NGHỆ THUẬT THÊU CHÂN DUNG

    

   Khởi đầu tập phim tài liệu của đạo diễn Trịnh Quốc Thái (Tri Kỷ Hữu):

   Tại Sao Cô Thợ Thêu Lại Đi Về Căn Nhà Không Có Mái Che – Nơi Cắm Kim Gãy? 

   Có dãy đèn đỏ nhấp nháy từng quãng, dưới góc màn ảnh nhỏ, tạo một nhịp điệu bí ẩn của hình ảnh sau cùng..., có một con chim trong căn nhà gỗ không có mái che, nó cất mình bay vút lên như một ánh sao băng. Làm sáng bừng lên một khung cảnh - nơi đó có một người phụ nữ bước đến ngôi đền thực hiện nghi lễ CẮM KIM GÃY. Đó là chân dung cô nghệ nhân thêu chân dung XQ - Sử Quán.

   Đoạn phim im lặng kể trên thể hiện tất cả vẻ đẹp, tất cả sự thông tuệ của nghệ thuật thêu chân dung phụ nữ XQ – nơi xúc cảm sinh ra như một kinh nghiệm trực tiếp. Trong bàn tay điệu nghệ, họ có thể nắm bắt và làm bộc lộ những quy luật che giấu của cái đẹp, những qui luật nội tại của thế giới vô hình ở con người.

   Khi nhìn hình ảnh này, ta được chứng kiến một cử chỉ thuần khiết “hãy nghĩ đến bên trong sôi sục, bên ngoài bình thản, biểu tượng của người nghệ sĩ thêu chân dung chân chính”. Trong nghệ thuật chân dung đạt tới sự mộc mạc thuần khiết, một sự trong trẻo đến nỗi thinh không cũng rung lên. Trong nhật ký chân dung, các cô đã viết: “không có gì trên thế giới có thể sánh với gương mặt con người. Đó là mảnh đất mà người ta khai thác không bao giờ biết chán". Trong nghệ thuật thêu chân dung không có kinh nghiệm nào nức lòng hơn là được nhìn khuôn mặt biểu cảm biến đổi dưới tác động cảm hứng của sợi chỉ thêu, nó sống động từ bên trong và hóa thành thơ.

    "Tâm hồn” nghệ nhân họ đã được mô tả những chuẩn mực đã bị quên lãng về cái đẹp của nghệ thuật thêu chân dung. Như Tri Kỷ Hữu: Lương Xuân Đức viết về "cuộc đời và nỗi đam mê" của nghệ nhân chân dung Lê Thị Hồng. Sau khi đưa người đọc qua một hành trình khai tâm tại xưởng làm việc. Bỗng nhiên tác giả cắt ngang và nói về tiếng chuông âm thanh ngân vang và sau đó giới thiệu bức tranh người ĐÀN BÀ KHỔ NẠN, đó là một kiệt tác về nghệ thuật thêu chân dung trong tất cả sự rực rỡ của màu sắc...

    Những bước thực hành thoát ngã để người nghệ nhân thực hiện một tác phẩm chân dung:

  1. Khuôn mặt người xa lạ.
  2. Suy nghĩ về.
  3. Kỹ thuật thêu và chọn màu sắc.
  4. Hội tụ.
  5. Phân ly.

LỐI VÀO BẢO TÀNG CHÂN DUNG

 

 TRUNG TÂM THIẾT KẾ VÀ SẢN XUẤT NGHỆ THUẬT THÊU CHÂN DUNG 

 

      Mục đích của người thợ thêu chân dung không phải là tái tạo vẻ bề ngoài của tự nhiên mà là làm nổi lên bên ngoài những gì  sâu sắc nhất trong hình mẫu, và nhất là thể hiện một cách năng động, như có sự sống bên trong.

     Có thể nói rằng người thợ thêu XQ làm việc từ trong ra ngoài. Họ đưa ra ánh sáng những hình khối của cơ thể như thể bản thân họ đang tạo ra sự sống, thể hiện đến từng chi tiết sự hài hòa của hình dáng.

    Tác phẩm của họ không bao giờ là một sự sao chép “theo kiểu chụp ảnh” như trong nghệ thuật hàn lâm chủ nghĩa (Acadamic), cũng không phải là sự phản chiếu lạnh lùng của những hình dáng trừu tượng như trong chủ nghĩa tân cổ điển. Mà là tràn trề sự sống, chỉ được ghìm lại nhờ một ý thức sâu sắc về sự cân bằng và chừng mực.

    Niềm say mê cái thực ấy đã dẫn đến việc không ngừng đổi mới các phương tiện biểu hiện một tư thế mới - tư thế Contrapposto (cái hồn riêng của con người).

   Tư thế Contrapposto, thêu người trước kia đứng thẳng trên 2 chân, nay dồn sức nặng sang một chân, còn chân kia hơi khuỵu ở đầu gối, khiến cho tư thế được mềm mại hơn, tự do hơn. Đầu ngoảnh đi, các trục chuyển vị trí và nhịp điệu thay đổi, phá vỡ sự cô đơn của mình. Bức tranh thêu bước vào không gian mà nó tạo ra chung quanh nó. Đồng thời, khi thay đổi vẻ biểu hiện, con người được thể hiện cũng thay đổi ý nghĩa. Bức tranh thêu có nội tâm hơn, đối thoại với bản thân mình, với nghệ nhân sáng tạo ra nó. Nó mất bớt đi vẻ hoàn thiện thần thánh nhưng lại giành thêm tính người, có thêm một tâm hồn sâu sắc.

    Đây là bước ngoặt đánh dấu phong cách cổ điển trong thời kỳ nghệ thuật bi thảm siêu hình lên đỉnh cao.

    Với tác phẩm thêu chân dung, cái đẹp sinh ra từ sự vật lộn giữa con mắt và bàn tay của nghệ nhân. Với thời gian, yếu tố thứ nhất (con mắt) sẽ mất đi sức mạnh của nó và yếu tố thứ 2 (bàn tay) sẽ chiến thắng và dẫn đến một chủ nghĩa hiện thực “quá khích”.

    Tuy nhiên ngay với quá trình phát triển, nghệ thuật thêu chân dung luôn đi sâu vào những bí ẩn tâm hồn con người với tài nghệ tạo hình bằng những sợi chỉ êm dịu và đẹp đẽ sinh ra từ ý tưởng về con người hoàn thiện.

 

 

SUỐT CHỈ ĐỂ THÊU CHÂN DUNG

 

 

GIẶT LỤA VÀ PHƠI LỤA ĐỂ THÊU TRANH CHÂN DUNG

 

Giặt lụa khách lữ dừng chân

Thử xem chiếc bóng tiền thân chỗ nào?

Màu xanh màu đỏ màu hồng

Bên cầu Lạc Phố sắc màu chưa phai 

  

I. TÍNH CHẤT LÝ – HÓA

     Kỹ thuật thêu, mẫu vẽ phải tương ứng với tính chất lý hóa của vải. Vì thế, chỉ vải dùng để thêu tranh được dệt từ các loại sợi khác nhau cần thiết để phù hợp với công dụng của từng loại, tạo cho chỉ, vải khỏi bị biến thể theo thời tiết. Để dễ dàng công tác bảo quản trong từng trường hợp trang trí tại nhà, đóng đi xa hoặc xuất khẩu.

  1. Sợi thiên nhiên: Bông vải (cotton), Len, Sợi tơ tằm
  2. Sợi nhân tạo: Viscô (Vải satin, lụa gấm), Acêtat, tri Acetat
  3. Sợi tổng hợp: Polifamind (nilon), Polyester (Chỉ cấu tạo sợi vải xoa, giả chỉ tơ tằm rất khó phân biệt), Poly acril vitrit (Musseline –Arlen).

