
Những người sáng lập ra XQ đã đem hết tài năng và tâm huyết để nghiên cứu, khôi phục, khai thác và nâng cao đặc trưng thẩm mĩ của nghề thêu Việt Nam. Hàng ngàn cô gái Việt Nam đã trở thành thành viên của XQ. Hàng ngày, họ với tâm hồn nghệ sĩ và bàn tay kì diệu thêu nên những bức tranh, làm vẻ vang cho truyền thống Việt Nam.
Phải chăng những khối óc và bàn tay đã làm nên sự nghiệp tranh thêu của XQ lại cũng chính là những khối óc và bàn tay đang hướng về một truyền thống văn hóa lâu đời của dân tộc Việt Nam là trồng trà và uống trà?
Đã từ lâu ngày, tôi phân vân tự hỏi tại sao Việt Nam, một nước trồng trà và toàn dân uống trà, có những loại trà ngon nhất và cách thức uống trà tinh vi nhất lại chưa tự giới thiệu được mình rộng khắp trên thế giới.
Phải chăng thời điểm vào WTO của Việt Nam cũng là điều kiện thuận lợi để trà Việt Nam tự khẳng định mình và để XQ lại có dịp bày tỏ nhiệt tình trước một truyền thống dân tộc cần khai thác và nâng cao?
Lễ hội trà của XQ là một đêm hoa đăng rực rỡ. Sự thành công của lễ hội không chỉ ở sự tráng lệ của quy mô tổ chức mà trước hết ở tấm lòng đầy tin tưởng của chủ nhân XQ đối với tương lai của trà Việt Nam. Hàng chục nơi có bàn pha trà để mời khách. Những bàn tay hiền dịu của các cô gái Việt Nam ngồi thêu lại là những bàn tay đang qua những động tác rất tinh vi đun nước, pha trà và rót mời khách uống. Uống thử một chén trà, tôi có cảm nghĩ rằng XQ đã biết chọn một loại trà ngon nhất, loại trà chưa cần ướp hoa cũng đã tạo ra một hương vị đặc biết. Cái quyết định đối với chất lượng của một chén trà phải là kết quả của cả mấy khâu: trồng trà, chế tạo trà và pha trà. Ba khâu ấy đều quan trọng những cái quyết định đầu tiên phải là chất lượng của bản thân lá trà Việt Nam.
Tôi nhớ đến một bài thơ của Cao Bá Quát nói về uống trà. Thứ trà mà ông thích nhất là thứ trà giữ được tính chất nguyên sơ và đặc sắc của trà Việt Nam. Những loại trà ướp hoa phải có một công phu và nghệ thuật đặc biệt mới nâng được lượng của trà còn phần nhiều ướp trà thường làm mất đi tính chất đặc biệt của trà. Sau khi chọn được trà có chất lượng cao rồi, thì cung cách pha trà và rót trà mời khách là khâu quyết định thành công của một buổi uống trà.
Ngô Thị Nhậm trong một bài văn có tính chất hồi kí, kể lại một buổi ông được uống trà với chúa Trịnh Sâm Và bà Tuyên phi Đặng Thị Huệ thường được gọi là Bà chúa chè. Chúa Trịnh Sâm đã nhiều lần tổ chức những buổi uống trà long trọng có đông đủ các quan to trong triều, có các cung nữ múa hát và dâng trà. Những lần này thì khác, Ngô Thị Nhậm đã uống thứ trà riêng mà nhà chúa và bà Tuyên phi thường cùng uống vào các buổi sáng. Ông nói Lệ hoa phu nhân (một tên gọi khác của bà chúa chè) sai các cũng nữ bơi thuyền ra giữa hồ để ngắt những bông hoa sen đã chứa sẵn ở mỗi bông hoa một ít trà ngon nhất của chúa. Cung nữ mang trà về và pha theo cung cách của Tuyên phi. Ngô Thị Nhậm chưa từng được uống một thứ trà nào thơm và tinh khiết như trong buổi ấy. Việc này càng cho ta thấy, giá trị của một chén trà ở cả chất lượng trà và cung cách pha trà.
Nghĩ lại những điều nói trên, tôi có một cảm hứng dễ chịu trong buổi lễ hội trà rất trang nghiêm và rực rỡ do XQ tổ chức.
Ánh sáng bừng lên cùng với các điệu múa hát, khi hàng trăm cô gái Việt Nam với trang phục lộng lẫy đến dâng trà cho các quý khách. Sau khi hân hoan thưởng thức những chén trà có hương vị đặc biệt trong đêm lễ hội của XQ, mọi người ra về với niềm hi vọng sâu sắc vào tương lai của trà Việt Nam trên thị trường thế giới.
Xin chúc cho XQ lại có những thành đạt mới trong những ý đồ tốt đẹp của mình về một truyền thống văn hóa của dân tộc.
Đà Lạt, ngày 20 tháng 12 năm 2006
..............................................................................................
Văn hóa chè trong xã hội Việt Nam
GS Vũ Khiêu
1. Uống chè là một nhu cầu trong sinh hoạt đã tồn tại từ lâu đời trong nhân dân Việt Nam. Uống chè buổi sớm dậy, uống chè trong lúc nghỉ ngơi, uống chè sau bữa ăn: uống chè dần dần trở thành một tập quán bền vững. Trồng chè ngày một mở rộng. Cách uống chè ngành một tinh vi. Uống chè ngày càng là một nét văn hóa đặc trưng của dân tộc và một nghi thức trong giao tiếp và tín ngưỡng. Chè được dùng cho những buổi tế lễ, trong ngày giỗ tổ tiên và hầu như bắt buộc trong mỗi lần tiếp khách.
Cũng như các nước uống chè có trà đạo của họ, thì Việt Nam cũng có truyền thống uống chè của mình. Đó là những cách thức lựa chọn và sử dụng các công cụ như: bếp, than hay củi, ấm chén để đun nước và pha chè, đặc biệt là lựa chọn những thứ chè được ưa thích nhất. Có những thứ vẫn chưa đủ mà còn phải có cách đun nước pha chè, rót chè ra chén và thưởng thức mùi hương của chè. Những cách thức uống chè của Việt Nam cũng rất công phu và tinh tế. Cách thức Việt Nam đã được nhiều nhà văn nhắc nhở tới như Cao Bá Quát, Nguyễn Khuyến, Nguyễn Tuân …
2. Tôi sinh ra trong một gia đình nhà Nho. Ông bà và cha mẹ tôi đều uống chè hàng ngày. Cha mẹ tôi ngày nào cũng dậy lúc còn mờ sáng để chuẩn bị đun nước pha chè, rồi mời bà nội tôi và mời bác tôi sang phòng cùng uống. Cha mẹ tôi nói với tôi rằng: “sớm mai có thể không ăn nhưng không thể bỏ nước chè”. Chè mà bố mẹ tôi uốngbuổi sáng là chè mua ngoài tiệm, như: Chính Thái, Ninh Thái, Thiết Quan Âm, Long Tỉnh, … Chè này chỉ để uống buổi sáng thôi còn suốt ngày cả nhà đã có một nồi chè xanh để uống sau bữa ăn và lúc nào khát.
Đặc biệt là ông nội tôi thì uống chè muộn hơn và cách uống cũng tinh vi hơn. Ông nội tôi có bộ ấm chén đặc biệt màu son đặt trên một chiếc khay nhỏ khảm trai. Chè mà ông tôi ưa thích là chè Ô Long. Theo ông tôi, thứ chè này đậm hơn, giữ mùi chè hơn và đứng về Y học nó ôn tính hơn là hơn các loại chè khác. Cha tôi chuẩn bị pha chè cho ông nội tôi và thường dậy tôi cách pha chè để khi tôi lớn lên sẽ giúp đỡ cha tôi và thay thế cha tôi làm việc này. Nước để đun sôi phải là nước thật trong và không có mùi vị không thích hợp với chè. Ấm và chén để uống chè đều phải tráng lại bằng nước sôi cho nóng. Cho chè vào ấm theo mức độ vừa phải một lát thì rót ra. Ông tôi thong thả vừa thưởng thức vừa uống dần trong khi ngồi chờ đợi gần hai chục học trò của ông tôi đến nghe giảng về tứ thư, ngũ kinh theo đạo Khổng. Buổi chiều độ 2 – 3 giờ ông tôi lại uống chè một lần nữa và cho tôi đi mời các ông em của ông tôi sang cùng uống. Ông tôi có bốn anh em cùng đỗ cử nhân và đều làm nghề dạy học, hai người dậy học ở trong làng và hai người làm quan (Đốc học, Giáo thụ) đã về trí sĩ. Trong lúc này, chè đã có ý nghĩa đặc biệt. Nó tạo thêm tinh thần phấn chấn khi các cụ bàn luận văn chương và sử sách, những chuyện ngày xưa và chuyện ngày nay, chuyện trong nước và chuyện trên thế giới …
Uống chè là một nhu cầu quan trọng hàng ngày, đồng thời là một nét văn hóa ngày một nâng cao, cho nên khi thắp hương trên bàn thờ để cúng tổ tiên cũng như khi tiếp khách sang trọng thì chè lại phải lựa chọn những loại cao cấp hơn.
Được nuôi dưỡng và lớn lên trong tập quán uống chè như trên nên đến ngày nay tôi vẫn coi chè là một thứ uống ưa thích nhất của tôi.
3.Tôi ưa nhất là loại chè nguyên chất như thứ chè búp của Mộc Châu hay Tân Cương ngày nay.
Theo tôi chè sen có thể là thứ chè ướp quý nhất, có một hương vị thơm ngon đặc biệt. Tuy nhiên, ướp chè sen là một việc rất công phu, có thể nâng cao chất lượng của chè nhưng cũng có thể làm mất hương vị thực sự chè. Tôi nghĩ rằng có thể ướp chè bằng hương sen, cũng có thể ướp chè bằng những hương hoa khác. Tôi nghĩ rằng các nhà doanh nghiệp chè của mình, được khách trong và ngoài nước ưa thích. Tuy nhiên phải giữ gìn được hương vị đặc biệt của chè Việt Nam.
Riêng tôi, tôi chỉ quen uống những thứ chè nguyên chất: chè búp hay chè móc câu ưa thích của tôi là do tôi chịu ảnh hưởng của một bài thơ Cao Bá Quát viết về uống chè. Theo ông thì thứ chè ngon nhất là thứ chè không được ướp thêm bất cứ một thứ hương hoa nào khác. Chè có một mùi vị riêng đặc biệt thanh tao của nó mà không mùi vị nào thay thế được.
