--------------------------------

NỤ HÔN TỘI LỖI

   Câu chuyện bắt đầu khi một người họa sỹ XQ đi thăm một người Nghệ nhân bị bệnh bạch cầu hay còn gọi là bệnh ung thư máu trở về, anh bỗng trở nên lầm lì ít nói, suốt ngày ngồi tại khu vực triển lãm của nhóm người bị ruồng bỏ ôm đàn ngồi hát, anh hát rằng: “Đêm nghe gió tự tình, đêm nghe đất trở mình vì mưa, đêm nghe tiếng thở dài, đêm nghe tiếng khóc cười của bào thai…”. Anh hát với một cây đàn, một cái gối và một cái micro, như thế này, anh hát trong ba đêm liền. Có đêm anh hát đến 1-2 giờ sáng. Đến đêm thứ tư, chúng tôi không còn nghe anh hát nữa. Chúng tôi quyết định, đi tìm anh và chúng tôi thấy anh đang ngồi vẽ trong khu vườn Tri Kỷ. Anh vẽ rồi xóa, vẽ rồi xóa liên tục. Sáng hôm sau, với gương mặt mệt mỏi và khắc khoải anh đưa cho chúng tôi xem tác phẩm “Nụ Hôn Tội Lỗi”.

   Người nghệ sỹ chúng tôi, đã ôm đàn và ngồi hát như vậy đó. Khi anh đưa cho chúng tôi xem tác phẩm nụ hôn tội lỗi thì chúng tôi thấy rất là ngạt nhiên và quyết định tìm anh để hỏi vì sao anh lại đặt tên cho tác phẩm là nụ hôn tội lỗi. Thì được anh tâm sự rằng.

  Các em có còn nhớ người nghệ nhân rất đẹp thêu ở căn nhà tranh thêu chân dung không. Chính người nghệ nhân đó đã tạo cảm xúc để anh vẽ những tác phẩm về thiếu nữ. Cũng là người mỗi buổi sáng anh đi làm thật sớm để đếm từng bước chân của cô đi qua và buổi chiều về anh lại nán lại để đếm xem chiều hôm nay cô có bước đúng với số bước chân mà buổi sáng cô đã bước qua hay không! Rồi một ngày, anh không còn được đếm những bước chân của cô nữa vì anh nhận một hung tin rằng cô đang hấp hối tại bệnh viện. Anh vội vã chạy lên bệnh viện, trước mắt anh là một gương mặt nhỏ bé, xanh xao, gầy gò. Đôi mắt cô kép hờ như muốn chống lại sự im lặng và bóng tối đang bủa vây xung quanh. Anh bước lại gần và hỏi cô ba câu như thế này:

• Em có đau lắm không?
• Dạ thưa anh em không đau, nhưng sự tồn tại của em sao mà khó quá!
• Em có theo đạo không?
• Dạ thưa anh, em không theo đạo.
• Em đã bao giờ biết đến nụ hôn của một người đàn ông?
• Dạ thưa anh em còn quá nhỏ, em mới 19 tuổi, em chưa có người yêu.

    Nói rồi, người họa sỹ cúi xuống đặt lên môi của người nghệ nhân một nụ hôn và dường như người nghệ nhân cũng đắm chìm hoàn toàn trong nụ hôn đó. Bán tay cô nắm chặt lấy tay anh và nói rằng: “Anh ơi! Em còn yêu cuộc sống này, còn yêu ngành nghề này lắm. Nhưng cuộc sống không còn thiết đến em nữa”. Nói rồi, cô đã trút hơi thở cuối cùng.

    Người họa sỹ của chúng tôi trở về, anh cứ đem câu chuyện này kể hết cho người này đến người khác nghe và cứ tự hỏi hành động của mình là đúng hay sai?

    Một nụ hôn của một người họa sỹ già trên 50 tuổi, dành cho một người nghệ nhân mới 19 tuổi là có tội hay không? Có người cho rằng:

    Đó là nụ hôn có tội, vì đạo lý của người Việt Nam không cho phép, nhưng có người lại cho rằng trong giờ phút cuối cùng của người nghệ nhân anh đã đến và cùng cô vượt qua giờ phút đau đớn nhất của cuộc đời, nụ hôn đó vượt qua mọi giới hạn của tuổi tác, giới tính, luân lý đạo đức nên nụ hôn đó không có tội.

   Còn đối với nghệ nhân nghệ sỹ chúng tôi thì có thể nói rằng: Khi đối diện với căn bệnh hiểm nghèo, nếu ta chữa trị được thì về phương diện trí tuệ ta có thể tự hào, còn về phương diện đạo đức, ta đã trả được một con bệnh về với cuộc sống, về với sự yêu thương và về với ngành nghề. Nhưng ngược lại, chúng ta đã hoàn toàn thất bại trước căn bệnh ung thư. Vậy về phương diện trí tuệ, ta thất bại. Còn về phương diện đạo đức cũng chẳng lấy gì làm vui vẻ cho mình. Vì vậy, mọi sự tiếp cận lúc đó là giữa con người với con người. Cho dù đó là nụ hôn giữa người họa sỹ già 50 mấy tuổi dành cho cô bé mới 19 tuổi thì đó cũng là nụ hôn giữa một con người với một con người cho nên không có một khuôn khổ, một đạo lý nào có thể can thiệp.

    Và anh họa sỹ đó đã nói với tôi rằng: Trong cuộc đời anh đã từng chứng kiến rất nhiều cái chết, có những cái chết khắc khoải, lo âu, nhưng cũng có những cái chết vô cùng thanh thản và bình an. Và với anh, tố chất của người anh hùng không chỉ có trong người đàn ông mà còn có trong những người phụ nữ. Cái chết của người nghệ nhân đó là cái chết của một người anh hùng và cô đã đối diện với cái chết vô cùng thanh thản và bình an. Vì thế, anh vẫn ôm đàn ngồi hát ru người em gái đó ngủ.

   Vậy người nghệ sỹ – anh ta là ai? Phải chăng anh ta là một sinh vật được cấu tạo bởi cảm xúc và trí nhớ. Nhớ về quê hương, nhớ về ký ước tuổi thơ, nhớ về lịch sử và hoài nhớ cả về tương lai. Để rồi bằng nỗi nhớ của mình anh đã đưa vào trong mỗi tác phẩm. Người nghệ sỹ luôn cảm thấy chật chội trong thân xác, luôn bị gò bó trong khuôn khổ của thời đại. Chính vì thế, anh ta muốn bức phá, bay lên để tạm trú ở một cõi nào đó. Vì vậy, người nghệ sỹ luôn bị cho là thiếu thực tế. Nhưng cũng chính người nghệ sỹ là người luôn bày tỏ sự thành thật nhất của mình đối với cuộc đời này.

    Vậy, thưa quý ông, quý bà, quý bạn trẻ, bạn có phải là nghệ sỹ không?

    Bạn hãy mau mau đi đến những đỉnh núi cao nhất để hoà tan vào sự bất di bất dịch của thiên nhiên … Và rồi bạn hãy đi đến tận cùng sự khốn khổ của con người để thấy trái tim mình rung động …

    Từ đó bạn sẽ hành động. Cuộc đời sẽ khóc cho bạn trả lại những giọt nước mắt mà bạn đã khóc cho những người nghệ sỹ đi trước.

    Nghệ sỹ là như thế đó.