Huế, chùa Huyền Không Sơn Thượng

Ngày 18/10/2011

 

 

Đại ngàn kể chuyện

(Trường ca Đà Lạt)

 

Tôi bước đi - thành phố “tiểu Paris ”

Những biệt thự đặc thù, kỳ công, mỹ diệu

Những tường thành hoa rêu dệt thảm

Những bậc đá hoa cương thấp cao ngoạn mục

Những kiến trúc hài hòa Tây, Thượng

Giữa vi vút ngàn thông

Giữa lãng đãng mù sương

Thấp thoáng đóa mỹ văn

Ôi! Tôi bước đi giữa lối hoa anh đào

Giữa lối hoa minosa chập chờn thuở trước

Khúc hát gió

Tiếng đàn thông

Còn mơ màng ký ức

Và trên trang thơ

Lấp lánh mộng nguyên xuân!

 

Đà Lạt ơi!

Tôi đến đây đã năm mươi năm 

Lòng vẫn còn sơ nguyên,

Vẫn chung thủy bội phần

Đỉnh ngợp gió Lang biang

Rừng núi muôn xanh

Các bạn Lạch, Chil, Srê của dân tộc Cờ Ho

Đêm đêm bập bùng đốm lửa

Tiếng khèn man hoang vọng từ huyền sử

Gọi tình về chuyển nhựa sống cho nhau

Rồi Tày, Nùng, Chăm... buông, bản theo sau

Một quần thể nguyên sinh

Người và thú hài hòa giữa thiên nhiên trù mật

Dẫu hái lượm, săn bắt

Rừng bảo toàn định luật

Mẹ linh thiêng vẫn mớm sữa cho con!

 

Thời gian qua đi

Thời đại súng gươm

Thế kỷ mà đại cường phương Tây

Bước lên núi sâu, rừng thẳm

Cõi đào nguyên biến thành thủ đô nghỉ dưỡng

Cho liên bang quan quyền, quan lực Đông dương

Nô lệ và tự do cùng nhau hóa tím hóa hường

Man dã và văn minh hòa chung vũ khúc

Hàng ngàn biệt thự tạo nên một bảo tàng kiến trúc

Trông nguy nga, hài hòa

Và hoằng viễn đến không ngờ!

 

Rồi thời gian và năm tháng

Rồi trang thơ kế tiếp trang thơ

Cô gái đại ngàn hiển hiện giấc mơ

Suối Cam Ly hiến dâng nước ngọt lưu ly

Đèo Prenn hóa thành triền sương ảo diễm

Hồ Xuân Hương,

Trải tâm hồn đa tình trong lành vô nhiễm

Cho đất ngàn hoa tươi thắm, nõn nà hương

Ôi! Thung Lũng Tình Yêu gợi nhớ trăm đường

Ai viễn khách

Ai lãng du

Lắng nghe Hồ Than Thở

Những đêm Thung Lũng Vàng Mơ,

Thác Voi, Đồi Cù mơ màng tâm sự

Vẳng khúc nghê thường, nốt nhạc, tiếng đàn tiên

Ôi! Những nghệ sĩ lang thang

Ôi! Những du tử thả bước phiêu linh

Ôi! Những gã hát rong du hí trăm miền

Đến Đà Lạt thấy hồn thiêng bí mật

         Thấy lòng mình thì thầm huyễn hoặc

         Những nhạc sĩ, họa sĩ, nhà văn, nhà thơ

Chợt gặp lại một thiên đường đã mất

Lửa con tim bập bùng sáng tạo giấc chiêm bao

Giấc chiêm bao của em

Giấc chiêm bao của tôi

Giấc chiêm bao mộng hồ cuộc lữ

Giấc chiêm bao gót trần lãng tử

Thả trôi bay lên đỉnh biếc Lang Biang

Giữa mù sương hoa cỏ đại ngàn

Không khói bụi

Không đua tranh

Không tất tả ngược xuôi hư danh và ảo vọng

Trái tim nguyên lửa ấm muôn đời!

 

Ôi! Đà Lạt thương yêu ơi!

Em một cõi nguyên đào

Tinh sạch, xanh trong, ngây thơ, hồn nhiên, lãng mạn

Hồn em mù sương bay giữa mây trời lãng đãng

Mắt em mơ màng, đắm đuối cả nhân gian!