4. Hiện nay, ta xuất nhiều loại chè. Vấn đề đặt ra là làm thế nào để chè Việt Nam được ưa chuộng trên thị trường thế giới. Tôi không hiểu biết nhiều về thị trường chè trên thế giới ngày nay như các bạn kinh doanh chè. Tôi chỉ nghĩ rằng để có một sự kinh doanh bền vững trên lĩnh vực này, chúng ta trước hết phải tìm hiểu thị hiếu và khẩu vị của khách hàng trên thế giới ngày nay để không ngừng nâng cao chất lượng chè Việt Nam. Tuy nhiên, vẫn phải phấn đấu sao cho thương hiệu chè Việt nam tranh thủ được sự tín nhiệm của thế giới và thương hiệu ấy phải phản ánh được điểm độc đáo và đặc sắc của chè Việt Nam, trước hết là hương vị của chè.
Nhân dịp sắp bước sang năm Đinh Hợi, tôi xin chúc các nhà doanh nghiệp chè hai câu đối sau đây:
Ngược lại ngàn năm, chắt lọc tinh hoa chè mới cũ
Rót ra bốn bể, sao vừa khẩu vị khách đông tây.
Đà Lạt, ngày 20 tháng 12 năm 2006
_________________________________________
TRÍCH BÀI PHÁT BIỂU
CỦA GIÁO SƯ – ANH HÙNG LAO ĐỘNG VŨ KHIÊU
TRONG CHƯƠNG TRÌNH “HỘI NGƯỜI CHIA SẺ VÌ TRẺ EM NGHÈO
“…Tôi chia sẻ tấm lòng ưu ái của hai nhà lãnh đạo công ty XQ, đã dành một khoảnh khắc trong hai ngày liên hoan tráng lệ này để nghĩ tới những trẻ em nghèo, bằng cách kêu gọi mỗi vị khách đóng góp ít nhiều gọi là một sợi chỉ thêu cho tác phẩm “Ước nguyện ngàn năm Thăng Long”. Tôi xin chúc công ty thêu XQ thực hiện được mĩ mãn ý tưởng tác phẩm này. Tôi coi việc làm này là một biểu trưng nói lên một phần nào ước nguyện sâu xa của người đề xướng.
Ước nguyện thật sự mà các bạn đang theo đuổi không dừng lại ở đây mà thật sự là những suy nghĩ lớn của các bạn về tương lai của Tổ quốc, về sự phồn vinh và hạnh phúc của đồng bào, về danh dự, tâm hồn và trí tuệ Việt Nam trong thời đại ngày nay.
Với định hướng tốt đẹp ấy, tôi thành thực chúc những thành công sắp tới của các bạn như những bông hoa ngày càng nở đẹp trong vườn hoa của dân tộc.”
___________________________________________
BÀI PHÁT BIỂU CỦA GIÁO SƯ VŨ KHIÊU
TRONG LỄ KẾT NẠP TRI KỶ HỮU
Ông Nguyễn Du nói rằng 300 năm nữa có một người khóc ông ấy thôi, tôi nghĩ vẫn chưa có người nào khóc ông ấy đâu, biết đâu 18 năm nữa mà nảy ra người khóc ông đó mà hiểu ông Nguyễn Du chăng đó thì vô cùng vô cùng quý giá.
Với tình cảm, với tâm huyết và phải biết việc của mình đã làm trong Tri Kỷ Hữu. Chính như thế trong ngày hôm nay, nếu là bạn của hai năm về trước với tình cảm thiết tha, tình cảm yêu thương của những người Tri Kỷ Hữu với nhau trên một nền tảng, đó là một nền tảng nhất định, đó là nền tảng của văn hiến, nền tảng của tâm hồn, nền tảng quá khứ, và cái nền tảng nền văn hóa bây giờ và nền tảng chứa đựng đầy những hy vọng sao cho ngày mai của dân tộc đồng thời của toàn thể nhân loại. Nhân loại hiện nay chúng đánh nhau, chém giết nhau, bóc lột, cá lớn ăn hiếp cá bé. Những điểm đó là cái điểm chúng ta không thể thông cảm được. Chúng ta mong rằng có lẽ đến ngày đó sẽ có người hiểu ông Nguyễn Du chăng? Cho nên cái tình cảm, cái ẩn ý như thế, tôi biết rằng chúc mừng những gắn bó anh em Tri kỷ hữu với nhau từ trước tới giờ, mỗi ngày gắn bó thêm, chúng ta mong rằng những bạn được kết nạp vào Tri Kỷ Hữu này sẽ cùng với chúng ta sống trên một cái nền tảng, đó là nền tảng về văn hóa, nền tảng của dân tộc.
Tôi xin hết!
_____________________________________________
NGHỆ THUẬT THÊU CỦA XQ
Tôi thấy là xem tranh của XQ có nhiều bức tranh rất đẹp, đặc biệt hơn nữa là người sáng lập ra XQ và người điều khiển XQ, bởi tôi đã đến thăm phòng tranh XQ ở Hà Nội, căn phòng này rất rộng lớn cho nên tôi có cảm giác rất xúc động và có tặng cho XQ một câu đối như thế này:
Chỉ kim dệt lại hồn non nước
Tâm huyết thêu nên chí biển trời
Bởi vì tôi nghĩ rằng: nghề thêu của chúng ta trước kia chỉ là nghề truyền thống nhưng bây giờ khai thác được nghề thêu và biến nó trở thành một nghề nằm trong mỹ thuật được, đó là một công rất lớn của người sáng lập ra đấy. Thứ hai nữa là đặc biệt, cái tranh này có con người họa sỹ nghiên cứu và phía sau có bàn tay của người phụ nữ tài hoa, khéo léo thì mới có thể dệt nên được đường kim mũi chỉ như thế.
Hôm nay thì ông lên Đà Lạt, với tư cách là một vị khách mời rất đặc biệt của lễ hội chè Việt Nam, chúng con cũng thấy ông thưởng thức trà ở XQ Sử Quán, rồi từ Đà Lạt Sử Quán này ông có cảm xúc gì với lễ hội của ngành chè này?
- Tôi hoan nghênh cái lễ hội của ngành chè, bởi vì với ngành chè của chúng ta, rất xứng đáng để tổ chức một lễ hội, bởi vì chè nó là một văn hóa của dân tộc, nó là truyền thống của cha ông chúng ta từ xưa cho đến bây giờ. Tôi thấy rằng gia đình Việt Nam trước kia đều thích uống trà, thế cho nên một quê hương mà đã trồng ra chè, rồi thì uống chè và trở thành một nghệ thuật ở trong cách pha trà và một cái thú vui là được uống chè như thế thì rất là xứng đáng để tổ chức lễ hội để mà tôn vinh một cái thú chơi có tính văn hóa này, cái đó là một điều rất cần thiết.
Thứ hai nữa, tôi nghĩ rằng trà bây giờ bán tất cả nơi này nơi khác, bán rất nhiều, mà trên các nước cũng như thế. Không lẽ Việt Nam là nơi sản xuất ra chè mà trước kia có thể chúng ta đã từng bán chè thô; mới đầu ta hái ta bán cho nước ngoài rồi nước ngoài chế biến thành ra những thành phẩm rồi họ bán lại cho chúng ta. Còn bây giờ chúng ta đủ sức để từ chè nguyên chất chúng ta có thể chế biến để thành ra chè mang tính chất của Việt Nam. Tôi thấy rằng truyền thống của Việt Nam trước kia các cụ uống trà có những lúc pha chọn được chè rất tốt để mà ướp sen, ướp các thứ hoa, ướp hoa cũng có khi là ướp rất vội vàng, uổng mất cả cái hương của trà đi, có thứ hoa ướp làm tôn cái ấm trà lên và nó hòa quyện với nhau, thí dụ trà sen chẳng hạn; nó hòa quyện hoa sen với hương trà và làm nên một thứ uống rất ngon nhưng không phải làm và chế biến trà sen nó dễ, trà sen làm rất công phu. Nên chè sen rất đắt là như thế. Mà dù sao chăng nữa thì cũng có chè sen mà nó nâng cái chất trà của Việt Nam lên, cũng có khi nó làm hỏng cái chất trà, làm mất đi cái hương liệu của trà ngày xưa.
Còn cá nhân tôi, tôi chỉ thích uống cái trà nguyên chất của Việt Nam, chọn trà tinh vi nhất và chế biến một cách tinh vi nhất giữ lại cái hương vị của Việt Nam (tôi nhớ trước kia ông Cao Bá Quát có làm một bài thơ là ông thích uống trà, một thứ trà ngon nhất tức là thứ trà không pha phách gì cả).
Cái thứ hai, ông Ngô Thời Nhiệm cũng có bài viết về trà, ổng kể chuyện có uống trà sen của vua Trịnh Sâm tại Văn Miếu (bà chúa Trịnh Sâm và bà Đặng Thị Huệ mỗi sáng điều uống trà đắm trong bông hoa sen ở chỗ hoa sen còn tươi tốt cây). Đó cũng là một cái nét đặc biệt, trà mà ướp hoa phải tạo ra cái hương thơm mà hương thơm không làm mất hương vị của trà thì mới được. Trà thật sự là trà dùng ở đây, tôi thấy…. Ở Tân Nam Bảo Lộc, ngoài kia thì có những danh trà rất nổi tiếng như ở Mộc Châu, như là Tân Cương, như là Phú Thọ, đó là trà rất quý cho nên uống bằng nguyên chất trà đó là tốt nhất. Uống trà còn phải có cách thức để pha, tôi thấy XQ tổ chức ra một chương trình khôi phục lại tinh thần, một truyền thống của cha ông trước kia là pha rót trà như thế nào với ý muốn làm nổi bật ra tính trà Việt Nam. Tôi mong rằng XQ đã tổ chức được một nơi nâng trà Việt Nam trở thành cái trà đạo, trà đạo của Việt Nam lâu ngày đã bỏ quên đi và bây giờ phục hồi lại cho nó lên cao...
_____________________________________________
NGHỀ THÊU CỔ TRUYỀN VÀ NÉT ĐẸP CỦA NGƯỜI PHỤ NỮ VIỆT NAM
GS: Vũ Khiêu
Tôi nghĩ rằng trong lịch sử, những con người ưu tú của dân tộc bao giờ cũng nghĩ rằng không những thành đạt của mình mà cả tài năng và phẩm chất của mình trước hết là sản phẩm của dân tộc. Chính vì thế họ biết ơn các thế hệ cha ông đã trải qua hàng ngàn năm lịch sử chắt lọc và truyền lại cho con cháu những gì tốt đẹp nhất, không chỉ ở cỏ hoa sông núi mà trước hết ở trái tim, khối óc và bàn tay con người.
