NGUỒN GỐC TẬP TÍNH TRỒNG CÂY TRONG CHẬU

CỦA NGƯỜI ĐÀ LẠT

          Một bà cụ ở Đà Lạt chỉ vào cây hoa trong chậu và nói “Thế anh không thấy đây là những loại cây của người nghèo ư? Lúc đầu người ta làm gì có tiền mua chậu. Còn cây thì chẳng bao giờ họ phải mua. Người ta trao đổi những cành giâm giữa hàng xóm và bạn bè với nhau. Chậu không phải là cái quan trọng, mà những cây con cùng với chúng là cả mối quan hệ thân thương tỏa ra xung quanh…”

          Một tập quán thường kèm theo một dáng vẻ nghi lễ, một biểu tượng và một chức năng mà chỉ có sự khôn ngoan của truyền thống lâu đời ở Đà Lạt mới giải thích được. Những động tác sau đây bao giờ cũng dành riêng cho người phụ nữ Đà Lạt: trồng hoa và chỉ hoa thôi (còn người đàn ông chủ yếu chăm sóc cây cối) – Xếp sắp hoặc sắp xếp lại các chậu hoa, đưa cây ra ánh sáng hoặc vào bóng râm, vuốt ve cây, nỗi vui mừng khi thấy cây nở hoa, sự âu yếm thể hiện khi tưới nước cho cây – tất cả những cái đó biểu hiện một truyền thống mến khách lâu đời, một truyền thống được cả thánh thần phù hộ. Nếu người khách lạ mà phải đến gõ cửa một ngôi nhà không có chậu hoa nào thì đó sẽ là một sự xúc phạm đến truyền thống của người Đà Lạt – bởi lẽ các chậu hoa chính là cái dây rốn nối liền cái thế giới thu nhỏ trong nhà với thế giới vĩ mô của thiên nhiên.

          Những chậu cây này cũng có vai trò tương tự trong rất nhiều tu viện nằm rải rác trên đồi của thành phố Đà Lạt. Cái sâu trong một tu viện của sự nhiệt tình của con người, sự tươi mát của đất, đem lại cho khách qua đường sự bình yên và thanh thản. Cuộc tiếp xúc đầu tiên với thế giới tinh thần và mỹ thuật của một tu viện đã được thực hiện thông qua cái thế giới thu nhỏ đang ngây ngất đó. Tôn thờ Chúa lẫn tôn thờ thiên nhiên, khi mà âm vang những thánh ca giọng trầm của các thầy tu và giọng cao của các nữ tu sĩ pha trộn với tiếng ve râm ran bên ngoài, thấm sâu vào giác quan và tinh thần. Lúc ấy các chậu cây chất chứa hương thơm và màu sắc mang một tầm vóc thiêng liêng. Chúng ca tụng tính tổng thể không bao giờ cạn của con người và thế giới. Chúng nói lên những niềm vui và vẻ đẹp của trái đất cũng như sự khổ hạnh của đời sống tu sĩ đưa tới sự hòa hợp với Chúa.