Giấc mộng của em lơi lả giữa non ngàn

Đệ nhất thắng cảnh, đệ nhất danh lam,

Đệ nhất sử thi và huyền thoại!

Một báu vật của non thiêng

Ẩn trong mùi hương hoang dại

Trong đôi mắt sơn nữ đa tình e ấp dạ lan hoa

 

Nhưng mà rồi năm tháng đi qua... đi qua

Chợt đâu núi rừng nổi sóng

Sóng kinh tế thị trường, sóng kiêu cuồng vật chất

Sóng tham lam, sóng phi văn hóa đảo điên

Thác Cam Ly, đèo Prenn rác thải đồng tiền

Mùi xú uế làm lá xanh cau mặt

Hồ Than Thở, thở dài não nuột

Thung Lũng Tình Yêu mua bán, quán hàng tranh

Thác Voi trong xanh, chất bẩn cá treo gành

Trăm “biệt thự tiểu Paris tự hào”

Bỗng hoang tàn, nát đổ

Dinh I, Dinh III

Còn đâu bảo tàng hoàng triều cương thổ

Đã trở thành khách sạn, hội nghị, họp bàn!

Khuôn viên nhà ga,

một trong những biểu tượng một thời

Lại tập kết sứ sành, bán mua rau cải bắp

Khu lăng mộ Nguyễn Hữu Hào:

Động mãi dâm, kim chích!

Những quần thể xinh xinh kiến trúc 

Như trường học, nhà thờ, tu viện... biết còn chăng?

Và rồi mới đây

Thung Lũng Vàng Mơ lại “mơ” Vạn Lý Trường Thành

Lại còn có bản ghi:

“ Bất đáo trường thành, phi hảo hán!”

Rồi nào là áo giáp, kiếm cung,

Ngựa binh Tần Thủy Hoàng mà... ngao ngán!

Giáo dục gì đây? Vong bản hay ngu nô?

Lịch sử chim Việt, cành Nam ,

Bản sắc văn hiến bốn ngàn năm chẳng lẽ đã lu mờ

Hay xương máu tổ tiên

Thời đại kim tiền đã trở thành phế mục?

Đà Lạt đã đau buồn vì rừng thông dần biến mất

Bây giờ càng buồn thêm du nhập rác lai căng

Em không thấy sao

Khuôn mặt em dị hợm biết chừng nào

Đã biến dạng

Bởi hằng trăm công trình kiêu căng ô trọc

Cái chân của lợi nhuận đã đạp đền thờ mỹ học!

Cái bàn tay dung phàm sờ lấm khiết băng thơ!

 

Ôi! Đà Lạt hôm nay, cái lạnh đã trốn đi

Và mù sương giữa ngàn thông

Đã bị chiên xào, ăn nhậu

Ngàn hoa vẫn còn,

Còn khoe sắc hơn thuở trước

Nhưng tợ như hoa ni lông, hoa giấy - thiếu hồn hoa

Đâu rồi con đường hoa anh đào?

Đâu rồi con đường mimosa?

Đâu rồi phấn thông vàng gieo tơ lũng quạnh?

Và đâu rồi ly cà-phê Tùng chiều sương thấm lạnh? 

Nhớ chiếc xe thổ mộ

Nhớ chú ngựa già khuya đêm lọc cọc

Gõ cô đơn, hiền triết giấc trầm tư 

Thi sĩ quay lưng do khô cạn ngôn từ

Nhạc sĩ lặng câm,

Vì âm vọng đại ngàn không còn tiếng lòng đa tình nữa

Họa sĩ bẻ cọ, quăng màu vì núi rừng trơ trẽn

Văn sĩ ra đi vì sơn nữ mặc thời trang!

 

Ôi! Hãy cứu em, người ơi!

Đà Lạt thuở huy hoàng

Hay lịch sử đã qua trang

Giấy mòn kim bản vị?

Khóc một lần, đại ngàn!

Triệu năm sau không còn nữa?

Sương đã rơi đi chẳng vỡ giọt bao giờ?

Vĩnh biệt hồn, vĩnh biệt thơ

Chào Lang Biang!

Vĩnh biệt ngươi, chẳng lẽ?!

Giữ bản sắc là việc làm, có thể?

Bức tranh đại ngàn nét cọ lặng chờ trăng?

Ai là người bút nhuận đóa nhân văn?

 

(Huyền Không Sơn Thượng

Ngày mưa lũ - 18/10/2011

Minh Đức Triều Tâm Ảnh)