Phải chăng với tinh thần nói trên mà công ty XQ đã tổ chức một lễ hội vừa rực rỡ hùng tráng, vừa long trọng trang nghiêm để bày tỏ lòng biết ơn với tổ tiên, để hướng về lịch sử vẻ vang của dân tộc mà trước mắt là để tôn vinh văn hiến ngàn năm của thủ đô Thăng Long. Phải chăng công ty XQ đã sáng suốt khai thác tinh hoa của dân tộc trong nghề thêu Việt Nam và ở người phụ nữ Việt Nam?
Trước khi nói đến nét đẹp của người phụ nữ Việt Nam trong tranh thêu, tôi nghĩ cần phải nói tới nét đẹp của Việt Nam ở người phụ nữ.
Phụ nữ Việt Nam trải qua hàng ngàn năm lịch sử đã sánh vai cùng nam giới trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước, tạo nên một giang sơn vừa hùng vĩ, vừa tuyệt mỹ trên mảnh đất này.
Họ không chỉ là người con hiếu thảo đối với cha mẹ. Họ không chỉ là hiền thê và từ mẫu đối với chồng, với con. Họ còn là những con người có tấm lòng yêu thương sâu sắc đối với toàn thể đồng bào và lòng yêu thương rộng lớn với cả nhân loại và với mỗi con người.
Truyền thống dân tộc ấy đã từ bao đời khắc sâu vào tâm khảm của con người Việt Nam, gái cũng như trai. Với truyền thống nhân văn, họ yêu nước như yêu nhà, thương người như thể thương thân. Như nam giới, họ là những người mưu trí và sáng tạo mặc dầu xã hội phong kiến đối xử bất công với họ, hạn chế việc học tập của họ, cấm đoán họ đi thi. Cùng với nam giới, họ chiến đấu dũng cảm và sẵn sàng hi sinh cho Tổ Quốc. Họ noi gương Hai Bà Trưng, hai người phụ nữ cách đây 2000 năm đã đi trước cả nam giới mở đầu cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng của dân tộc.
Cùng với nhiệm vụ lao động và chiến đấu, người phụ nữ sống một cuộc sống phong phú. Đó là cuộc sống chứa đầy những nhân tố thẩm mỹ khá tinh vi, từ đi đứng, cử chỉ nói năng cho đến ăn, mặc, ở … hàng ngày. Họ xứng đáng là phái đẹp trong xã hội Việt Nam. Cái đẹp Việt Nam kết tinh từ truyền thống của dân tộc đã đi với họ trong suốt cuộc đời. Cái đẹp ấy theo họ đi vào trong từng đường kim mũi chỉ ở một ngành nghề rất phù hợp với họ. Đó là nghệ thuật thêu của Việt Nam.
Người sáng lập ra công ty XQ có một nhận định sâu sắc về truyền thống Việt Nam ở người phụ nữ nên đã chọn nghề thêu như một nghề có thể phát huy những phẩm chất ưu việt nhất của người phụ nữ Việt Nam. Nói tranh thêu nâng hình ảnh của người phụ nữ Việt Nam có phần đúng nhưng chưa đủ. Phải nói thêm rằng tranh thêu thông qua người phụ nữ Việt Nam còn thể hiện những nét đặc sắc nhất của cả đất nước và con người Việt Nam.
Nghề thêu không chỉ của riêng Việt Nam mà là một ngành nghề phổ biến ở mọi dân tộc. Mỗi dân tộc đều ghi lại trong tranh thêu những nét mang bản sắc của dân tộc họ. Ở Việt Nam, người phụ nữ trong nghề thêu với những phẩm chất đặc trưng cho dân tộc mình đã không chỉ thêu nên những bức tranh mà còn thêu nên những nét đẹp nhất của tâm hồn người Việt Nam từ chiều sâu của chính tâm hồn họ. Từ tấm lòng rộng lớn, từ đầu óc thông minh, từ cái nhìn sắc sảo, phụ nữ Việt Nam đã thông qua bàn tay khéo léo và dịu hiền của mình tạo nên những nét đẹp tinh thần ở con người Việt Nam, ở cảnh vật Việt Nam và ở chính bản thân họ là người phụ nữ Việt Nam.
Tôi nghĩ rằng những người lãnh đạo công ty XQ đang thực hiện hoài bão của mình với một suy tư sâu sắc và toàn diện.
Những thành công đầu tiên của công ty chắc chắn đã khiến cho người lãnh đạo cùng toàn thể nghệ sỹ của ngành thêu vững tâm và đầy tinh thần lạc quan trước tương lai ngày một rực rỡ của bộ môn nghệ thuật này.
Tôi hoan nghênh tài quản lý của những người lãnh đạo công ty đã tạo được khắp nơi, trong nước và ngoài nước, những khách hàng có trình độ văn hoá cao về mặt thẩm mỹ để phát hiện được những nét đẹp tinh vi của tác phẩm thêu mang thương hiệu XQ Việt Nam.
Tôi cũng hoan nghênh công ty đã có những quan hệ bè bạn rộng lớn với giới trí thức, văn nghệ sỹ, những người vốn có niềm tự hào và niềm tin vô tận về truyền thống thẩm mỹ của dân tộc. Những người này đang hợp tác và cổ vũ cho những việc làm của các bạn.
Công ty cũng đã thành công bước đầu trong sự nghiệp kinh doanh của mình. Đây là việc rất quan trọng bởi nếu không có đầu óc kinh doanh giỏi thì không thể có điều kiện vật chất để phát triển và nâng cao ngành nghệ thuật đặc sắc này. Ngược lại, nếu chỉ nghĩ tới kinh doanh, đặt mục tiêu lợi nhuận lên trên nhu cầu thẩm mỹ, thì tôi sợ sẽ khó vươn cao và vượt xa hơn nữa.
Kinh doanh là điều kiện quan trọng bậc nhất để ngành thêu ngày một toả sáng được trí tuệ và tài năng của dân tộc, đặc biệt là của giới phụ nữ Việt Nam. Nhưng kinh doanh không thể là mục đích mà chỉ là phương tiện phục vụ cho nghệ thuật thêu ngày một nở hoa và kết trái.
Tôi tin rằng công ty XQ còn thành công hơn nữa bởi đường đi nước bước của công ty đã chứng tỏ sự vững vàng của hướng đi lên.
Cuối cùng, tôi xin phép lưu ý các vị khách quý về phác thảo bức tranh thêu mà công ty XQ đã chuẩn bị ngay từ hôm nay để hướng về ngày kỷ niệm ngàn năm tuổi của Thăng Long – Hà Nội. Bức tranh chứa đựng một ý tưởng đáng quý là dành thời gian 3 năm để hàng trăm cô gái Việt Nam dành cả tâm hồn và xúc cảm của mình thêu nên hàng ngàn bông hoa sen trong trắng, tiêu biểu cho tấm lòng của 80 triệu nhân dân hướng về thủ đô của mình. Tôi mong bức tranh đó sẽ thành công tốt đẹp và sẽ mang một ý nghĩa sâu sắc trong ngày lễ hội sắp tới của ngàn năm Thăng Long.
Để kết thúc, xin chúc các bạn ngày một xứng đáng với sự ủng hộ và lòng mong mỏi của nhân dân ta đối với các bạn. Chúc nghề thêu trở thành một ngành nghệ thuật phát triển của Việt Nam, một niềm tự hào của dân tộc ta trong đời sống thẩm mỹ.