    Vải tổng hợp và nhân tạo thường hay co rút nên trước khi thêu trên vải này phải ngâm nước để tránh tình trạng nhăn nhúm, gây biến dạng tranh. Nhất là thêu tranh chân dung.Vì vậy, khi thêu tranh để đảm bảo tốt chất lượng nên chọn vải thiên nhiên để thêu tranh.Nếu chọn vải tổng hợp để thêu tranh cần phải chọn loại chỉ, vải tương ứng nếu không sẽ gây nên tình trạng co rút không đều, mất chất lượng.

II. ĐỘ BỀN

-    Mỗi tác phẩm tranh thêu XQ được cấu thành bởi các nguyên liệu chỉ, vải tốt nhất. Chỉ DMC (Pháp), BCT (Tiệp Khắc), lụa tơ tằm, chỉ bóng, chỉ cotton có tính thẩm mỹ và độ bền rất cao.

-    Đã được xử lý trước khi thêu, nên hạn chế tối đa sự biến dạng và phai màu của chỉ vải.

 

 

ĐỀN "TAM BẤT HỦ" CỦA NGƯỜI THỢ THÊU CHÂN DUNG

 

 

 

Chương trình: ĐÊM HỘI KIM GÃY TẠI CĂN NHÀ LƯU GIỮ THỜI GIAN

CỦA NGHỆ NHÂN THÊU TRANH CHÂN DUNG

 

Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật

Kính tri ân đến các Sư ở Huế

Kính tri ân đến các Sư Thái Lan.

 Vào Lúc 16h ngày 03/06/2010 (nhằm ngày 21. 4 Âm lịch) tại căn phòng - Tri Kỷ Hữu - nghi lễ trao Xá Lợi Đức Phật thiêng liêng và trịnh trọng cho nghệ nhân - nghệ sỹ XQ Việt Nam.     

Khi các nhà sư của Thái Lan và Huế hỏi ông Võ Văn Quân vì sao tổ chức đêm hội “Kim Gãy”?   

 - Thưa Ngài Đức Sư: Mỗi mũi kim của người Mẹ Việt Nam là một lời cầu nguyện - Cây Kim Gãy là một Bài Kinh - Nguyện Ước Thành Kính: “Mẹ Mong Hòa Bình Đến Cho Con”. Ông Quân hỏi tiếp: Khi cây Kim Gãy nằm trong lòng tay của Ngài, Ngài có thấy cây kim đang chuyển động không? Và có nghe được lời cầu nguyện của người Mẹ Việt Nam không?

Ngước nhìn một cách xa xăm về phía chân trời, Ngài nói: “Có, tôi đã nghe được lời cầu nguyện của Mẹ Việt Nam. Tôi đã thấy Phật hiện về trong cây Kim Gãy này”. Sau đó hai tay Ngài đặt cây Kim Gãy vào chỗ cũ và im lặng đến cầm một cành hoa đi thẳng đến Đền “Đêm Trở Dạ Của Mẹ” đặt cành hoa và bắt đầu cầu nguyện …

Thưa quý vị,  lời cầu nguyện đó dành cho chúng ta đó là: Nghệ thuật - Tình yêu - Tình bạn - Tình đoàn kết và Văn hóa.

  

 

PHÒNG DÀNH CHO KHÁCH CHỤP ẢNH THÊU TRANH CHÂN DUNG

GIÁC ĐỘ CỦA KÝ ỨC

 

    Trong những bức ảnh chụp chân dung đều phải có ước muốn nhìn và lưu giữ lại, từ ngữ này trong tiếng pháp rất thích hợp REGARDER. Nhìn và lưu giữ lại trong ký ức một cái gì đó sẽ mất đi sau 3 đến 4 năm. Đó là đạo lý của người chụp ảnh chân dung, người nghệ nhân thêu chân dung phải tự coi mình là “Người Bảo Tồn”, tất cả chúng ta phải quý trọng cái khía cạnh bảo tồn đó của người bắt được Giác Độ Ký Ức qua nhiếp ảnh và nghệ nhân thêu chân dung bảo tồn nó.

  1. Mỗi người khách chụp chân dung họ giống như diễn viên, chúng ta hãy lấy lời một đạo diễn điện ảnh Mỹ Nicholas Ray nói với họ:

Ngay cả khi anh xin lửa châm thuốc, hay chỉ là chào nhau, các anh nhất thiết phải làm hay nói những điều ấy như thể đó là lần cuối cùng” Vậy thì khi làm một việc gì đó mà như thể đấy là lần cuối cùng ta làm, điều đó gắn liền với nhiếp ảnh chân dung.

  1. Khi chụp bức chân dung có một số cảnh quan trong chân dung để bức chân dung bớt cô đơn, và để chứng tỏ rằng họ đã chinh phục được cảnh vật đó. Phải chú ý đến chi tiết phần bóng và đường viền cảnh vật trong bức chân dung.
  2. Khi chụp bức chân dung thẳng mặt, và chụp ảnh dẹt, đó là biện pháp để qua đó ta biến những vật được chụp thành thiêng liêng, vượt ra khỏi dòng trôi của thời gian và những sự việc vụn vặt! Vì nhân vật được chụp sẽ không biết đến thời gian chụp. Chính người cầm máy mới biết đến thời gian vì ta gặp ở đây rồi lại xa. Vậy thì cách nhìn trực diện vào bức chân dung, đó là cách nhìn trong đó ta là kẻ vắng mặt nhiều nhất đối với họ và đồng thời hòa nhập nhiều nhất với người ở trước mặt ta.
  3. Luật phối cảnh trong bức chân dung.

        Chú ý đầu tiên là chân trời, là sự hiện diện mạnh mẽ nhất. Làm gì thì làm đường chân trời vẫn luôn luôn có mặt và cắt đứt ảnh làm 2 và mọi vật thể đều được định vị so với đường chân trời, vì luật phối cảnh hội tụ mọi đường thẳng vào đường chân trời. Nếu trục chụp ở đây không phải là trục thẳng mặt, nếu ta chụp thêu một giác độ khác thì vật thể sẽ tách khỏi đường chân trời. Điều đó sẽ làm gợn con mắt và làm cho các vật thể, cả chân dung của họ mất đi một phần ý nghĩa nào đó (chú ý những bức ảnh nổi tiếng trên tế giới đều Hội tụ vào đường chân trời)

  1. Chúng ta đã biết ở Việt Nam, tất cả những gì do con người xây dựng nên đều mang tính sân khấu rất cao (trái ngược hoàn toàn với công trình Sử Quán của chúng ta). Khi ta ở trong cảnh quan đó thì cách nhìn thẳng mặt, theo một nghĩa nào đó thì cách nhìn duy nhất có thể được bởi vì mọi cách nhìn khác, theo giác độ nào đó – nhìn nghiêng , nhìn từ trên chúc xuống , hay từ dưới ngược lên – đều làm cho bức chân dung và vật thể trong bức ảnh bị tách rời khỏi môi trường. Với cách nhìn thẳng mặt, sự vật giữ được bản sắc của nó.chụp thwo một giác độ nào đó, chân dung và sự vật mất đi bản sắc và cái giác độ ấy, chỉ ra trình độ của người chụp ảnh.
  2. CON MẮT TRẮC ẨN CỦA BỨC CHÂN DUNG
  3. Đôi lúc khi nhìn bức ảnh chân dung ta thấy sự tàn nhẫn, nhưng ngược lại nó có thể coi là lòng khao khát đi tìm sự thật: ví dụ bức ảnh do anh Vi Nhật Đông chụp tại Đèo Ngoạn mục khi đi Nha Trang: những đứa bé ăn xin đói rách và lạnh đến bên cạnh những chiếc xe con dừng lại vì đèo sạt lở với những con người sang trọng trong xe, âm ấm, đóng cửa kín và dửng dưng trước đồng loại của mình. Nhưng theo bản năng anh đã nhận ra và chỉ cho chúng ta thấy dưới những nét mặt trẻ thơ bị mãi mãi cứng đờ đó, trong những con mắt xa xăm chờ đợi ấy chìm trong giấc mơ nghèo, hãy còn một chút ít sức mạnh đã thúc đẩy đứa bé vượt qua đói và lạnh.

