NGHỆ NHÂN: BÙI THỊ HẢI LÝ
……………………
“Hồi tưởng về nơi chúng ta lớn lên thường gợi lên một tấm thảm phong phú về những khuôn mặt, cảnh quan và mùi hương cùng giai thoại quen thuộc… Dễ dàng tạo ra những bản nhạc tuyệt đẹp cho cuộc sống nghề thêu XQ của chúng ta. Những ký ức này thường chứa đầy những cảm xúc sâu sắc vừa vui vẻ, vừa đau buồn dữ dội…”
(Trích nhật ký thêu chân dung của nghệ nhân: Bùi Thị Hải Lý)
………………
Quê hương của Lý cư trú ngay bên dưới vô số những sợi chỉ thêu tại XQ Sử Quán
Thay vì theo bước chân của ông nội và cha cô ấy làm nghề buôn bán. Lý đã chọn chuyển năng lượng sáng tạo của mình vào nghệ thuật thị giác, đặc biệt là nghệ thuật thêu - một kỹ thuật truyền thống có nguồn gốc sâu xa ở Việt Nam.
Các sắc tố của sợi chỉ mà Lý sử dụng trong các kỹ thuật thêu của mình, cô truyền vào tác phẩm những chi tiết tinh tế và tính thẩm mỹ thanh lịch. Sự đánh giá cao và niềm say mê cuộc sống của Lý thấm vào từng sợi chỉ và được chế tác tỉ mỉ, những bức tranh của Lý đóng vai trò là những “chiếc bình lưu giữ thời gian” cho những kỷ niệm ấp ủ, gói gọn vẻ đẹp đã tô điểm cho cuộc đời của mình.
Tất cả các tác phẩm của cô đều sở hữu một sức mạnh mê hoặc thu hút người xem. Những bức tranh thêu “từ tính” này là một minh chứng cho tài năng nghệ thuật của Lý và sự cống hiến cho các đối tượng thêu của cô ấy. Những bức tranh toát lên một sự chân thực nắm bắt được bản chất của cuộc sống. Bùi Thị Hải Lý bất tử hóa những nhân vật mình thêu trong những khoảnh khắc nghỉ ngơi của họ.
Có lẽ mọi người trong mỗi chúng ta đều có khoảnh khắc nhận ra người thân yêu đang tiến gần đến hoàng hôn của cuộc đời, thường theo sau là cảm giác đau buồn và khao khát sâu sắc, Lý đã truyền tải những cảm xúc này trong nghệ thuật thêu chân dung của mình. Cô ấy áp dụng các kỹ thuật tỉ mỉ cho mỗi bức tranh - ví dụ: Để mô tả cho mái tóc bạc của người mẹ XQ cùng với những đường nét được khắc theo thời gian trên khuôn mặt của mẹ…
Theo thời gian, Bùi Thị Hải Lý trở nên ý thức hơn về độ cong nhẹ nhàng của cột sống của người mẹ già, cùng với sự xuất hiện của lông mày xám. Những cuộn tóc cẩn thận của mẹ bây giờ gần như hoàn toàn bạc, chỉ còn một vài sợi màu đen - tàn dư của tuổi trẻ của mẹ. Những hình ảnh này đã trở thành một lời nhắc nhở tàn bạo, nhưng đẹp đẽ về cả sự mất mát sắp xảy ra…. Những năm tháng dành cho con cháu được khắc trên các đường nét trên cổ và khuôn mặt và trên vết chai của lòng bàn tay.
.jpg)
1- Phòng trưng bày chính Mỹ thuật thêu của Bùi Thị Lý ở XQ Sử Quán, với những bức chân dung của người mẹ XQ.
…………………………………………
…………………………………………
Khi ở tuổi 25, Lý đã trở thành nghệ nhân thêu chân dung cho những nhà “qúy tộc”. Người mẹ XQ người mà cô đã thêu trên vải bảy lần.
"Mẹ XQ là một con người hấp dẫn - bà ấy yêu nghệ thuật" Lý nói, 10 năm gặp gỡ và nói chuyện. “Người mẹ ấy là một người kể chuyện tuyệt vời, với những câu chuyện về cuộc đời - tình yêu và cái chết …”
Cánh cửa đầu tiên mà Bùi Thị Hải Lý thêu chân dung là gõ vào cánh cửa thuộc về người mẹ XQ.
Bà nói với Lý, "Bà đã được người ta vẽ một số bức chân dung thật là khủng khiếp, vì vậy Bà sẽ đưa ra thử thách này cho con. Bà sẽ ngồi sau 40 phút, nếu nhìn vào bản vẽ của con, bà thích nó, sẽ cho con một khoản hoa hồng." Bùi Thị Hải Lý trò chuyện với người mẹ XQ về những bài thơ trong khi phác thảo, tìm kiếm một biểu hiện, một tính xác thực. Mẹ liếc nhìn tác phẩm của Lý sáng tạo vừa chớm nở và đưa cho Bùi Thị Hải Lý một khoản hoa hồng 500.000/ VN đồng. Nó đã nuôi dưỡng sự thân mật giữa chủ thể và nghệ nhân sáng tạo và người sáng tạo khiến ngay cả chính Lý cũng ngạc nhiên.
"Bởi vì bức chân dung phải không chỉ là một hình ảnh hời hợt. Nó cần nắm bắt được điều gì đó của tinh thần bên trong đó. Một số người không chuẩn bị để chia sẻ điều đó. Tôi đang thiết kế và thêu khuôn mặt riêng tư đằng sau mặt nạ công cộng. Đó là một vị trí cực kỳ đặc quyền”. Lý nói
Ngay trước sinh nhật lần thứ 90 của người mẹ XQ nhân vật mang tính biểu tượng đã ngồi với Lý sáu mươi lần tại căn nhà Ca Dao Của Mẹ.