__________________________________________
BÀI PHÁT BIỂU CỦA GIÁO SƯ VŨ KHIÊU
TRONG CHƯƠNG TRÌNH GIỖ TỔ
Thưa toàn thể các vị khách quý, những người đã không ngại mưa gió đến từ mọi miền của đất nước và cả từ ngoài nước đến với ngày hôm nay, ngày giỗ tổ của nghề thêu mà XQ đang tổ chức rất là long trọng. Hôm nay tôi đến đây rất xúc động. Ông Võ Văn Quân và Hoàng Lệ Xuân, hai người đã thành lập XQ trong mấy thập kỷ vừa qua. Bài ngắn gọn của anh Quân không thể nào nói hết được tất cả công lao của bao sự khó nhọc vừa qua trong suốt bao nhiêu thập kỷ để XQ có được như ngày hôm nay. Tôi cũng nhân dịp này chào mừng tất cả nghệ nhân - nghệ sỹ mà bao nhiêu năm đã dồn hết công sức của mình để làm cho ngành nghề thêu của chúng ta mỗi ngày mỗi tốt đẹp hơn. Tôi nghĩ rằng ngày giỗ Tổ tổ chức long trọng ngày hôm nay thật sự có một ý nghĩa rất là trọng đại đối với nghề thêu của XQ, cũng như đối với tất cả người Việt Nam. Bởi vì uống nước nhớ nguồn, có những tình cảm sâu sắc đối với người đã có công giúp cho mình đó là truyền thống rất tốt đẹp của dân tộc ta từ trước tới nay. Tình cảm tốt đẹp đó xuất phát từ tấm lòng yêu thương tha thiết của người Việt Nam đối với nhau, trong mọi miền của đất nước, tình yêu tha thiết ở trong gia đình và với tình cảm đó là cơ sở cho việc yêu mến đối với tổ quốc của chúng ta và với tất cả mọi người trên thế giới và sự phồn vinh hạnh phúc của cả nhân loại. Đó là nguyện vọng của chúng ta, truyền thống dân tộc của chúng ta. Xưa giống như thế và bây giờ giống như thế và mai sau cũng giống như thế. Ngày hôm nay chúng ta tổ chức kỷ niệm một ngành nghề, vì thế tôi nghĩ rằng đó cũng là một truyền thống mà dân tộc ta từ trước tới giờ cũng thờ những người đã tốn bao công sức đem lại cho mình cuộc sống yên vui, ấm no, hạnh phúc cho chúng ta phát triển trong ngành nghề thành công trong trong tương lai của mình. Cho nên thấy được ý nghĩa của cuộc hành nghề là rất quan trọng. Cho nên thờ cúng những người có công lao với bản thân mình. Đó là truyền thống chung của dân tộc, ở nhà thì thờ tổ tiên, ông bà cha mẹ. Ở trong làng thì thờ thần hoàng - người đã có công mang lại cuộc sống an cư cho làng xã. Ở trong nước thì thờ cha rồng mẹ tiên và thờ tất cả các anh hùng đã trải qua biết bao nhiêu thế hệ đem cả công sức của mình để bảo tồn dân tộc của chúng ta xây dựng đất nước của chúng ta ngày càng phồn vinh và hạnh phúc. Đó là một yếu tố truyền thống uống nước nhớ nguồn của dân tộc ta. Ngày hôm nay tổ chức lễ hội về mặt tưởng niệm vì đã tạo ra ngành thêu mà được tổ chức long trọng như thế này khiến cho chúng tôi thấy rằng: đó là một việc quan trọng và có ý nghĩa hết sức. Xưa nay các ngành nghề với những người trong nghề bao giờ cũng nhớ tới những người sáng lập ra nghề của mình. Ở nghề nào cũng thế thôi cho nên XQ cũng như thế nhưng mà ở đây tôi muốn phân biệt rằng nghề của XQ nó khác với những nghề khác. Nói chung là cái nghề của chúng ta đây nó phục vụ cho những đời sống vật chất và sau đó là tinh thần. XQ là một ngành nghề nghệ thuật không chỉ là một ngành nghề mà đồng thời về mỹ thuật không những phục vụ cho đời sống ngày một cao đẹp của nhân dân ta mà trước hết là phục vụ cho đời sống tinh thần, nhu cầu thẩm mỹ của nhân dân ta. Nếu như ở các ngành mà phục vụ cho đời sống vật chất như là ăn, mặc, ở, những việc đó thì tính thực dụng ở chỗ những sản phẩm đó rất là quan trọng. Tính thẩm mỹ chỉ là biểu hiện về sau thôi. Trước hết là tính thực dụng của những cái đó hết sức là quan trọng. Cho nên cái bàn, cái ghế, cái nhà, cái cửa dù đẹp đẽ đến đâu, trang hoàng lộng lẫy thế nào nhưng mà nếu không có tính thực dụng nhà cửa không thể che cho ta mưa nắng, ấm áp trong mùa đông, mát mẻ trong mùa hè thì cái nhà đó không có ý nghĩa. Hay là quần áo dù đẹp đẽ đến đâu nhưng cũng không thể làm nổi bật hình dáng của con người, không làm cho con người ta đẹp đẽ gọn gàng trong khi lao động, thoải mái trong vui chơi, thì cái đó không có ý nghĩa. Cho nên tuyệt đối đưa tính thực dụng là quan trọng hàng đầu nếu những hình tượng đó được hoàn thiện thì nó mang thêm một nét thẩm mỹ cho nên rằng có thể quảng cáo là đẹp nhưng trước tiên nếu nó phải có tính thực dụng đã. Phải làm sao cho người ta ăn mặc thoải mái là cái trước hết cho nên cái tính thẩm mỹ là cái sau. Ở ngành thêu chúng ta thì lại ngược lại. Chúng ta trước hết không phải tính thực dụng về vật chất mà phải tính thẩm mỹ nó đòi hỏi cao lắm cho nên ở đây chúng ta đã nhận thức được điều đó. Đây là tính thẩm mỹ truyền thống đồng thời nó lại mang tính thực dụng về sau. Nghĩa là trước hết nó phải mang tính thẩm mỹ tranh phải đẹp đã rồi về sau mới mang tính thực dụng cao hơn về vật chất bởi vì nó là kết quả của sản phẩm nghệ thuật thẩm mỹ. Ở đây chúng tôi thấy rằng vị tổ nghề của chúng ta đã chọn một ngành phải nói là tiêu biểu cho truyền thống thẩm mỹ của dân tộc. Chúng ta nhận thấy rằng ngành này không những đòi hỏi bàn tay khéo léo mà phải có một tâm hồn cao cả, một trí tuệ lớn lao nên chúng tôi thấy rằng trong những năm vừa qua đã thực thi được những điều đó trong tác phẩm tranh thêu của chúng ta. Và chúng tôi thấy rất là vui mừng vì các bạn đã đạt được những yêu cầu để cho nghề thêu tiếp tục được vươn cao. Cho nên, trên tinh thần đó tôi xin tặng nghệ nhân nghệ sỹ XQ một câu đối:
Chỉ kim dệt lại hồn non nước
Tâm huyết vươn lên chí biển trời
Cho nên, chí biển trời và hồn non nước đó sẽ hiện diện mãi trong công ty chúng ta. Đó là lời mà chúng tôi muốn ngợi ca và chúc mừng XQ. Ngày hôm nay cho phép tôi được chào mừng các đồng chí lãnh đạo địa phương, các đồng chí lãnh đạo tỉnh Lâm Đồng và những vị lãnh đạo của thành phố Đà Lạt mà từ trước tới giờ đã quan tâm tới XQ. Chúng tôi nghĩ rằng nếu như không có sự quan tâm đó XQ sẽ không có như ngày hôm nay và không đáp ứng được những tâm huyết mà mình mong mỏi từ trước tới giờ làm sao cho Đà Lạt có một ngành thêu riêng bằng tranh thêu của mình. Và ngày hôm nay chúng tôi cũng thật sự hoan nghênh sự có mặt của bà Ngô Thị Thanh Hằng - Phó chủ tịch ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội đồng thời là phó trưởng ban tổ chức đại lễ 1000 năm Thăng Long. Cách đây 5 năm đã cùng chúng tôi trong buổi ra mắt đầu tiên của XQ tại Văn Miếu Quốc Tử Giám và từ đó Ủy ban nhân dân Thành Phố đã chấp nhận đề nghị của XQ trong 5 năm sẽ hoàn thành một bức tranh hoành tráng để đem về tặng đại lễ 1000 năm Thăng Long Hà Nội. Ngày hôm nay có sự hiện diện của bà Hằng và sự cổ vũ mạnh mẽ của quý khách sẽ thôi thúc để chúng tôi sớm hoàn thành bức tranh đó. Ngày hôm nay chúng tôi cũng xin được chào mừng ban lãnh đạo, các quan khách đến từ mọi miền trong và ngoài nước những người bạn đó là những người thân thích của XQ và trong đó có những người rất tri âm tri kỷ. Và hôm nay tôi xin chúc XQ cùng toàn thể anh em nghệ nhân - nghệ sỹ phát huy hơn nữa tài năng của mình để vươn lên đáp ứng được những yêu cầu của dân tộc, yêu cầu của thời đại mỗi ngày một phát triển hơn nữa xứng đáng là một ngành nghề có thể sánh ngang cùng các ngành hội họa, điêu khắc. Không phải là một ngành nghề bình thường mà nó phải thuộc về một ngành mỹ thuật và là một ngành mỹ thuật khác của đất nước. Xin chúc mừng tất cả các bạn.
________________________________________________
CHÚC MỪNG LỄ HỘI XQ HỒN BIỂN
GS Vũ Khiêu
1.Cách đây hai năm công ty thêu XQ đã tổ chức thành công lễ ra mắt của mình tại Hà Nội. Từ Thăng Long cổ kính, qua non xanh Đà Lạt để trở về biển bạc của Nha Trang là con đường lịch sử của nước non Đại Việt. Con đường bắt đầu từ mẹ Âu Cơ và cha Lạc Long Quân, những người đã mở ra triều đại vua Hùng và dẫn con cháu đi suốt bốn ngàn năm lịch sử. Tình cảm yêu thương rộng lớn của cha Rồng mẹ Tiên đã trùm lên trên Tổ quốc của chúng ta từ rừng sâu đến biển cả và thấm sâu vào trong khối óc và con tim của 80 triệu con cháu cho đến hôm nay và mãi mãi.
Các bạn đang làm bức tranh thêu rộng lớn phản ánh tấm lòng của toàn thể nhân dân đối với thủ đô yêu quý và đang hướng về thủ đô sắp tròn 1000 năm tuổi. Nhưng Thăng Long không chỉ có ngàn năm lịch sử mà còn là sự nối dài lịch sử văn hiến và anh hùng suốt từ đời cha Rồng mẹ Tiên đến chúng ta. Tinh thần Thăng Long không chỉ đọng lại trên mảnh đất của thủ đô Hà Nội hôm nay mà còn kết tinh tinh hoa phong phú của toàn quốc.
Tinh thần Thăng Long là tinh thần của cả non nước Việt Nam. Trong tài sản của ông cha để lại, nhiều thức có thể tạm mất đi nhưng non nước Việt Nam đã trở thành sức mạnh vĩnh viễn trường tồn. Non nước ấy là sức sống bất diệt của nhân ta để mãi mãi bảo vệ mảnh đất yêu thương này của chúng ta.
2.Tôi hoan nghênh công ty thêu XQ đã chọn thành phố Đà Lạt rồi bãi biển Nha Trang để tổ chức 2 lễ hội lớn nhằm tôn vinh non nước Việt Nam.
Không phải ngẫu nhiên mà cha mẹ chúng ta đã chia đôi trăm người con: một nửa theo cha xuống vùng sông biển, một nửa theo mẹ lên vùng núi rừng. Non nước Việt Nam, bất cứ nơi nào trên đất nước này, cũng đều gắn bó với nhau trong truyền thống vừa trí tuệ, vừa nhân ái mà cha mẹ xưa đã để lại cho chúng ta.
Đà Lạt không phải là tất cả núi non Việt Nam nhưng có thể coi như một cảnh quan đẹp nhất và tiêu biểu nhất cho núi non Việt Nam.
Nha Trang không phải là toàn thể bờ biển Việt Nam nhưng có thể coi Nha Trang như một địa điểm kết tinh những vẻ đẹp rực rỡ nhất của sông biển Việt Nam. Tại sao cha ta lại đưa con xuống vùng biển nước và mẹ ta lại đưa con lên sống ở chốn non ngàn? Chính vì mẹ của chúng ta là nhân ái và cha của chúng ta là trí tuệ.
Khổng Tử ngày xưa đã nói rằng: “Nhân giả nhạo sơn, Trí giả nhạo thủy” nghĩa là non phù hợp với điều ưa chuộng của bậc nhân giả, nước phù hợp với điều ưa chuộng của bậc trí giả. Đối với chúng ta, non tượng trưng cho sự vững vàng, không gì lay chuyển được của lòng nhân ái ở mẹ chúng ta là Âu Cơ. Nước tượng trưng cho sự sắc sảo, nhạy bén về trí tuệ của cha chúng ta là Lạc Long Quân.
Từ truyền thống nhân ái và trí tuệ ấy mà chúng ta hiểu rằng vì sao non nước Việt Nam lại gắn bó sâu sắc nhất, bền vững nhất trong khối óc và trái tim của tất cả chúng ta từ đời này qua đời khác. Cha mẹ chúng ta từ thời xa xưa đã sống như thế và để lại cho con cháu các vua Hùng thứ tài sản vô cùng quý báu là đức tính vừa nhân ái vừa trí tuệ.