Đó là điều kỳ diệu mà nhiếp ảnh có thể tạo ra nhờ một người giàu lòng trắc ẩn.

 

 

 

NHỮNG TRẠNG THÁI CỦA MỘT KHUÔN MẶT

 

     Để tránh sự thái quá. Tìm kiếm sự cân bằng và kiềm chế để khỏi hủy hoại cuộc sống (môi trường – văn hóa – xã hội) gây ra bởi rối loạn và mất cân đối về tâm lý - thái độ của chúng ta phải dựa trên niềm tin rằng: Khía cạnh vật chất, tinh thần và tâm linh của bất kỳ bệnh tật nào đều phải chuẩn trị toàn diện.

    Chúng ta thử dựa trên hai nguyên tố cơ bản là Thuyết Âm DươngLuật Ngũ Hành. Nếu có sự mất cân bằng âm dương ta sẽ đau ốm. Hoặc sự thay đổi trong thiên nhiên quá nhanh thì sẽ xảy ra thiên tai như giông bão, động đất, lũ lụt. Tình hình cũng xảy ra trong kinh doanh đầu tư nếu chúng ta hành động một cách vội vã.

   Theo luật ngũ hành, con người ta hợp bởi năm yếu tố: Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ gắn liền với các cơ quan nội tạng, xúc cảm, màu sắc, hương thơm, khẩu vị và các mùa:

Yếu tố - Nội tạng - Xúc Cảm

Hỏa - Tim - Niềm Vui

Thổ - Tụy - Thiện cảm

Kim - Phổi - Buồn

Thủy - Thận - Sợ

Mộc - Gan - Tức giận

    Yếu tố này sẽ giúp ta đoán được một phần con người và môi trường. Để cải thiện những căng thẳng và xung đột cuộc sống nói chung. Tìm kiếm lại những hài hòa: Vì Đà Lạt – thành phố của tình yêu và cuộc sống.

 

 

 

CÁC TRỤC CƠ THỂ CỦA NGHỆ NHÂN THÊU TRANH CHÂN DUNG

 

  1. Để hiểu rõ ý nghĩa những động tác và nhịp điệu thêu, cần biết về những trục và những mặt phẳng, coi như căn cứ tương đương với cấu trúc cơ thể con người. Theo nền văn minh của nghề thêu cho rằng trung tâm sinh tử của thân thể con người nằm ở giữa ruột ngang với rốn, đó là giao điểm của ba trục cổ điển dùng làm căn cứ:
  • Trục Dọc (Sinh - Tử)
  • Trục Phải –- Trái (Mạnh - Yếu)
  • Trục Trước–- Sau (Sáng - Tối hoặc Thiện - Ác)

         Động tác và nhịp điệu kỹ thuật của xã hội hiện đại ngày nay biến những nguyên liệu thô thành sản phẩm và đồ dùng.

        Trong khi đó động tác và nhịp điệu sáng tạo trong nghệ thuật thuộc về lĩnh vực tượng trưng. Vầng hào quang của nhịp điệu người thợ sáng tạo toả sáng lên toàn bộ cuộc sống hằng ngày của họ và tô điểm cho cuộc sống ngày càng tươi đẹp hơn.

 

  1. TRỤC TRÊN - DƯỚI ( SINH – TỬ)

TRƯỚC – SAU ( SÁNG – TỐI hoặc THIỆN – ÁC)

      Chính những trục này làm thành một mặt phẳng chia thân thể con người làm hai phần đối xứng: phải và trái gọi là “Mặt Bằng Trung Gian”. Con người soi bóng vào đó trong tư thế nhìn nghiêng và chiếm một diện tích hẹp hơn. Hình chiếu của cột sống không bao giờ thoát ra mặt bằng này, không nghiêng được sang phải, cũng không nghiêng được sang trái, mà chỉ khum về phía trước hay phía sau. Cánh tay và ống chân khép lại với nhau  trên bóng nghiêng này. Bàn tay và  bàn chân sát lại nhau. Con người có thể cúi lom khom ngồi thấp, hay thu hình lại, cơ thể chồm lên phía trước, ngả phía sau hoặc đứng lên. Mặt phẳng trung gian là nơi người thợ cầm kim chỉ thực hiện động tác sáng tạo đóng vai trò chính.

 

  1. TRỤC TRƯỚC – SAU và PHẢI – TRÁI

     Tạo thành một mặt phẳng cắt thân thể ở chỗ rốn và trải dài ra song song với bề mặt trái đất. Mặt phẳng này chủ yếu là mặt bằng của các quan hệ xã  hội và liên hệ thiên nhiên của người thợ thêu.

 

  1. TRỤC TRÊN – DƯỚI (SINH – TỬ)

PHẢI – TRÁI (MẠNH – YẾU)

    Làm thành một mặt phẳng song song với trán gọi là”mặt bằng trán của thợ thêu”. Trong mặt phẳng này thân thể của người thợ dọi bóng vào mặt bằng đó, thành một bóng nhìn thẳng chiếu một diện tích rộng. Trên mặt bằng này chỉ có thể là những động tác đung đưa sang phải, sang trái, nhảy cao, quay mình theo chiều ngang, xoay mình quanh “Trục sinh tử”.

    Các cử động trong không gian này ít có tác dụng trong kỹ thuật thêu và quan hệ xã hội.

    Trong các động tác thêu, sợi chỉ ở giữa hai cánh tay phải và trái được gọi là “rốn”. Sợi chỉ di chuyển lần lượt sang phải và trái. Khi thêu sai người thợ thường dậm chân xuống đất như để giày xéo lên sức mạnh hủy diệt cái đẹp ”chết chóc” bằng bàn chân. Thường người thợ thêu xưa khi tập thêu ở mắt cá chân thường có đeo kiềng nhạc để kêu gọi sức mạnh sự sống ở trên xuống. Thường động tác rung chuyển từ chân lên vai, lên đầu toát lên không trung để kêu gọi trời ban cho sức sống, sức mạnh niềm vui khi hoàn thành sáng tạo.

  

    GIÁ TRỊ CỦA MỘT BỨC TRANH CHÂN DUNG ĐƯỢC THÊU BẰNG TAY

1. Một bức tranh chân dung được tạo ra từ cảm xúc chia sẻ của một con người bằng xương bằng thịt­_ “Thời gian nghệ nhân” - nên bản thân của mỗi bức tranh chân dung thêu bằng tay có một đời sống tinh thần.

2. Bức tranh thêu được tạo ra từ một nghệ thuật truyền thống Việt Nam nên nó mang cảm xúc cho người xem. Mà người nghệ nhân chúng tôi gọi là “Hồn cổ tộc Việt Nam”… Và trở thành một giá trị thiêng liêng trong mỗi gia đình.

3. Độ bền của bức tranh thêu chân dung.

 “Lưu niên cổ đại ”. Bằng chứng là bức liễn thêu đời Lý – Trần còn lưu giữ tại chùa Bảo Quốc - Huế.

