(Âm Thanh)
Ngâm thơ:
À ơi! Cái cò lặn lội bờ sông
Tháng ngày lận đận dặm đồng nuôi con
Ao tơi chằm vá cũ mòn
Đến nay con cái lớn khôn thành người
Con chừ gánh chữ ngược xuôi
Thương con thương cái thương đời ly tao.
Con ơi! Làng quê mình còn nghèo lắm, bão lũ cứ liên miên, khiến cho làng ta còn nghèo mãi, nghèo chi, nghèo rứa mà nghèo. Cái nghèo đã khổ còn đeo trong người, con ơi! ngủ đi con.
(Lời dặn của ông Nội)
Cháu ơi! Cháu sắp vào Nam để mưu sinh phải không? Cháu hãy đến đây nghe ông dặn “Con người ta mất nhẫn thì còn ngón tay, mất quần áo thì còn thân thể, mất ảo tưởng thì còn ước mơ, nhưng mất ước mơ, hy vọng là mất tất cả, và khi nào cháu không khóc được nữa thì cháu hãy cười lên”.
Đó là lời ông Nội tôi dặn trước lúc vào Nam để mưu sinh.
Trong chương trình giới thiệu tác giả – tác phẩm tối hôm nay, chúng tôi sẽ kể cho quý khách nghe một câu chuyện: đó là câu chuyện về quê hương tôi. Trước khi kể câu chuyện này tôi xin ngâm cho quý khách một bài thơ về mẹ: đó là bài thơ “Về Thăm Mẹ”
Bao năm về thăm mẹ
Thấy mẹ già đi nhiều
Mái tranh nghèo kể lể
Những ngày tháng bồng phiêu
…
Ít hôm con lại đi
Quê mình còn khó nhọc
Con sông nói chuyện chi
Mà ngàn năm không nghỉ
Kính thưa quý khách, làng quê miền Trung của tôi luôn phải đối mặt sống với cát, gió bụi, thiên tai, mất mùa, lũ lụt. Một thực tế như cơm bữa, một sự nhàm chán và đầy nhọc nhằn. Nhưng! có những câu chuyện đem đến cho thực một chất kỳ diệu và huyền ảo. Làng quê tôi cũng có những tấm chiếu cói biết bay như tấm thảm bay trong câu chuyện 1001 đêm. Ở đó không có những bình cổ để mở nắp cho những vị thần bay ra. Mà chỉ có những lon Heneiken, Cocacola trôi trên dòng sông cũng được những đứa bé làng tôi ước mơ một ngày nào đó ở trong những cái lon đó có những Ông thần bay ra để hỏi: Con ơi! Quê con có ước mơ gì không?
Và cũng chính miền quê đó có những đứa bé bị mẹ đánh vì nửa đêm không chịu ngủ mà trèo lên cây xem con chim nó ngủ nó co cái chân như thế nào?
Làng quê tôi vẫn thế, sự nhọc nhằn, hy sinh của những con người, nhưng ở quê tôi vẫn còn những đứa bé nhọc nhằn, không có điều kiện sống tử tế nhưng những đứa bé và những người dân quê tôi được cứu rỗi bằng những niềm hy vọng và ước mơ. Cũng bởi trên chính dòng sông đó những đứa bé ngày qua ngày ngồi ngắm cục chì trong một cái đền.
Thưa quý khách! Đó là câu chuyện của một chàng trai đánh cá, nghèo đến mức độ không có cục chì để cho lưới chìm. Bèn mượn cục chì của một cô gái giàu có, và hứa rằng con cá đầu tiên anh đánh được anh sẽ tặng cho cô, và điều kỳ diệu đã xảy ra khi mổ bụng con cá lại có viên kim cương thật to lớn. Từ đó tình yêu đến, hạnh phúc đến, đời sống dân làng được nâng cao và giàu có hẳn lên. Hỡi ông thần đèn trong những chai lọ trôi sông, hãy hiện ra cho người dân quê tôi những niềm ước mơ và hy vọng.
Thưa quý khách! Những người Nghệ Nhân Nghệ Sỹ của công ty XQ chúng tôi từ khắp mọi miền đất nước về đây, người thì miền Bắc, miền Nam cũng có, người thì miền Tây, còn tôi – tôi đến từ miền Trung. Hành trang của tôi mang theo là những ký ức liên quan đến sự tồn vong của làng quê mình, đó là tình bạn, tình yêu và tình tri kỷ - tri âm.
Từ những hành trang đó, đã được chúng tôi đưa vào trong những tác phẩm tranh thêu, mà đặc biệt đó là tác phẩm “DÒNG SÔNG CỦA NHỮNG ĐỨA BÉ” được chúng tôi trưng bày tại căn phòng “Nhật ký ngày trở về quê hương” tại XQ Sử Quán.
(Bài hát “Về Quê” của nhạc sỹ Phó Đức Phương)
Đó là câu chuyện “DÒNG SÔNG CỦA NHỮNG ĐỨA BÉ”
Kính thưa quý khách, miền quê tôi cũng có đền cục chì nhưng bây giờ quý khách ở đây hỏi tôi rằng đền cục chì đó còn không? Cô có thể cho địa chỉ để về thăm đền cục chì đó như thế nào được không? Thì tôi cũng xin thú thật với quý khách rằng tôi cũng chỉ nghe nói thôi chứ chưa thấy đền cục chì đó ra làm sao cả.
Nhưng tôi cũng nghe nói rằng đền cục chì đó cũng bị người ta đập bỏ từ lâu vì họ cho đó là mê tín, nhưng người dân quê tôi lại lén dựng lên một cái chái để thờ Hà Bá. trong đó có ghi những lời của Hà Bá như thế này “Không ai được quyền sở hữu dòng sông, vì dòng sông thuộc về tất cả mọi người, miễn là mỗi người một phần thuộc về dòng sông đó”.
Vừa rồi là hoạt cảnh đôi quang gánh nhân thường của mẹ. Đôi gánh với những mắm, muối, tương, cà và những thành quả đã đạt được trên dòng sông. Đôi gánh mà phải chịu biết bao thiên tai, mất mùa, lũ lụt nên nó chẳng hề nặng trĩu, nhưng chính đôi gánh nhân thường đó đã nuôi sống đời tôi.
(Về thăm mẹ) :
Bao năm về thăm mẹ
Thấy mẹ già đi nhiều
Mái tranh nghèo kể lể
Những ngày tháng bồng phiêu
…
Ít hôm con lại đi
Quê mình còn khó nhọc
Con sông nói chuyện chi
Mà ngàn năm không nghỉ.