3.Tôi chào mừng lễ hội của các bạn tại bờ biển Nha Trang, lễ hội lấy tên là XQ hồn biển. Hồn biển chính là hồn thiêng liêng của tổ tiên chúng ta từ bao đời, đã kết đọng tại đây hôm nay để cùng hòa nhập với niềm vui của tất cả các bạn. Tôi hiểu vì sao các bạn đã dành một phần nghi lễ để tưởng niệm tổ tiên, các thế hệ đã trải qua bao nhiêu gian khổ để lại cho chúng ta Nước non gấm vóc này.
Hồn biển cũng là hồn thiêng của bao nhiêu con người đã ngã xuống nơi đây và trôi vào lòng biển cả, để những tiếng rì rào của sóng nước mãi mãi là những điều thầm kín của bao nhiêu người đã khuất, còn đem tâm sự đổi trao và gửi gắm vào chúng ta.
Ngày hôm nay, nước biếc và mây xanh ở quanh ta đang hòa cùng một sắc giống như câu thơ đẹp nhất của Vương Bột, nhà thơ trẻ tuổi đời Đường: Lạc hà dữ cô vụ tề phi / Thu thủy cộng trường thiên nhất sắc.
Hôm nay, ở nơi đây, cảnh đẹp của trời cao biển cả còn được bổ sung bằng bàn tay dũng cảm của con người đã tạo nên trên mảnh đất này một danh thắng đem lại niềm tự hào cho đất nước ta và sự ngưỡng mộ của bè bạn đến từ khắp các miền trên thế giới. Những công trình tuyệt phẩm của mảnh đất này đã thể hiện một sự tiếp nối vẻ vang về những phẩm chất anh hùng của tổ tiên ta ngày trước. Vì sao được như thế? Qua một câu thơ của mình, Nguyễn Trãi ngày xưa đã trả lời chúng ta:
Có nhân, có trí, có anh hùng
Một lần nữa ta lại cảm ơn tổ tiên của chúng ta đã để lại cho chúng ta hai chữ nhân trí như một bảo bối không gì thay thế được để tạo nên những thành tích phi thường của một dân tộc anh hùng và hào kiệt.
4. Xin cho phép tôi có vài lời để nói với đông đảo đội ngũ nghệ nhân của công ty thêu XQ, những người đã thể hiện tinh thần yêu nước, đem hết trí tuệ, tài năng và tâm huyết của mình thêu nên những bức tranh mang hồn thiêng của non nước Việt Nam, rải khắp trên mọi miền của Tổ quốc. Đặc biệt là đứng trước tác phẩm rộng lớn mà các bạn đã dành công sức trong mấy năm nay, tôi coi đây là một tặng vật vô giá đang ra đời từ trái tim vàng và bàn tay ngọc của các bạn. Tôi xin trân trọng tặng các bạn hai câu đối như sau:
Ngọc tự tim vàng sang sợi chỉ
Vàng từ biển ngọc xuống bàn tay
5.Tôi chia sẻ tấm lòng ưu ái của hai người đồng sáng lập công ty XQ, đã dành một khoảnh khắc trong hai ngày liên hoan tráng lệ này để nghĩ tới những trẻ em nghèo ven biển miền Trung, bằng cách kêu gọi mỗi vị khách đóng góp ít nhiều gọi là một sợi chỉ thêu cho tác phẩm “Ước nguyện ngàn năm Thăng Long”. Tôi xin chúc công ty thêu XQ thực hiện được mỹ mãn ý tưởng tác phẩm này. Tôi coi việc làm này là một biểu trưng nói lên một phần nào ước nguyện sâu xa của người đề xướng.
Ước nguyện thật sự mà các bạn đang theo đuổi không dừng lại ở đây mà thật sự là những suy nghĩ lớn của các bạn về tương lai của Tổ quốc, về sự phồn vinh và hạnh phúc của đồng bào, về danh dự, tâm hồn và trí tuệ Việt Nam trong thời đại ngày nay.
Với định hướng tốt đẹp ấy, tôi thành thực chúc những thành công sắp tới của các bạn như những bông hoa ngày càng nở đẹp trong vườn hoa của dân tộc.
Ngày 08 tháng 06 năm 2007
_____________________________________
Tôi nhiệt liệt hoan nghênh hai nghệ sỹ X.Q đã dành cả tâm huyết và tài năng để phát triển và klhông ngừng nâng cao một nghệ thuật tiêu biểu cho tâm hồn và mỹ cảm của Việt Nam: ngành thêu Việt Nam.
Chúc công ty của các bạn không ngừng hoàn mỹ, đáp ứng lòng mong đợi của nhân dân ta và trở thành một niềm tự hào của đất nước.
Hà Nội ngày 4, tháng 9, năm 2006
Vũ Khiêu
_____________________________________
Bài phát biểu năm 2010
Thưa toàn thể anh em Tri Kỷ Hữu thân thiết của chúng ta.
Từ hôm mà nhận được bản dự án của XQ sẽ tổ chức, trình bày tất cả những tác phẩm tranh thêu của mình, đặc biệt là bức tranh thêu “Ước Nguyện Ngàn Năm Thăng Long” Hà Nội đã chuẩn bị cả mấy năm nay, thì chúng tôi cũng như tất cả các Tri Kỷ Hữu hết sức vui mừng. Chúng tôi vui mừng bởi vì Hà Nội đã tổ chức, đón tiếp và đã duyệt y một bản chương trình hết sức là đồ sộ và long trọng. Bởi vì điều đó rất xứng đáng với truyền thống Thăng Long của chúng ta. Thăng Long của chúng ta là nơi hội tụ tất cả những tinh hoa của dân tộc. Thăng Long của chúng ta là nơi đón tiếp tất cả những thành tựu về văn hoá, cho nên là tất cả những gì mà tốt đẹp nhất của toàn quốc của chúng ta từ bức tranh thêu cũng như là tất cả các sản vật tinh thần, vật chất mà nó thể hiện tài năng và trí tuệ của dân tộc Việt nam chúng ta đều đưa về Hà Nội. Bởi vì Hà Nội là nơi hội tụ tất cả tinh hoa của dân tộc và mỗi một sản phẩm của đất nước mang về Hà Nội sẽ được đánh giá, sẽ được nâng cao lên. Bởi vì khán giả Hà Nội, khán giả thủ đô rất tinh vi để đánh giá tất cả những việc đó. Cho nên tất cả những sản phẩm đưa về Hà Nội bao giờ cũng được nâng cao hơn tất cả những nơi khác về mặt chất lượng để trở về địa phương có thể hoàn mỹ hơn nữa. Điều đó chúng tôi hết sức vui mừng và Thăng Long đã làm được công việc đó. Chúng tôi cũng rất hoan nghênh thành phố đã tổ chức, đã đứng ra nhận tranh đối với công việc của tổ chức này. Còn hôm nay anh em Tri Kỷ Hữu chúng ta gặp nhau ở Hà Nội, đó là điều rất cần thiết. Trước kia chúng ta họp ở Đà Lạt, họp ở Nha Trang, còn hôm nay chúng ta họp ở Hà Nội, mặc dầu là hôm nay anh em vẫn chưa đủ, nhưng cái tình của chúng ta hết sức thân thiết. Mà cái tình thân thiết của chúng ta ấy nó bắt nguồn từ chủ nhân của XQ. Đó là 2 người bạn rất xứng đáng của chúng ta. Và 2 người bạn đó không chỉ là doanh nhân mà đồng thời là 2 nhà văn hoá vừa có tri thức, vừa có tài năng. Một người là chị Hoàng Lệ Xuân – một người đã bao nhiêu đời làm nghề thêu và ngày hôm nay đã đứng đầu nghệ thuật thêu ở Việt Nam, đó là XQ. Và XQ đã tổ chức những bức tranh thêu rất đẹp mà ở đây chúng ta chỉ nhìn có một phần thôi. Sắp tới 1000 năm Thăng Long chúng ta sẽ được nhìn cái phần mà tốt đẹp hơn nữa. Tiếp đến chúng ta cũng nói đến người thứ hai mà đứng gần đây tức là anh Võ Văn Quân. Người sáng lập công ty XQ Việt Nam đã tập hợp anh em chúng ta vì bản thân anh Quân không chỉ là doanh nhân mà còn là nhà văn hoá, một nhà trí thức, một nhạc sỹ, một nhà thơ, một nhà hoạ sỹ. Tập trung trong bản thân mình rất nhiều khả năng, rất nhiều yếu tố về văn hoá. Cho nên rằng hai anh chị là một sự hấp dẫn mà tổ chức anh em chúng ta đến đây. Hôm nay chúng ta gặp nhau nữa coi như là chúc mừng hai người bạn quý đó của chúng ta thành công và tốt đẹp.
Chúc cho dự án không gian nghệ thuật XQ tại khu vực Hậu Lâu được thành công tốt đẹp.
Hôm nay gặp gỡ ở đây, tôi tin rằng anh em Tri Kỷ Hữu mỗi ngày sẽ một đông hơn. Bởi vì chúng ta đến đây gặp nhau không phải vì một lợi ích riêng tư nào mà chúng ta đã tìm thấy ở đây một tình bạn, một sự vui vẻ về mặt văn hóa và tinh thần cao hơn mặt vật chất. Chúng ta thấy tình bạn cao quý hơn là những lợi ích riêng tư. Chính những điểm đó đã tập hợp các Tri Kỷ Hữu mỗi ngày một xứng đáng. Và những Tri Kỷ Hữu đó đều là những người có văn hóa và đặt những vấn đề về văn hóa cao hơn là những vấn đề vật chất.
Tôi chúc mừng sự thành công của XQ và cũng chúc mừng cho Tri Kỷ Hữu của XQ mỗi ngày một đông hơn và thu hút được nhiều nhà văn hóa tiêu biểu của đất nước.
Xin cảm ơn tất cả quý vị.
____________________________________
Thân gửi: Hai em Võ Văn Quân và Hoàng Lệ Xuân, hai nghệ sĩ tài năng của nghề thêu.
Tôi rất tiếc do điều kiện sức khỏe và tuổi tác, không thể vào chia vui với toàn thể nghệ sĩ và công nhân viên của Trung tâm phát triển nghề thêu rực rỡ nhất trên đất nước. Tôi đặc biệt cảm ơn tấm lòng của hai bạn tôi Võ Văn Quân và Hoàng Lệ Xuân đã thể hiện một tình bạn vô cùng hiếm có, tổ chức thêu bức tranh có một không hai đối với tôi.