4. Tranh thêu chân dung được tạo ra từ nhiều xớ chỉ nên rất nhạy cảm với ánh sáng, từ đó tạo ra rất nhiều cảm xúc cho người xem. Bức thêu chân dung trở thành một nhân vật sống đối thoại với người xem mà nghệ nhân chúng tôi gọi là “Sự lãng quên không bao giờ đến”.

 

 

Căn phòng: NHỮNG HOANG ĐƯỜNG TRONG TRƯỜNG PHÁI SIÊU THỰC

CỦA NGƯỜI THỢ THÊU CHÂN DUNG

 

        Cô đã đi đến rất nhẹ nhàng, nhìn ngắm, chờ đợi cơ hội chộp được cái thoáng qua hay cái bất ngờ không? Phải chăng cô ở đó để học nghệ thuật để trở thành cái không gì cả – trở thành cái hư không giữa trời này và đất này, và để tập luyện mình đáp ứng những đòi hỏi nghệ thuật thêu. Ở đây có một cách nhìn nhận hết sức cao đẹp và hết sức cao cả?

Trước một số bức chân dung khi chụp và trưng bày, nhiều khi thợ thêu tự hỏi:

        “Tại sao ta đến gần họ mà không bị lộ? Hay ta đến họ bằng những bước chân nhẹ nhàng …?” bằng việc làm ấy – người thợ thêu chân dung không cảm thấy mình bị lìa khỏi cuộc sống – khỏi thế giới này: Bằng sự rình rập triền miên ấy làm cho thợ thêu cô đơn biết bao và đúng hơn là buồn rầu nhiều!

        Thế đấy! Những bước chân lặng lẽ ấy phải bước đi trước hết ngay trong bản thân mình – bởi vì, chính trong không gian nội tâm diễn ra những sự việc trực giác trước khung thêu – những nhận thức siêu cảm. Chúng là tột đỉnh của nghệ thuật này – mà thoạt tiên, người đi tham quan tưởng là họ chỉ để tâm đến bề ngoài của sự vật. Chính trong mối quan hệ với bản thân đó (mà ta và người tham quan không được gây ra tiếng động nào có thể làm hoảng sợ mà xua tan đi một cái nhìn hoặc một thoáng nhìn của thợ thêu chân dung)

        Khi người thợ thêu chân dung sống trong một trạng thái, đó không phải là lìa khỏi thế giới, vì hơi thở được nén lại đó làm cho tâm hồn bừng sáng – nghe được trong mình tiếng đập của trái tim được truyền đi qua tiếng nói của bức chân dung, qua tiếng gió thổi phồng của quần áo bức chân dung mà cô đang thêu và qua tiếng ve kêu – chim hót – ngoài khu vườn phong lan rừng - Tri kỷ Hữu –

        “Có một hôm tôi đã nhìn thấy cô thợ thêu chân dung T.T.H bước đến căn phòng này và ở trong một trạng thái tâm hồn đó. Cô đến và đặt ngược bức ảnh chân dung mà cô sẽ thêu và đặt một cành hoa hái từ lúc nghỉ giữa giờ, trên miệng bức chân dung đó”. Điều đó đem lại một thoáng nghịch ngợm cho một công việc thường lệ, làm cho nó đầy đặn thêm bằng một tư duy được thể hiện tuyệt vời trong chính hình ảnh làm nảy ra tư duy ấy. Một tình đoàn kết yêu thương sâu sắc, siêu hình gắn bó cô thợ thêu với đối tượng chân dung làm phức tạp thêm mối quan hệ mà ta không rõ … vì sao?

        Hay công việc “Kỳ Lạ” chỉ là đơn giản ánh sáng đến với ánh sáng, để làm bật ra từ gương mặt u tối của bức chân dung – từ một mớ tóc bướng bỉnh trên vầng trán của bức chân dung, cái nhìn thể hiện cái đơn nhất trong cái vô số.

  

 GÓC TÌM HIỂU ĐỂ THỂ HIỆN

"SỨC NẶNG HÌNH KHỐI" BỨC CHÂN DUNG

 

       Nếu ta đặt sáu bức ảnh cạnh nhau, ta sẽ nhìn sáu lần. Điều đó giống như khi ta nhìn một ai đó hơn, sẽ nhận thấy rằng con mắt của ta di động liên tục và trải nghiệm thị giác là một sự tổng hợp những cái nhìn cục bộ được xác định bởi mối quan tâm, và bị làm lệch đi bởi quan niệm và ký ức ta thêu những bức chân dung trước đó.

         Những cảm giác về chiều sâu và động tác gắn liền với cái nhìn của con mắt. Qua đó, ta sẽ lấy lại định nghĩa về nhận thức từ trường phái ấn tượng – trường phái lập thể. Nếu chỉ xem một bức ảnh duy nhất chỉ có tóm giữ được có một khoảnh khắc hết sức ngắn ngủi, đó là những hình ảnh “chột”.

        Còn chị em thử xếp nhiều hình ảnh từ nhiều kiểu gợi lại sự trải nghiệm phức hợp của con mắt trong thời gian đem lại một khía cạnh lập thể, với những hiệu quả đi từ những ký ức về hình dáng và lịch sử dí dỏm của nhân vật – sẽ tạo ra những “tham vọng” mở rộng về các mặt hình họa cho nhân vật.

       Chính cách làm và nhìn như theo trường phái lập thể … “chính sự chuyển động của nhân vật cho thấy nhân vật đang sống chứ không phải là hình nộm – hoặc một bia đá trơ trơ”. Chính niềm tin ấy khiến ta đẩy mạnh việc sử dụng thêu trong các tác phẩm của mình, các hiệu ứng phối màu khác nhau trên bức chân dung – đôi lúc hơi khuếch đại hoặc ngược lại, dừng lại sự tĩnh lại cố hữu của bức chân dung qua đó giúp cho chúng ta nhận thức, được khả năng gây ảo giác của bức chân dung khi thêu xong.

   

Trụ: NHẬT KHUÊ

của nghệ nhân thêu chân dung 

 

   Thước mặt trời: độ cao mặt trời và chiều dài cái bóng của một cái trụ camxe. Đối với nghệ nhân thêu chân dung, thời gian làm việc không phải là khuôn khổ trừu tượng để chế định các hoạt động của họ được báo trên những mặt số đồng hồ ở khắp nơi xung quanh họ. Mà nó còn là thời gian NHỊP ĐỘ SINH HỌC – mà mọi sinh vật trên trái đất này đều phụ thuộc. Được đồng bộ hóa nhịp tinh tú, nhịp ngày, nhịp đêm, nhịp của các mùa và nhịp năm.

    Nhịp của con người: nhịp bước, nhịp đập trái tim, nhịp tháng (vì tôi là phụ nữ…), độ dài của cuộc đời.

   Có những ngày sao mà dài quá, mệt mỏi và chán nản khi thêu một bức chân dung… lại có những ngày sao ngắn quá mình chưa hoàn thiện bức chân dung đó kia mà…?

    Hãy cho tôi: MỘT THỜI ĐỂ SỐNG

 

 

NHÂN CHỨNG CÂM LẶNG

 

         Nghệ thuật thêu chân dung giống như một hành trình thụ pháp, trong đó, người thợ thêu giống như một kẻ du hành tìm cách đạt tới một điểm nút hay một tiêu điểm tóm gọn toàn bộ mối quan tâm của con người mà cô bắt đầu thêu họ.

        Thoạt tiên, cô sẽ mời người mà cô sẽ thêu chân dung vào trong một căn phòng – một cánh cửa đóng kín – hay một không gian tĩnh lặng để tránh khỏi những điều thu hút sự chú ý của cô và người khách mà trong cuộc sống thường làm cho ta xa rời thực tại của ta.