Bùi Thị Hải Lý nói: "Khi các cuộc gặp gỡ phát triển, tôi có thể tiến lại gần mẹ hơn và nhìn vào khuôn mặt, nhìn vào mắt mẹ. Bạn phải nhận thức được tình huống đó tinh tế và nhạy cảm như thế nào? bởi vì không ai trong chúng ta có thể có trải nghiệm khi ai đó đang nhìn chăm chú vào bạn. Tôi muốn thiết lập niềm tin để mẹ không bối rối khi tôi nhìn sâu vào mắt mẹ, cố gắng nắm bắt tinh thần. Đó là thứ không thể bịa đặt. Nhưng với đôi mắt của mẹ, có điều gì đó thật phi thường, rõ ràng có sức mạnh của người mẹ Việt Nam. Không thể tránh khỏi những năm đau đớn đã được ghi nhận ở đó. Tin tưởng tôi để nói thẳng thắn về cuộc sống phi thường…. Mẹ đã mở lòng với tôi, khá xúc động khi nhớ lại điều này, đã tin tưởng tôi và cho phép tôi nhìn qua cửa sổ vào tâm hồn của mẹ, và theo kinh nghiệm ghi chép của mình, tôi cố gắng nắm bắt nhân vật, lời nói, liệu rằng thực hiện công lý cho tác phẩm của mẹ trên vải?. Khi nhìn vào những bức chân dung thêu xong, tôi không chỉ thấy linh hồn của người trông trẻ hơn, mà tôi còn thấy và cảm nhận được tinh thần của một người mẹ thực sự, phải chăng đó là nghệ nhân thêu chân dung XQ?"
"Mô tả bàn tay mà bạn đang nhìn" giáo viên XQ nói.
"Đó là một người lao động. Đó phải là một người đàn ông, trung niên, rõ ràng, một người rất mạnh mẽ bởi vì bạn có sức mạnh cơ bắp và độ bám dường như rất chắc chắn," tôi trả lời.
"Thật tuyệt vời," giáo viên nói. "Đây là bài học nghệ thuật đầu tiên của bạn - bạn đang nắm lấy bàn tay nhỏ làm từ đất sét này, và bạn có thể nói với tôi rất nhiều về tính cách của người mà bạn không thể nhìn thấy."
Tôi đang nghĩ: Hay quá! Lý nói. "Những làn da trên cổ tôi bị nổi lên. Nó thật thú vị." Vì vậy, bắt đầu một mối liên kết không thể phá vỡ của cả giáo viên và tôi mà mỗi người sẽ trân trọng theo cách riêng của mình. Các bài học nghề thêu chứa đầy nhiều bí mật vô giá với những câu chuyện - được nghe như một huyền thoại bởi vì thời thiếu nữ mắt tôi thường mở to - về thời gian của những họa sĩ nổi tiếng và tất nhiên, người mẹ XQ.
Lý nói: "Tôi cầm lấy bàn tay người mẹ XQ, người phi thường này - Tôi đã bám vào từng lời nói của mẹ". " Bà đã trở thành một người bạn có ảnh hưởng rất lớn đến tôi, đã trở thành một người cố vấn thực sự. Bà đã mở mắt cho tôi một số bức tranh từ bộ sưu tập cá nhân về các nghệ sĩ mà tôi chưa bao giờ bắt gặp. Nhưng tôi đã có thể học hỏi từ mẹ tại sao mẹ coi trọng những bức ảnh đặc biệt này, vì vậy tôi đang học một cách nhanh chóng để đồng cảm và hiểu người ."
Bùi Thị Hải Lý đã gặp người mẹ XQ khá thường xuyên trong bốn năm cuối đời của bà, trước khi qua đời, mẹ đã cho Lý một lời khuyên cuối cùng. "Bây giờ bà thấy rằng con có những thành tựu của một nghệ nhân thêu chân dung. Bà nghĩ rằng công việc của con là tốt, bà có thể nói với con ngay bây giờ, thế giới sẽ không đổ xô đến studio của con. Con sẽ phải đi và gõ cửa."
.jpg)
Trên cùng bên trái và dưới cùng bên phải: Những bức tranh từ loạt tranh Lý's Growing up Wild. (Lý lớn lên trong tình tự quê hương). Cỏ dại và hoa trái quê hương, được sinh ra và nuôi dưỡng bởi thiên nhiên, thể hiện vẻ đẹp bẩm sinh của chúng.
Trên cùng bên phải và dưới cùng bên trái: Những bức tranh từ loạt bộ sưu tập cao nguyên của Lý. Từng hạt một, từng lá một, những hạt nhỏ rải rác khắp đất ở các vùng phía nam của cao nguyên Đà Lạt, như thể phát ra một ánh sáng mờ nhạt. Thông qua quan sát tỉ mỉ và sợi chỉ thêu, nghệ nhân mô tả những món quà do thiên nhiên ban tặng, bày tỏ lòng biết ơn và sự tôn kính đối với những phước lành của nó.
Vào mùa thu, cô ấy mạo hiểm vào vùng hoang dã để thu thập hạt giống, mỗi hạt giống có hình dạng và kích thước độc đáo. Mặc dù những hạt giống này xuất hiện khô héo, nhưng chúng đại diện cho một sức sống không hoạt động, nhắc nhở chúng ta về sự trở lại của màu sắc rực rỡ của mùa xuân.
Đó là câu chuyện về nghệ thuật và chủ đề được yêu thích của Bùi Thị Hải Lý.