Tôi nghĩ rằng có lẽ trời đất đã từ lâu đời tạo nên tình yêu giữa hai em và tạo nên tình bạn giữa hai em với bản thân tôi:
Buổi đầu gặp gỡ thành thân thiết
Như đã quen nhau từ kiếp nào
Có phải từ thời mông muội trước
Đã là bạn bè giữa trăng sao
Nhất phùng tri kỉ lưu thanh nhãn
Vạn lí tâm tình khởi tố tâm
Tài nghệ dồn vào hai bức vẽ
Để tình tri kỉ hóa tri âm
Đường kim mũi chỉ mười ba tháng
Lặng lẽ theo tôi vạn dặm trường
Có phải mắt nhìn xanh biếc ấy
Thấy cả lòng tôi vạn nẻo đường
Nhìn ngắm bức tranh thêu, tôi cảm thấy như tôi đã hóa thành hai người: một người ở trong tranh, một người sống ngoài đời. Con người sống với cõi đời là con người, phải đóng những vai trò người con, người chồng, người cha trong gia đình, người làm một công việc với xã hội. Trong một ngày con người ấy phải đóng nhiều vai trò xã hội trong mọi xúc tiếp khác nhau, con người ấy là vai trò họ phải đóng. Còn con người thật của họ chỉ bộc lộ ra khi họ sống một mình, khi họ ngồi uống rượu với bạn bè, và dưới con mắt tài năng của người nghệ sĩ. Chính vì thế mà những lúc tôi ngồi đây chưa hẳn tôi đã là tôi. Con người thật của tôi lại ở trong bức tranh của người nghệ sĩ:
Người tôi bỗng hóa thành hai nửa
Nửa ở trong tranh nửa với đời
Nửa ở với đời là nửa giả
Trong tranh nửa ấy mới là tôi
Có phải bao la từ vũ trụ
Đã dồn tinh tú xuống đôi tay
Để em làm đẹp cho nhân thế
Đem lại giang sơn sắc thái này
Tôi không vào chia vui được cùng các bạn nhưng cũng xin gửi các bạn tấm lòng son sắt và thân thiết của tôi.
Nay giữa ngàn hoa Tết đón Xuân
Ngàn hoa tri kỉ hướng Đông Quân
Muôn trùng mây nước xa thăm thẳm
Một tấm lòng son gửi mấy vần
Hà Nội ngày 09 tháng 02 năm 2010
Tri Kỷ Hữu Vũ Khiêu
--------------------------------------------
ĐẶC TRƯNG THẨM MĨ
CỦA NGHỆ THUẬT TRANH THÊU XQ
GS Vũ Khiêu
Tôi được vinh dự mời lên thắp nén hương đầu tiên trước bàn thờ tổ và phát biểu những cảm nghĩ về một nghề truyền thống đã từng tồn tại hàng ngàn năm mà ông cha ta từ bao đời đã dành cả khối óc và trái tim để tạo nên và truyền lại cho con cháu hôm nay như một di sản bất hủ.
Trong đêm lễ hội, tôi đã phát hiện ra một sự kiện lớn lao như câu trả lời cho những thắc mắc của tôi vì sao nghề thêu đã chuyển từ một ngành thủ công thông thường trở thành một môn nghệ thuật tràn đầy sức sống? Điều quan trọng hơn nữa là tôi hiểu ra rằng những người sáng lập ra công ty XQ đã xác định được chủ nhân thực sự của nghề thêu chính là người phụ nữ Việt Nam với tâm hồn bao la, với nhãn quan sắc sảo và với những ngón tay kì diệu của mình.
Tôi hoan nghênh lòng ham mê mãnh liệt của hai người sáng lập XQ đã từ hai điều đó, trả lại cho tranh thêu truyền thống thẩm mĩ và tính toàn diện của nó và đem thêm cho nó những nét huyền diệu từ tâm hồn sâu thẳm của người phụ nữ Việt Nam.
Tôi xúc động trước câu nói của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Đại hội phụ nữ năm 1954: “Non sông gấm vóc Việt Nam do phụ nữ ta, trẻ cũng như già ra sức dệt thêu mà thêm tốt đẹp, rực rỡ”.
Từ công phu dệt thêu của người phụ nữ Việt Nam đối với non sông gấm vóc của ta, tôi nghĩ rằng cây kim và sợi chỉ của họ không chỉ phản ánh vẻ bên ngoài của những con người hoặc của những cảnh tượng thiên nhiên vô tri vô giác. Tấm lòng của họ đã hòa cùng trời đất khiến cho hồn thiêng của non xanh, nước biếc đã cùng chính bản thân họ đi vào bức tranh và đọng lại trong đó.
Từ tác phẩm của họ, tôi nghĩ đến những người đã dìu dắt, bồi dưỡng họ như những người con, người em, những học trò yêu quý và họ đã từ đó thể hiện trong tác phẩm của mình cả hoài bão và chí khí lớn lao của những người thầy mình.
Từ cảm nhận nói trên, tôi xúc động ghi tặng XQ hai câu đối như sau:
Chỉ kim dệt lại hồn non nước
Tâm huyết thêu nên chí biển trời
Nếu như không có người con gái đã bẩm sinh mang những nét đẹp của quê hương xứ Huế, lại chứa đựng những tinh hoa của truyền thống nghề thêu mà gia đình truyền lại, nếu người ấy không có một nghị lực mãnh liệt và bền bỉ để vượt qua mọi sự bất hạnh dội xuống gia đình và bản thân mình để một đời gắn bó với nghệ thuật thêu như một sứ mệnh lịch sử, thì thử hỏi sao có được sự tỏa sáng của XQ hôm nay?
Thành quả của nghề thêu XQ còn thuộc về một chàng trai đặc biệt. Trời đất đã dồn lại cho anh mọi sự gian khổ của trần gian, những ngày nước sôi lửa bỏng, những lớp cát dập sóng vùi để rèn luyện cho anh và trao lại cho anh những phẩm chất đầy đủ để anh thực hiện hoài bão lớn của mình. Sự uyên bác của anh và những tiềm năng nghệ thuật của anh trên mọi lĩnh vực thi, họa, nhạc lại đã được nuôi dưỡng và nâng cao từ một chiều sâu kín của tư duy triết học. Nếu không có con người như thế sao có nghệ thuật thêu hôm nay?.
Và nếu như duyên trời không gắn bó hai người nói trên, như hai thiên tài và quốc sắc, nếu như không có sự hòa hợp của hai ý chí, hai khát vọng và hai tài năng ấy thì ngành thêu dù mở rộng và nâng cao cũng khó trở thành một môn nghệ thuật tinh tế của người phụ nữ Việt Nam.
Từ một bức tranh thêu còn đang dừng lại ở sản phẩm thủ công thông thường trở thành một tác phẩm nghệ thuật chan hòa mĩ cảm và tình người, phải là một quá trình thăng hoa bay bổng của những chất siêu phàm từ con người nghệ sĩ. Những tác phẩm ấy không chỉ là một bức tranh vẽ cảnh thực và người thực mà đã trở thành một vật linh thiêng, nơi gặp gỡ và giao lưu giữa những tâm hồn đồng tâm và đồng điệu.
Tôi ngỡ ngàng trước công sức và tài năng của họa sĩ Ca Hữu Long và nghệ nhân Đặng Thị Hà. Và không chỉ có thế. Tôi nghĩ rằng hai tâm hồn nghệ sĩ ấy đã trải bao ngày tháng sống với hình ảnh tôi, hiểu được tôi từ những gì ẩn dấu trong trái tim và khối óc tôi để trở thành những người tri âm, tri kỉ khi nâng cao ngọn bút vẽ và sợi chỉ thêu để từng nét, từng nét thể hiện những bóng dáng tinh thần về con người thật của tôi. Tôi cảm thấy một sức mạnh bao la của tình người đã từ con mắt tinh vi và từ những ngón tay linh diệu để nhìn thấy chiều sâu của con người tôi qua vẻ bên ngoài của tôi. Chính vì thế mà tôi coi những họa sĩ đích thực là những người đã thể hiện chính bản thân mình trong bức chân dung về người khác.
Bức tranh tuyệt phẩm của Cézane vẽ quả táo không chỉ có quả táo của Cézane mà chính là Cézane trong quả táo ấy. Từ suy nghĩ ấy, tôi cũng cho rằng những bức chân dung tuyệt tác không chỉ là chân dung của người được thêu mà cũng là chân dung của chính bản thân người nghệ sĩ đã tạo ra nó. Con người mà chúng ta đang sống cuối cùng sẽ biến đi như cát bụi trên trái đất này và chẳng còn ý nghĩa gì nhưng con người nghệ sĩ, con người thực sự của anh ta sẽ còn sống mãi trong tác phẩm của anh ta.
Tôi nghĩ rằng đã có bao nhiêu trường hợp mà những bức tranh tuyệt tác đã tạo nên một sự đồng cảm sâu sắc giữa chủ thể vẽ và thêu tranh với đối tượng được thêu vẽ trong tranh. Người nghệ sĩ chân chính nhìn mọi sự vật xung quanh mình với nhãn quan của con người, nhãn quan mà rất nhiều người trên trái đất này đã bỏ mất đi. Đối với người nghệ sĩ chân chính thì không có cái thiên nhiên “thuần túy”, không có những sự vật nào không mang hồn thiêng của con người. Nói như một nhà thơ Ấn Độ: “khi tôi bấm tay vào một mầm non ở trên cây thì từ mầm non đó chảy ra một giọt máu của con người”.
Hạnh phúc của người nghệ sĩ là họ không bao giờ cô đơn. Họ sống giữa tình thương của con người. Tình thương ấy chính là bảo vật thiêng liêng chiếu rọi cho họ mỗi khi đi vào tác phẩm. Tôi nghĩ rằng điều này chính là bí quyết và cũng là niềm vui cao nhất của toàn thể họa sĩ, nghệ nhân, của những tâm hồn hội tụ ở XQ và đặc biệt là của hai người mà đất nước đã trao cho sứ mệnh khôi phục, xây dựng và nâng cao một truyền thống nghệ thuật vẻ vang của dân tộc: nghệ thuật tranh thêu.
Với tinh thần nói trên, tôi tin rằng nghệ sĩ XQ sẽ còn đi xa và vươn cao mãi mãi.
Hà Nội, ngày 07 tháng 12 năm 2007
----------------------------------------------------------
ĐÀ LẠT VÀ NGHỀ THÊU
GS Vũ Khiêu
Chào mừng 20 năm gắn bó thân thiết và thủy chung giữa Nghề Thêu và Đà Lạt.