        Dần dần cô nhích lại gần họ, không nên gọi là người mẫu, mà nên gọi là những người đối thoại, thậm chí là người cô sẽ trò chuyện và tâm sự. Cô đã bỏ một thời gian dài để thu hẹp cái khoảng cách đơn giản mà vô tận đó giữa con người với con người.

        Tưởng đâu như từ đó trở đi, trên sự hiện diện riêng của khuôn mặt – rũ bỏ mọi thứ chung quanh – cô gắn vào cái đường rạn nứt vô hình kia, nó báo hiệu thời gian, sự tất yếu phải ra đi, phải già đi nhưng phải tồn tại.

        Chân dung được phác thảo đầu tiên đó không phải là một mặt nạ mà gợi lên bóng dáng người thứ hai trong mình. Tất cả những người, thợ thêu đến gặp không bị rút gọn chỉ còn là một hình nộm trên con đường đi của cô – một tấm bia đá trơ trơ bất động.

Ở cuối cuộc hành trình đó có lời đáp. Cô thợ thêu chân dung đã khơi gợi sự đối thoại, sự liên tục đồng lõa. Cô đặt câu hỏi và lắng nghe tiếng vọng.

Ta chỉ có thể ngưỡng mộ và hiểu thợ thêu khi họ xây dựng cái “thành lũy bằng những sợi chỉ” mỏng manh và quý giá, chứa đầy tương lai cho con người.

 

 

TÂM SỰ NGHỆ NHÂN THÊU TRANH CHÂN DUNG

 

        Một ngày nào đó giữa đám đông xa lạ, bỗng dưng có một cô gái chạy đến bên một quý ông và xin phép được ôm thì không biết quý vị sẽ nghĩ như thế nào, chắc có lẽ quý vị sẽ nghĩ rằng cô gái ấy bị tâm thần hay bị gì rồi mới có hành động và lời nói như vậy. Nhưng tôi cũng xin thưa với quý khách rằng đó là người nghệ nhân thêu tranh chân dung đặc sắc nhất của công ty XQ chúng tôi, bởi lẽ khi cô nhận thêu một bức tranh chân dung có nghĩa là cô đang gặp gỡ với một khuôn mặt thật xa lạ, nhưng sống với gương mặt đó quá lâu, thêu từ ngày này qua ngày khác, từ tháng này qua tháng nọ, đến nỗi gương mặt đó như thành thân quen như chính ruột thịt của mình vậy. Nhưng, vì cuộc sống mưu sinh cô phải giao trả bức tranh cho vị khách kia, thì ngay chính lúc này cô phải đối diện với sự phân ly, cô cảm thấy nhớ nhung, khắc khoải. Chính vì thế, khi gặp lại vị khách đó trên đường cô đã từ bỏ ý thức liêm sỉ, ý thức xấu hổ để chạy đến và xin phép được ôm.

       Tôi xin được phép nói như thế này: Nếu như một ngày nào đó có một cô gái chạy đến bên quý anh đây và xin phép được ôm, thì xin anh đừng phản ứng gì cả mà hãy tặng cho cô gái ấy một cành hoa. Và bây giờ tôi xin phép được thay mặt chị nghệ nhân kia để kể cho quý khách nghe những nỗi niềm những tâm sự của người nghệ nhân thêu tranh chân dung thông qua nhạc phẩm khuôn mặt xa lạ. 

 

 

NHẬT KÝ KIM GÃY CỦA NGƯỜI THỢ THÊU CHÂN DUNG

 

         Khi tôi nhận ra mình nắm trong tay một quyền lực phi thường. Tôi đã ngần ngại khá lâu về cách sử dụng nó cho mũi chỉ đầu tiên ...

        Trước hết tôi không biết có nên tìm cách tạo một số nét chân dung này giống bản thân tôi hay người thân của mình, hay chỉ là một cơ thể đơn giản. Thế nhưng trí tưởng tượng của tôi quá phấn khích khiến tôi không thể ...

Tôi bắt đầu hoài nghi khả năng của mình có thể đem lại sự sống của một con người phức tạp và tuyệt vời trên một nền vải trống rỗng. Ôi! Con người – sự sống – màu xanh ...

       Cố nhiên, tôi chờ đợi sẽ vấp phải nhiều sự ngáng trở, mũi chỉ đường kim có thể thất bại (gãy) vào bất cứ lúc nào và tác phẩm của tôi cuối cùng tỏ ra là không HOÀN HẢO. Nhưng khi tôi nghĩ đến những hoàn thiện diễn ra hàng ngày – tôi cảm thấy có quyền hy vọng.

      Không ai có thể hình dung được những cảm xúc khác nhau trong giây phút ban đầu khi mũi chỉ thêu đầu tiên của bức chân dung, phải chi người đặt bức chân dung này, đứng bên cạnh tôi chắc có lẽ thúc đẩy tôi tiến lên với một sức mạnh không gì cưỡng lại ...

      ... Sự sống và cái chết đối với tôi như những giới hạn lý tưởng mà tôi cần phải vượt qua trước khi gieo những sợi chỉ nhiều màu sắc như một dòng thác ánh sáng vào cái nền vải, một thế giới tối tăm ... trên nền vải trống rỗng, sẽ xuất hiện một sinh linh sung sướng và tốt đẹp ...

      Họ có biết rằng bao nhiêu cây kim gãy và máu chảy trên đầu ngón tay. Có khi nào họ gửi một lời cám ơn đến tôi không?

     Theo dòng suy tưởng ấy, tôi cho rằng nếu tôi thành công trong việc dùng cây kim đưa sự sống vào một vật chất vô tri, vô giác thì có lẽ sau đây tôi có thể hồi sinh nơi mà cái chết xem chừng đưa thể xác đến chỗ tan rữa ...

  

 

HỘI ĐỒNG THẨM ĐỊNH TÁC PHẨM TẠI BẢO TÀNG CHÂN DUNG

 

NHỮNG BƯỚC THẨM ĐỊNH KHI THÊU MỘT TÁC PHẨM TRANH CHÂN DUNG

I. Kỹ Thuật Thêu :

  1. Mũi kim, không quá 0.5 cm
  2. Chân chỉ: phải sắc và không thấy chân
  3. Bó tạc, đâm xô phải không thấy gờ
  4. Mặt chỉ sắc, độ mịn mặt cao.
  5. Màu sắc chỉ phải tan theo quang phổ của màu.

II. Xác Định Lại Phần Nhạy Cảm Nhất Của Bức Anh Nét Độc Đáo Của Khuôn Mặt :

Khi tiếp xúc với một bức ảnh chân dung, người họa sĩ và người nghệ nhân phải hiểu rõ hòan cảnh ra đời của bức ảnh và nhân vật trong ảnh để biết được phần nhạy cảm là những chi tiết nào cần diễn đạt.

Chú ý : Môi, Khóe Miệng, Mắt, Khoảng Cách Chân Mày, Nhân Trung, Dái Mũi, Dái Tai……

III. Nguời Nghệ Nhân Được Chọn Thêu Tranh Chân Dung tại “XQ Sử Quán”.

Phụ thuộc vào thuộc tính của bức ảnh và thuộc tính của người nghệ nhân:

  1. Nhóm nghệ nhân thêu tranh chân dung người lớn tuổi.
  2. Nhóm nghệ nhân thêu tranh chân dung người trẻ tuổi.
  3. Nhóm nghệ nhân thêu tranh chân dung kèm phong cảnh.
  4. Nhóm nghệ nhân thêu tranh chân dung những vị lãnh tụ.

IV. Thời Gian Thêu

Phải cần 1 tháng rưỡi đến 5 tháng để hoàn thành một tác phẩm tranh chân dung. Nguời nghệ nhân phải ghi lại nhật ký trong quá trình thêu để phân định thuộc tính nghệ nhân, chân dung “thời gian nghệ nhân“.

