Khi ghé thăm Đà Lạt  XQ  Sử Quán, quý khách sẽ được vọc tay vào làn nước mát lành của Suối Nguyên Đào và ngắm thác Hoa Đào Không Rơi tuôn chảy. Quý khách sẽ được người thợ thêu sống tại thành phố Đà Lạt kể cho nghe một câu chuyện:

     Ngày xưa, xưa lắm, ở trên cao nguyên này có một chàng trai mồ côi nghèo, hiền lành, thật thà, chất phác sống trong một túp lều tranh bên cạnh một dòng suối. Hàng ngày, chàng ra bờ suối câu cá và lên rừng đốn củi để đổi lấy gạo ăn. Cuộc sống êm đềm, trôi qua từng ngày. Cho đến một hôm, khi đang câu cá, bỗng chàng nhìn thấy những bông hoa xinh xinh đang trôi xuôi theo dòng suối. Những cánh hoa màu hồng phấn mịn màng như làn da của người con gái tuổi xuân thì, hương thơm nhè nhẹ như thúc giục chàng trai ngược dòng suối để tìm nguồn gốc loài hoa.

     Chàng đi mãi, đi mãi, không biết đã vượt qua bao nhiêu ngọn đồi, rừng thông, bỗng chàng thấy trước mắt mình một sườn đá cao nghìn trượng được bao phủ bởi lớp mây ngũ sắc kết thành những đóa hoa màu hồng rực rỡ. “Có lẽ đây là non tiên đưa đến hay núi thần dời lại” – đang mải suy nghĩ và chiêm ngưỡng vẻ đẹp hùng vĩ thì sườn đá bỗng mở ra một hang động, chàng liều chết vén áo bước vào, vừa đi một vài bước thì cửa hang khép lại, chàng choáng ngợp vì ánh sáng rực rỡ, sửng sốt vì lạc vào một cung điện nguy nga, lộng lẫy, được phủ châu ngọc, cột sơn son thiếp vàng, mây muôn sắc bồng bềnh, trên trần là những chùm ngọc tía sáng chói làm lung linh và huyền ảo thêm loài hoa quý lạ đang khoe sắc trong những khu vườn bên dưới.

     Rồi chàng được gặp chủ nhân của tòa lâu đài và chấp nhận ở lại tiên giới để kết nghĩa phu thê với nàng. Họ sống vui vẻ, hạnh phúc trong lầu hồng, điện biếc, thưởng thức những món ngon vật lạ dưới ánh đèn mỡ phụng, trên chiếu thêu rồng. Họ nhảy múa hát ca cùng Hằng Nga và cưỡi những con ngựa bạc. Một hôm chàng trai thấy vườn hoa đã đổi màu xanh của lá, thấm thoát đã qua một năm, nỗi buồn nhớ quê nhà tràn ngập tâm hồn, chàng trai quyết định từ biệt vợ để trở về thăm quê. Những giọt nước mắt buồn như lời chia ly lăn trên đôi gò má xinh đẹp của người vợ trẻ không làm chàng lung lay ý định. Biết không thể giữ chồng, nàng cho chuẩn bị một chiếc xe mây, trước khi tiễn biệt, cô đưa cho chàng trai một chiếc tráp và dặn rằng: “Khi nào nhớ đến em thì hãy mở chiếc tráp này ra”. Trong nháy mắt, chàng trai đã trở về chốn cũ, nhưng tất cả đã hoàn toàn đổi thay, một năm trên tiên giới bằng vạn năm dưới cõi trần, nhà cửa, dân làng, cảnh xưa không còn nữa.

     Ngồi một mình bên bờ suối cũ, chàng trai lấy chiếc tráp và mở ra. Một mùi hương quen thuộc tỏa ra ngào ngạt, trong chiếc tráp là những hạt giống của loài hoa trên tiên giới, nỗi nhớ về những ngày tháng hạnh phúc sống ở chốn bồng lai lại trào dâng trong lòng chàng. Chàng muốn quay trở về chốn tiên nhưng chiếc xe mây đã biến thành chim loan bay mất về trời. Chàng lấy những hạt giống hoa trồng xung quanh dòng suối, và một mình đi vào núi không bao giờ trở về nữa.

     Hằng năm vào dịp xuân về, những cây hoa nở rộ với một sắc hồng của hạnh phúc, bình yên, đó là lúc dân làng lại kháo với nhau rằng chàng trai đã tìm lại được chốn tiên. Người ta đặt tên cho loài hoa đó là hoa đào và dòng suối là Suối Nguyên Đào với một khát vọng hạnh phúc và bình yên sẽ mãi ở lại trên cao nguyên này.