Đà Lạt, nơi kết tinh hào khí của núi sông Việt Nam, cao vút tận trời mây và tỏa sáng trên toàn đất nước.
Nghề thêu, tinh túy của tâm hồn dân tộc, sự sáng suốt của khối óc và sự nồng nhiệt của trái tim, kết tụ lại ở bàn tay ngọc của những cô gái Đà Lạt.
Sự gắn bó giữa Đà Lạt và Nghề Thêu đã nổi bật lên từ thế kỷ XX, càng rực rỡ hơn nữa vào thế kỷ XXI.
Đà Lạt không thể thiếu Nghề Thêu. Thành phố trăm hoa cùng nở này đang tiếp thu những bông hoa đẹp nhất từ Nghề Thêu.
Nghề thêu không thể nở đầy hoa, nếu không được vun trồng và nuôi dưỡng từ linh khí tự muôn đời của Đà Lạt.
Đà Lạt và Nghề Thêu đang đi sâu vào thế kỷ XXI với những hoài bão lớn lao, những ước mơ cao đẹp, sẵn sàng vượt qua mọi rủi ro và thách thức.
Chúng ta đang sống trong những năm tháng mở đầu cho thế kỷ XXI, những năm tháng chưa thấy tốt đẹp bao nhiêu trong quan hệ giữa con người với thiên nhiên, con người với xã hội, con người với bản thân mình.
Thiên nhiên đang nổi giận trước sự đối xử tàn bạo của con người, đã gây ra những đợt sóng thần, những giông bão khác thường ở hầu khắp mọi nơi trên thế giới. Trong khi đó, xã hội của con người lại ngày càng suy thoái: Bạo lực và khủng bố, nước lớn đàn áp nước nhỏ, nước nhỏ lại xâu xé lẫn nhau. Bản chất yêu thương và tương trợ giữa người và người đang chuyển thành hận thù và chém giết. Cả thiên nhiên và xã hội như đang cùng dắt tay nhau trên con đường đi tự sát.
Hủy diệt hay tồn tại đang là hai xu hướng giằng xé nhau trong thế kỷ này. Toàn cầu hóa và kinh tế tri thức đang ngày càng mở rộng, đang đem lại trăm mối lo âu cho thế kỷ nhưng lại tạo ra những điều kiện chưa từng có cho sự phát triển toàn diện của cả nhân loại và của mỗi con người.
Trước hết là sự khắc phục xu hướng phát triển một chiều của con người như MARCUSE đã phân tích trong cuốn sách Con người một chiều của ông. Thời đại chúng ta đang biến con người trong những vách ngăn khép kín thành con người phát triển toàn diện, trong thế giới bao la của nhân loại.
Chúng ta đang xóa bỏ sự chia cắt giữa khoa học và nghệ thuật, giữa khối óc lạnh lùng và trái tim nồng nhiệt ở mỗi nhà khoa học, ở mỗi người nghệ sỹ.
Chúng ta không chấp nhận sự xung đột giữa các nền văn minh trong cuốn sách của HUTINGTON và đấu tranh cho sự đối thoại và giao lưu giữa các nền văn minh để mỗi người không chỉ là công dân của tổ quốc mà còn là công dân của toàn cầu.
Chúng ta xóa bỏ sự sùng bái với quá khứ và những ảo tưởng về tương lai, vừa làm sống lại những di sản quý báu của ông cha, vừa tiếp thu nhanh nhậy nhất những thành tựu mới của toàn cầu.
Hôm nay, với những nhận định thu gọn trong hai trang giấy, tôi chỉ muốn chuyển những tình cảm sâu sắc nhất và niềm tin vô biên đến những người lãnh đạo công ty XQ đầy tài năng và tâm huyết, đến những nghệ nhân nghệ sỹ dào dạt tâm hồn thẩm mỹ và đến với những người Tri Kỷ Hữu thân thiết của tôi.
Tôi xin gởi lời chào mừng đến các nhà khoa học và nghệ sỹ trong cuộc hội thảo về Đà Lạt và xin chúc hội thảo thành công tốt đẹp.
Ngày 22 tháng 10 năm 2011
--------------------------------------------------------------------
RỰC SÁNG ĐÀI SEN
(Thất ngôn thập cú)
Thăng Long văn hiến ngàn năm tuổi
Rực rỡ trời xuân vạn đóa sen
Có phải sen về từ Ngọc Tỉnh
Hay là sen đến từ Kim Liên
Hướng lên thượng giới hương nhà phật
Tỏa xuống nhân gian sắc cửa Thiền
Hẹn với mai lan đường nhã thiết
Vui cùng đào lý vẻ thần tiên
Ly trà thanh đạm câu tri kỷ
Gửi gió mang đi khắp mọi miền
Câu đối: trích một câu trong bài thơ
Có phải sen về từ Ngọc Tỉnh
Hay là sen đến từ Kim Liên
Chú thích:
Ngọc Tỉnh: nói về hoa sen tại giếng ngọc trong bài phú của Mạc Đĩnh chi
Kim Liên: quê hương của bác Hồ
Hương nhà Phật: hương từ nơi Phật ngồi trên đài sen
Cửa Thiền: cửa nhà Phật (ở Việt Nam là phái Trúc Lâm)
Ly trà thanh đạm: trà ướp hoa sen
Câu tri kỷ: lời thơ của Tri kỷ hữu
Viết tại Hà Nội giờ Tý đêm ngày 29 tháng 12 năm 2009
Tri Kỷ Hữu VŨ KHIÊU
------------------------------------------
Thân gửi XQ Tri Kỷ Hữu
(điệu ca trù)
Mưỡu:
Năm qua mình ở bên ta
Năm nay nước thẳm non xa nhớ mình
Gió xuân thổi lạnh tâm tình
Mình ơi thấy nỗi nhớ mình hay không.
Nói:
Trần ai tri kỷ
Hỏi trăm năm trần thế được bao người?
Bao vinh hoa phú quý ở trên đời
Sao sánh được một người tri kỷ hữu
Nhất phùng tri kỷ thiên bôi tửu
Vạn lý tinh hoài nhất phiến đan
Từ hoàng hôn cho đến điểm đêm tàn
Rượu dẫu cạn tình càng chan chứa
Thế mới biết từ buổi ban đầu gặp gỡ
Đã tin nhau rồi nữa vẫn tin nhau
Thương nhau đến thuở bạc đầu.
Hà Nội, ngày 12 tháng 12 năm 2008
------------------------------------------
NHỮNG NGÀY TRI KỶ HỮU
(13-12)
Tri kỷ hữu
Trong sáng thay! Tâm hồn Tri Kỷ Hữu!
Cao đẹp thay! Nghĩa tình Tri Kỷ Hữu!
Giữa trăm hoa, làm bạn đông quân
Đường muôn dặm, mừng xuân mỹ lệ
Thân với hiền tài
Vui cùng nghệ sỹ
Tâm trí bừng lên muôn dặm đất
Tinh hoa hội lại một phương trời
Nay gặp buổi
Họa sỹ tài hoa, dội ánh triều dương trên ngọn bút
Nghệ nhân huyền diệu, gọi hồn sông núi xuống bàn tay
Người thợ thêu sáng tạo: về lễ đăng quang
Bạn tri kỷ thân thương: mừng ngày chúc phúc
Trùng trùng mây sáng, vươn cao hào khí ích quy nhân
Lớp lớp hiền tài, gia nhập cộng đồng tri kỷ hữu
Một ngày yến tiệc, thắng hữu tựa thanh vân
Muôn dặm đón mời, cao bằng đầy Sử Quán!
Đêm hôm nay
Vầng trăng mồng tám chia đôi mảnh:
Nửa ở chân mây nửa cuối trời
Thương nhớ tràn vào ba chén rượu
Nghĩa tình dồn lại một đêm vui
Xem như có mặt đêm tri kỷ
Thức suốt đêm nay uống hết mình
Tình bạn tình yêu tình nghệ thuật
Rượu bao nhiêu chén bấy nhiêu tình
Ngày mai
Ngày mai một cuộc phiêu lưu đẹp
Hoa mở đường đi suốt chặng đường
Thu thủy trường thiên cùng một sắc
Giữa trời Đà Lạt biển Nha Trang
Non xanh nước biếc lòng thanh thản
Chẳng để tâm vương những bụi đời
Đã trót mang danh tri kỷ hữu
Trăm năm chẳng thẹn kiếp con người.
----------------------------------------------
BỨC TRANH THÊU LỚN NHẤT TỪ ĐÀ LẠT
VỀ DỰ ĐẠI LỄ NGÀN NĂM THĂNG LONG
Cách đây 5 năm, một cuộc ra mắt tráng lệ của tranh thêu XQ Đà Lạt được tổ chức tại Văn Miếu Quốc Tử Giám. Bức tranh thêu mừng Đại lễ ngàn năm Thăng Long mới do họa sĩ phác thảo trên vải đã được sự khích lệ của Lãnh đạo thành phố, của các quan khách về dự họp.
XQ ra về mang nặng trên hai vai một trách nhiệm thiêng liêng trước tổ tiên. Năm năm đã qua, bức tranh thêu đã hoàn thành với bao tâm huyết và tài năng, với bao tình thương và nỗi nhớ với thủ đô thân thiết vừa tròn ngàn năm tuổi. Trước đây, nhà thơ Huỳnh Văn Nghệ đã viết hai câu đầy cảm xúc:
Từ thuở mang gươm đi mở cõi
Ngàn năm thương nhớ đất Thăng Long
Ngày nay, XQ vẫn cảm thấy câu thơ của Huỳnh Văn Nghệ chưa đáp ứng được tình cảm của mình, tôi xin tặng XQ hai câu thơ như sau:
Từ đạo Thăng Long trao nhiệm vụ
Ngày đêm thương nhớ suốt năm năm
Suốt 5 năm, dưới sự lãnh đạo của nhà văn hóa Võ Văn Quân và nghệ sĩ tài hoa Hoàng Lệ Xuân, người thầy của nghề thêu, mấy ngàn nghệ sĩ và nghệ nhân của XQ đã ngày một trưởng thành, già dặn thêm về tay nghề và rực rỡ thêm về tâm hồn tuổi trẻ.
Hôm nay, các nghệ nhân và bè bạn XQ đã tụ họp tại Đà Lạt để tiễn đưa bức tranh thêu ra Hà Nội.
Là người bạn tri kỷ của XQ, tôi rất tiếc không thể có mặt tại buổi tiễn đưa này nhưng sẽ ngày đêm chờ đón bức tranh thêu trong buổi đón tiếp rực rỡ tại thủ đô Thăng Long.