V. Thuộc tính chân dung

Chọn những mẫu khung phù hợp với từng bức tranh chân dung.

VI. Hoàn Thiện, Lên Khung Và Đưa Vào Phòng Thẩm Mỹ Học Tại XQ Sử Quán

Để đánh giá lại toàn bộ và làm giấy chứng nhận của công ty gởi cho khách hàng. Một tác phẩm tranh chân dung được xác nhận khi đã đóng dấu và có những chữ ký của những người đại diện công ty.

  1. Ông Võ Văn Quân – Người Sáng Lập Công Ty XQ.
  2. Bà Hoàng Thị Xuân – Nghệ Nhân Đôi Bàn Tay Vàng Quốc Gia Việt Nam.
  3. Nghệ nhân thực hiện tác phẩm chân dung.
  4. Họa Sĩ công ty XQ.

VII. Phương Thức Bảo Quản Một Tác Phẩm Tranh Chân Dung:

  • Khi tranh bị dơ hoặc ố chỉ được hấp và phơi mặt trái
  • Không được tẩy giặt khi tranh bị dơ
  • Ủi tranh mặt trái để tránh tình trạng dơ bẩn và bị nhăn.
  • Phải lồng trong khung kiếng để bức tranh được bảo quản tốt nhất.

 

 

BỘ MÔN KHOA HỌC GIẢ HIỆU

THUẬT XEM TƯỚNG

Ra đời chính xác vào thế kỷ 19. Lavater (1741 - 1801) và các đệ tử của ông đã tóm gọn tính cách con người trong một vài dấu hiệu có thể quan sát được thông qua môn cá tính học - một bộ môn mà khoa học tâm lý học đã loại bỏ từ lâu. Thật ra họ không quan tâm đến khuôn mặt, mà đến nét mặt, những đường nét như hình trán, vành môi, góc cạnh của mũi – vẻ nhìn… để phỏng đoán tâm lý con người, phát hiện nội tâm, tâm tính, những thói xấu còn che đậy, những bội bạc sẽ tới. Như vậy, khoa xem tướng sẽ khóa chặt bản sắc của một con người qua đường nét khuôn mặt người đó, nó sẽ trở thành vũ khí đáng sợ trong tay những kẻ thực thi nó như là một khoa học.

 

 

Chuyện kể của David le Breton (Họa sĩ)

BÍ ẨN KHUÔN MẶT CON NGƯỜI

Họa sĩ George Catlin (Người Mỹ) vẽ chân dung thủ lĩnh Sioux, vẽ theo kiểu ba phần tư, để một phần khuôn mặt trong bóng tối.

Một giọng cười nhạo báng phía cử tọa…

“Sioux mới chỉ là một nửa con người mà thôi”.

Người lên án bức vẽ, xưng danh là Shonka nói tiếp: “Hãy hỏi họa sĩ đi… Anh ta muốn thể hiện, anh chỉ bằng một nửa con người thôi, nên mới vẽ lên một nửa khuôn mặt anh, họa sĩ muốn nói một nửa kia là -VÔ TÍCH SỰ-

Một cuộc xung đột giữa hai người bùng nổ mà cái cớ dẫn ra về mặt đạo đức một chân dung, nơi đó giá trị tượng trưng của con người là ở khuôn mặt.

Để giữ thể diện, hai người chuẩn bị cho cuộc đấu súng. Thế nhưng người vợ của Sioux biết tính chồng hay nổi khùng. Để phòng ngừa, chị ta luôn lấy đạn ra khỏi súng của chồng. Hậu quả, Sioux bị đạn bắn trúng mặt, xé nát cái phần “vô tích sự” kia… Shonka cũng chẳng được gì, bị người thân xua đuổi, phải bỏ chạy vào thảo nguyên. Còn người họa sĩ Mỹ vội vàng thu xếp đồ ra đi trong vô định…

 

 CHÂN DUNG BA RỐC

(Điêu khắc chân dung người sáng lập XQ Việt Nam)

 

       Số khái niệm: Từ “BA RỐC” có gốc là BARROCO tiếng Bồ Đào Nha, ban đầu được dùng để chỉ hạt ngọc, hình dáng không đồng đều, đến thế kỷ 18 nó được dùng để chỉ trong kiến trúc sư “kỳ quái tột điểm” hoặc “lố bịch cùng cực”. Tổng quát hơn, từ này cũng được dùng để chỉ “tất cả những gì không tuân theo chuẩn mực tỷ lệ, mà chiếu theo tính khí thất thường của nghệ sĩ”.

TỪ VỰNG CỦA “BA RỐC”

  Ta thường được nghe những từ ngữ sau đây:

“Sum suê – ngồn ngộn, thái quá, cường điệu các hình thể vứt bỏ đường thẳng, xoáy vặn, những động tác dữ dội khoa trương, những yếu tố được giải phóng “những hình thể bay vút lên”, không gian bị nổ tung, mất cân bằng không cân xứng, đường chéo năng động, hiệu quả chiều sâu ảo cảnh và mờ dần, nghệ thuật của động tác, nghệ thuật của cái quá khích.

(Bạn có thể tìm hiểu nghệ thuật Ba Rốc: TRIẾT LÝ về một NGHỆ THUẬT TOÀN CẦU của EDOUARD GUSANT – ông là nhà văn – nhà thơ, ông vừa xuất bản cuốn tiểu thuyết tại Paris - Pháp: Mahogany).

 

… Xã hội càng coi trọng cá tính thì giá trị khuôn mặt càng lớn. Nghệ thuật vẽ chân dung ra đời ở Châu Âu, vào thời phục hưng, cùng lúc với sự xuất hiện của chủ nghĩa cá nhân vốn là đặc điểm xã hội phương Tây. Các họa sĩ gốc Florence (Italia) của thế kỷ XV như Masaccio và cả Paolo Vecello – Piero Della Francesca, họ rất chú ý thể hiện trung thành những nét đặc sắc khuôn mặt các họa sĩ gốc Flamand, nhất là Vaneyek như trong tác phẩm Đức Mẹ ĐồngTrinh - với thủ tướng Rolin(1435).

Các họa sĩ gốc Florence, thế kỷ XV, luôn quan tâm thể hiện một cách trung thành, những nét mặt.

 

1. Chân dung của Battista Storza do họa sĩ người Toscan Piero Della

2. Tác phẩm chân dung: GIA ĐÌNH XQ

Kích cỡ: 60 x 80 cm

Chất liệu: sơn dầu

Họa sĩ: Juri Khilko

3.Tác phẩm chân dung: GIA ĐÌNH XQ

Kích cỡ: 70 x 100 cm

Chất liệu: sơn dầu

Họa sĩ: Skorobogataya Alexia

 ____________________________________________

 

Tác phẩm Chân Dung Tri Kỷ Hữu: Đặng Vũ Khiêu được thêu hai mặt

Kích cỡ: 150 x 250 cm

Chất liệu: Vải cotton, chỉ DMC, chỉ bóng, chỉ tơ tằm

Nghệ nhân: Nhóm nghệ nhân thêu chân dung và điêu khắc

 

MẶT TRƯỚC TÁC PHẨM CHÂN DUNG TRI KỶ HỮU: VŨ KHIÊU

 

MẶT SAU TÁC PHẨM CHÂN DUNG TRI KỶ HỮU: VŨ KHIÊU

 

PHIẾN ĐOẠN THÊU VÀ ĐIÊU KHẮC

MẶT TRƯỚC CỦA TÁC PHẨM CHÂN DUNG TRI KỶ HỮU: ĐẶNG VŨ KHIÊU

 

PHIẾN ĐOẠN THÊU VÀ ĐIÊU KHẮC

MẶT SAU TÁC PHẨM CHÂN DUNG TRI KỶ HỮU: ĐẶNG VŨ KHIÊU

 

Nghi lễ hoàn thành tác phẩm chân dung, nghi lễ buộc sợi chỉ ước nguyện của giáo sư Vũ Khiêu

và nữ trang được điêu khắc bằng sợi chỉ ước nguyện

 

Thân gởi: Hai em Võ Văn Quân và Hoàng Lệ Xuân, hai nghệ sỹ tài năng của nghề thêu.

Tôi rất tiếc do điều kiện sức khỏe và tuổi tác, không thể vào chia vui với toàn thể nghệ sĩ và công nhân viên của Trung tâm phát tiển nghề thêu rực rỡ nhất trên đất nước. Tôi đặc biệt cảm ơn tấm lòng của hai bạn tôi Võ Văn Quân và Hoàng Lệ Xuân đã thể hiện một tình bạn vô cùng hiếm có, tổ chức thêu bức tranh có một không hai đối với tôi.

Tôi nghĩ rằng có lẽ trời đất đã từ lâu đời tạo nên tình yêu giữa hai em và tạo nên tình bạn giữa hai em với bản thân tôi:

 Buổi đầu gặp gỡ thành thân thiết

Như đã quen nhau từ kiếp nào

Có phải từ thời mông muội trước

Đã là bạn bè giữa trăng sao

Nhân dịp này tôi xin gởi tới các anh họa sĩ công ty XQ người đã dành bao công sức để ngày đêm vẽ phác thảo chân dung tôi. Nếu như không có lần gặp gỡ buổi đầu, đem lại những tình cảm thân thiết giữa tôi và họa sĩ thì không thể vẽ được một bức phác thảo ghi nhận những nét đặc sắc về tâm tư và tình cảm của tôi. Bức phác thảo đó đã khiến tôi không chỉ là tri kỷ hữu của XQ mà còn là người tri âm đối với từng nét vẽ và từng mũi kim đường chỉ của những bạn nữ nghệ nhân rất mực tài hoa. Cảm ơn các anh họa sỹ, tôi xin ghi nhận mấy câu:

Nhất phùng tri kỷ lưu thanh nhãn

Vạn lí tâm tình khởi tố tâm

Tài nghệ dồn vào hai bức vẽ

Để tình tri kỷ hóa tri âm

Tôi xin bày tỏ tấm lòng quý mến và biết ơn đối với các nữ nghệ sỹ đã suốt 13 tháng, đi từng mũi kim sợi chỉ, lặng lẽ theo tôi, ghi lại cuộc đời tôi hàng vạn dặm. Hơn 1 năm trời, lúc nào cũng để tâm vào bức tranh thêu, các nghệ sỹ đã là những người tri kỷ hiểu tấm lòng tôi từ mọi khía cạnh. Các bạn ấy trở thành những người tri kỷ của tôi và tôi trở thành người tri âm đối với công trình nghệ thuật của các bạn ấy:

 Đường kim mũi chỉ mười ba tháng

Lặng lẽ theo tôi vạn dặm trường

Có phải mắt nhìn xanh biếc ấy

Thấy cả lòng tôi vạn nẻo đường

 Nhìn ngắm bức tranh thêu, tôi cảm thấy như tôi đã hóa thành hai người: một người ở trong tranh, một người sống ngoài đời. Con người sống với cõi đời là con người, phải đóng những vai trò người con, người chồng, người cha trong gia đình, người làm một công việc với xã hội. Trong một ngày con người ấy phải đóng nhiều vai trò xã hội trong mọi xúc tiếp khác nhau, con người ấy là vai trò họ phải đóng. Còn con người thật của họ chỉ bộc lộ ra khi họ sống một mình, khi họ ngồi uống rượu với bạn bè, và dưới con mắt tài năng của người nghệ sỹ. Chính vì thế mà những lúc tôi ngồi đây chưa hẳn tôi đã là tôi. Con người thật của tôi lại ở trong bức tranh của người nghệ sỹ:

 Người tôi bỗng hóa thành hai nửa

Nửa ở trong tranh nửa với đời

Nửa ở với đời là nửa giả

Trong tranh nửa ấy mới là tôi

Cảm ơn trời đất đã đem lại tài năng cho nghệ sỹ, cảm ơn XQ với hai nhà lãnh đạo lỗi lạc đã ngày đêm săn sóc vun trồng để những người thiếu nữ mang tâm hồn Việt Nam trở thành nghệ sỹ của dân tộc.

Có phải bao la từ vũ trụ

Đã dồn tinh tú xuống đôi tay

Để em làm đẹp cho nhân thế

Đem lại giang sơn sắc thái này

Năm nay chuẩn bị đón tết Canh Dần, năm lịch sử ngàn năm có một, tôi nghĩ rằng trên thành phố Đà Lạt lúc này đang có hàng ngàn bông hoa tết cùng đua nở để đón Xuân, những bông hoa tri kỷ đã hướng vào Đông Quân, vị chúa của mùa xuân.

Tôi không vào chia vui được cùng các bạn nhưng cũng xin gởi các bạn tấm lòng son sắt và thân thiết của tôi.

Nay giữa ngàn hoa Tết đón Xuân

Ngàn hoa tri kỷ hướng Đông Quân

Muôn trùng mây nước xa thăm thẳm

Một tấm lòng son gởi mấy vần

 

Tri Kỷ Hữu: Đặng Vũ Khiêu

 

THÔNG BÁO ĐẾN CHỊ EM NGHỆ NHÂN NGHỆ SỸ XQ:

Tri kỷ hữu lớn tuổi nhất – người đại diện cho “Chính phủ ngôn từ của nghề thêu” – Giáo sư – Nhà văn hóa – Anh Hùng Lao Động Vũ Khiêu đã già và yếu lắm rồi. Mỗi chị em điêu khắc – thêu cánh hoa – thiết kế khăn choàng, loài hoa Coconico gắn liền tên của cụ Vũ Khiêu chuẩn bị cho cuộc triển lãm “Chào mừng sự ra đời – Huy chương Vũ Khiêu – dành cho sự sáng tạo của nghệ nhân – nghệ sĩ XQ Việt nam.

Và anh chị em “Nghệ sĩ sống về đêm” thiết kế mẫu – Huy chương Vũ Khiêu gởi về phòng Phụ Nữ và Truyền Thông.

 

Mỗi tác phẩm tranh thêu XQ là một sinh linh run rẩy trước cuộc sống, vì thế luôn kèm theo giấy chứng nhận và lý lịch cá tính

 

NHẬT KÝ NGÀY VỀ THĂM LẠI CĂN PHÒNG HOA COCONICO (loài hoa gắn liền với tên Vũ Khiêu)

và KHU VƯỜN PHONG LAN RỪNG TRI KỶ HỮU tại Đà Lạt - XQ Sử Quán

 

BÀI PHÁT BIỂU CỦA ĐẠI SỨ ĐAN MẠCH

TRONG LỄ RA MẮT TÁC PHẨM CHÂN DUNG GIÁO SƯ VŨ KHIÊU

 

Tôi rất vinh dự được có mặt tại XQ Đà Lạt Sử Quán để biết thêm một thể loại tranh mới của XQ đó là tranh thêu chân dung. Thế khi nhìn vào bức tranh này do chính cha mẹ của hai cháu và những phụ nữ XQ tạo nên hai cháu có cảm nhận rằng bác Vũ Khiêu như đang thể hiện thật sự ở nơi này với gương mặt ấn tượng và đầy biểu cảm hay không, nhất là cái cách người ta thổi hồn vào bức tranh.