Hà Nội, ngày 02 tháng 09 năm 2010
-----------------------------------------------------------
MỘT VỊ TỔ NGHỀ MÃI MÃI ĐÁNG TÔN VINH
GS Vũ Khiêu
Tôi không khỏi ngạc nhiên và xúc động trước quy mô hoành tráng và trang nghiêm của ngày giỗ cụ tổ nghề thêu Việt Nam: cụ Lê Công Hành. Vinh dự của nghề thêu và của Sứ quán XQ là đã có một vị tổ nghề như cụ. Cũng có thể nói thêm vinh dự của cụ tổ nghề là đã có những thế hệ đệ tử nối tiếp nhau, phát huy tài đức của cụ và nâng nghề này tới đỉnh cao của hôm nay.
Chúng ta đang sống trong một thời đại mà mọi nghề thủ công, kể cả những thủ công mỹ nghệ đang đứng trước nguy cơ bị diệt vong. Công nghiệp của nhân loại ngày một phát triển, hàng ngày tạo ra một khối lượng sản phẩm rất lớn trong một thời gian rất ngắn. Trong tình hình này, nếu như không có sức sống đủ mạnh và bản lĩnh đủ vững thì sẽ khó tránh khỏi sự đe dọa nói trên.
Tôi vui mừng thấy nghề thêu Việt Nam đã đủ sức sống và bản lĩnh để không những tồn tại, mà còn phát triển ngày thêm hoàn thiện và hoàn mỹ.
Sự trường cửu của một nghề thủ công, kể cả nghề thêu truyền thống, phụ thuộc vào rất nhiều đòi hỏi từ hoàn cảnh xã hội và từ bản thân nghề ấy.
Một ngành nghề cũng không thể tồn tại nếu như sản phẩm của nó không đáp ứng được nhu cầu xã hội hoặc khi xã hội không còn nhu cầu về nó nữa. Sản phẩm của nó làm sao cạnh tranh nổi với sản phẩm của công nghiệp hiện đại khi nó thua kém cả về chất liệu, về kiểu dáng và về giá trị thực dụng? Mặt khác, nghề ấy cũng không còn hi vọng duy trì nếu như sự kém cỏi về tính thực dụng không được thay thế, hoặc bổ sung bằng tính thẩm mỹ hoặc nếu như nó không trở thành một ngành nghệ thuật để tạo ra những sản phẩm nghệ thuật mà sản phẩm công nghiệp không thể thay thế được.
Sự hài hòa giữa tính thực dụng và tính thẩm mỹ cũng sẽ không thể thực hiện được nếu như trong nghề này không xuất hiện những tài năng có một trình độ hiểu biết về nhu cầu thẩm mỹ của xã hội, về tiềm năng phát triển của nghề, đặc biệt là có đức tính sáng tạo của người tổ chức và quản lý.
Chính vì sự say mê trong suy nghĩ hành động và đặc biệt là sự sáng tạo nghệ thuật mà cụ đã trở thành một vị tổ nghề rất đáng tôn quý của hàng ngàn hàng vạn con em nghệ nhân và nghệ sỹ sau này.
Đến đây, tôi xin phép nói đôi lời về công ty thêu XQ mà đã từ lâu tôi mến mộ và thân thiết. Tôi đã từng phát biểu về những thành tựu của công ty XQ. Tôi cũng đã có dịp nói về tài năng, tâm huyết và tâm hồn của những người sáng lập và lãnh đạo XQ. Tôi đã nói tới công lao của những người đã trải bao năm nâng cao tính thẩm mỹ của nghề thêu và trải rộng nghề thêu ra khắp nơi đã giao lưu và liên kết các tài năng của đất nước trong việc xây dựng và phát triển nghề thêu cho hôm nay và mai sau.
Trong hai ngày giỗ tổ hôm nay, chúng ta cùng xem những tác phẩm vừa tinh vi vừa hoành tráng của công ty XQ. Những bức tranh ấy không chỉ có đường kim mũi chỉ, không chỉ có trời đất bao la, núi sông diễm lệ, mà còn nêu được những nét đẹp vô giá từ chiều sâu của tâm hồn con người. Những bức tranh ấy là sự kết đọng tinh vi những quan hệ thẩm mỹ giữa nghệ thuật và cuộc sống, giữa sáng tạo và thưởng thức, giữa con người với con người.
Những bức tranh thêu của công ty XQ cũng như của đông đảo của nghệ nhân trong toàn quốc chính là sự tôn vinh thiết thực nhất và có ý nghĩa nhất đối với vị tổ của nghề thêu.
Với tinh thần và cảm nghĩ nói trên, tôi xin kính cẩn thắp nén hương trên bàn thờ vị tổ nghề thêu và xin chúc toàn thể nghệ sỹ và nghệ nhân, cùng những vị lãnh đạo xuất sắc của họ sẽ cùng nhau đưa nghề thêu Việt Nam tiếp tục vươn xa hơn nữa và với tầm cao hơn nữa.
-------------------------------------------------------
Văn Tế:
VIỆT NAM QUỐC TỔ TIÊN MẪU ÂU CƠ
Kể từ thuở
Sánh đôi tài sắc:
mẹ cùng cha kim cổ kỳ phùng
Hợp một âm dương:
cha với mẹ uyên ương tuyệt mỹ!
Đẹp gia đình
trăm trứng trăm con
Vui sơn thủy một lòng một ý
Cuộc mưu sinh
thử thách muôn vàn
Đường lập nghiệp
gian nan xiết kể
Nào rừng rậm, đầm lầy,
sông sâu, núi hiểm:
thuận vợ chồng
vững chí dựng xây
Nào kình nghê, hổ báo,
bệnh tật, bão giông:
cùng con cháu ra tay diệt trị
Giang sơn một cõi:
vạn đại trường tồn
Rừng bể đôi nơi:
bốn phương hùng vĩ!
Chuông trống
Nhớ mẹ xưa
Vì con tài cháu giỏi,
dựng đạo hiếu trung
Để nước vững non bền,
xây nền nhân nghĩa
Mẹ khuyên Chử Đồng Tử:
tình yêu
như ngọc sáng gương trong
Mẹ dạy Mai An Tiêm:
lao động
như dời non lấp bể
Nhớ ơn răn bảo:
vẻ vang mười tám vương triều
Giữ nếp thảo hiền:
rực rỡ trăm đời thịnh trị
Gái anh hùng:
nào Trưng Nữ, Triệu Trinh
Trai dũng lược:
nào Phùng Hưng, Lý Bí
Sóng Bạch Đằng
cuồn cuộn thế Ngô Vương
Gió Như Nguyệt
vang vang lời Thái Úy
Hội Diên Hồng
rung chuyển cả trăng sao
Hịch Hưng Đạo
xốn xang toàn tướng sĩ!
Nằm gai nếm mật,
mười năm ròng,
bạt vía lũ Vương Thông
Lở đất long trời,
một trận đánh,
tan hồn quân Sĩ Nghị
Chuông trống
Mở trang sử mới
Bước vào thế kỷ 20
Thừa hưởng 20 thế kỷ
Nào đánh Nhật đuổi Anh
Nào diệt Pháp Thắng Mỹ
Sơn hà nguy biến,
từng trải qua ngàn bước gian nan
Nam bắc đồng tâm,
cùng đạt được trăm điều kỳ dị
Độc lập tự do dành lại,
danh Bác Hồ vang dội đông tây
Hòa bình hạnh phúc vươn cao,
thế Đại Việt lẫy lừng trời bể!
Chuông trống
Thế mới biết
Nước giàu đâu chỉ quân lương
Dân mạnh còn nhờ đạo lý
Đó là điều,
cha thực hiện vang vẻ
Cũng là đạo,
mẹ khuyên răn cặn kẽ
Chuông trống
Vẻ vang thay
Dân chín chục triệu,
anh hùng chẳng thẹn tấm lòng cha
Nước bốn ngàn năm,
nhân ái còn tuôn dòng sữa mẹ
Chuông trống
Cảm thông lòng mẹ
Mẹ từng vui vẻ,
nhìn cháu trai dũng lược có thừa
Mẹ lại xót xa,
nhìn cháu gái gian nan xiết kể
Việc tề gia, cần kiệm đảm đang
Đường sự quốc, thông minh tài trí
Năm 45 cách mạng thành công
Các cháu đã đổi thay vị thế!
Sơn hà gánh vác tỏ mặt anh hùng
Sinh tử coi thường nêu gương chiến sĩ!
Tưởng bình quyền,nam nữ như nhau
Song thực trạng, còn nhiều hạn chế
Nam nhi ngoài mặt: như rất tôn vinh
Xã hội trong lòng: lại thường khinh rẻ
Chuông trống
Xót thương thay
Kiệt sức lo toan nhà cửa,
bữa đói no vất vả đêm ngày
Đem thân lao động nước ngoài,
phận tôi tớ dày vò thể xác
Tưởng gian nan khó nén lòng đau
Thân tủi nhục khôn cầm giọt lệ
Chuông trống
Chúng con nay
Thấu cảnh nữ lưu
Cảm thông lòng mẹ
Ngàn thu khôi phục nghề thêu
Muôn dặm đón mời sư sĩ
Trên ngàn cháu gái tinh khôi
Một dạ cùng nhau học nghệ
Duyên dáng dịu hiền
Thanh cao mỹ lệ
Sớm tỏ tài năng
Vững vàng tâm trí
Gọi hồn sông núi xuống bàn tay
Thu ánh trăng sao vào sợi chỉ
Ngàn pho gấm lụa,
còn xếp đầy đai ốc cao lầu
Vạn bức tranh thêu,
đã trải khắp thanh sơn lục thủy
Chuông trống
Ngày hôm nay
Bát ngát mây trời
Dạt dào sóng bể
Trên đất XQ
Mở ngày đại lễ
Xin tổ mẫu
vạn thế linh thiêng
Dạy cháu chắt
trăm điều chỉ vẽ
Chuông trống
Xin cúi nguyện
Cùng nghề thêu
mở rộng tâm hồn
Vì sự nghiệp
nâng cao tài trí
Ngàn thu nhớ mãi,
lời mẹ khuyên răn
Muôn dặm trải dài,
gương cha hùng vĩ
Giữ muôn đời
Hồng Lạc tinh hoa
Cao muôn trượng
Tiên Rồng khí thế.
Cẩn cáo!
Hà Nội, ngày 01 tháng 06 năm 2013
AHLĐ Vũ Khiêu viết lời văn
Giấy chứng nhận Đăng ký Kinh doanh số 5800080268 do Sở Kế hoạch và Đầu tư Tỉnh Lâm Đồng cấp ngày 29/01/1996