Tôi cho rằng đây là bức tranh độc nhất vô nhị mà lần đầu tiên tôi thấy ở Việt Nam. Các bạn đã phát triển được một nghệ thuật độc đáo mà không ai có thể hình dung được. Tôi thực sự rất ngưỡng mộ những người phụ nữ tuyệt vời đã thêu bức tranh này. Đối với tôi nếu như không thấy tận mắt tác phẩm chân dung ông Vũ Khiêu tôi nghĩ rằng các bạn không thể làm nổi, nhưng thật bất ngờ các bạn đã làm được ngoài sức tưởng tượng của tôi. Từ đó, tôi chợt nảy ra một suy nghĩ là không chỉ người Việt Nam mà còn rất nhiều người nước ngoài trong đó có cả tôi đều mong muốn chân dung của mình sẽ được thêu như bức tranh này đây.

Xin chúc anh Quân, chị Xuân và hai con đây - nên tự hào về những thành công lớn lao mà cha mẹ con tạo ra trong nghệ thuật thêu tay truyền thống. Xin cảm ơn!

 

 

CHÂN DUNG HOÀNG HẬU NAM PHƯƠNG 

    Căn phòng nói về sự trưởng thành của người phụ nữ yêu nước, đó là căn phòng “Nữ thần Sự Thật và Công Lý” – ở đó có chân dung Hoàng hậu Nam Phương được thêu bằng tay.

     Bà là nữ thần bảo trợ cho nghề thêu – bởi vì từ khi có căn phòng này, nó đã khích lệ những con người bình thường như người phụ nữ làm nghề thêu chúng tôi, làm bốc lên trí tưởng tượng và nâng chúng tôi lên khỏi những trầm luân của cuộc đời, và cũng chính căn phòng này sẽ rọi ánh sáng để giúp con người vượt qua những sầu tủi của kiếp sống hàng ngày. Mỗi lần đến thăm, ngắm nhìn chân dung bà, đọc sách lịch sử của bà, và nhất là lá thư kêu gọi hòa bình cho Việt Nam của bà, những người phụ nữ làm nghề thêu chúng tôi có một cột sống vững vàng để đứng thẳng dậy và tuyên bố rằng “Tôi là người phụ nữ Việt Nam”. Phải chăng vì điều đó mà bà chính là nữ thần bảo trợ cho người phụ nữ làm nghề thêu. Xin nói về lá thư của bà:

     Đau lòng trước thảm cảnh mà đồng bào Miền Nam, quê hương của bà đang trực tiếp gánh chịu, hoàng hậu Nam Phương đã gởi một Thông điệp (Message) cho bạn bè ở Á Châu yêu cầu họ lên tiếng tố cáo hành động xâm lăng của thực dân Pháp với lời lẽ như sau:

    "Thưa quý vị!
    Kể từ tháng 3 năm 1945, nước Việt Nam đã thoát khỏi sự đô hộ của người Pháp nhưng vì lòng tham của một thiểu số thực dân Pháp với sự tiếp tay của quân đội Hoàng gia Anh nên hiện nay máu của nhân dân Việt Nam lại tiếp tục chảy trên mảnh đất vốn đã có quá nhiều đau khổ. Hành động này của thực dân Pháp là trái với chủ trương của Đồng Minh mà nước Pháp lại là một thành viên. Vậy tôi tha thiết yêu cầu những ai đã từng đau khổ vì chiến tranh hãy bày tỏ thái độ và hành động để giúp chúng tôi chấm dứt chiến tranh đang ngày đêm tàn phá đất nước tôi.

Thay mặt cho hàng chục triệu phụ nữ Việt Nam, tôi thỉnh cầu tất cả bạn bè của tôi và bạn bè của nước Việt Nam hãy bênh vực cho tự do. Xin các chính phủ của khối tự do sớm can thiệp để kiến tạo một nền hòa bình công minh và chân chính và xin quý vị nhận nơi đây lòng biết ơn sâu xa của tất cả đồng bào của chúng tôi”.


Ký tên
(Hoàng hậu Nam Phương)

 

 

Những bước thực hành thoát ngã để người nghệ nhân thực hiện một tác phẩm chân dung:

  1. Khuôn mặt người xa lạ.
  2. Suy nghĩ về.
  3. Kỹ thuật thêu và chọn màu sắc.
  4. Hội tụ.
  5. Phân ly.

 

Sự đối thoại của sợi chỉ thêu với bức chân dung 

 

PHIẾN ĐOẠN TINH THẦN CỦA NGHỆ NHÂN THÊU CHÂN DUNG

 

PHIẾN ĐOẠN TINH THẦN CỦA NGHỆ NHÂN THÊU CHÂN DUNG

 

 

PHIẾN ĐOẠN TINH THẦN CỦA NGHỆ NHÂN THÊU CHÂN DUNG

 

Họa sỹ: Lê Hồ Phương Thảo 

thiết kế và phác thảo tác phẩm chân dung Nam Phương Hoàng Hậu

 

Giới thiệu tác phẩm chân dung Hoàng Hậu Nam Phương

Của hai nghệ nhân: Trịnh Thị Phương và Lê Thị Phương Thảo

 

Nghi lễ buộc chỉ, và sợi chỉ thêu chân dung thực hiện thành nữ trang Ước Nguyện

 

Mỗi tác phẩm tranh thêu tay XQ là một sinh linh run rẩy trước cuộc sống. Vì vậy, luôn kèm theo giấy chứng nhận và lý lịch cá tính.

 

 

Những bước thực hành thoát ngã để thực hiện một tác phẩm chân dung:

  1. Khuôn mặt người xa lạ.
  2. Suy nghĩ về.
  3. Kỹ thuật thêu và chọn màu sắc.
  4. Hội tụ.
  5. Phân ly.

 

 

Nghi lễ của ông Gennadii Tokarev tại nhà thờ truyền thống của XQ Sử Quán

 

Mặt trước tác phẩm chân dung ông Gennadii Tokarev

 

Sự đối thoại giữa Sợi Chỉ Thêu và Bức Chân Dung

 

Mặt sau tác phẩm chân dung ông Gennadii Tokarev

 

Lịch sử tinh thần của bức phiến đoạn chân dung

 

Lịch sử tinh thần của bức phiến đoạn chân dung

 

Họa sỹ: Lê Hồ Phương Thảo và Đỗ Thị Phương

thiết kế và phát thảo tác phẩm chân dung Mr. Gennadii Tokarev

 

Giới thiệu Tác Phẩm Chân Dung Ông Gennadii Tokarev

Của hai nghệ nhân: Trần Thị Mai và Nguyễn Thị Thu Hải

 

Nghi lễ buộc chỉ, và sợi chỉ thêu chân dung thực hiện thành nữ trang Ước Nguyện

 

Mỗi tác phẩm tranh thêu tay XQ là một sinh linh run rẩy trước cuộc sống. Vì vậy, luôn kèm theo giấy chứng nhận và lý lịch cá tính.

 

 

 

Những bước thực hành thoát ngã để người nghệ nhân thực hiện một tác phẩm chân dung:

  1. Khuôn mặt người xa lạ.
  2. Suy nghĩ về.
  3. Kỹ thuật thêu và chọn màu sắ
  4. Hội tụ.
  5. Phân ly.

   

Thực hiện tác phẩm - Họa sỹ: Võ Văn Quân và Nghệ nhân: Trần Thị Túy, Võ Thị Duyên 

 

Sự đối thoại giữa Sợi Chỉ Thêu và Bức Chân Dung

 

Những nhịp điệu, động tác thêu mặt trước tác phẩm điêu khắc

 

Những nhịp điệu, động tác thêu mặt sau tác phẩm điêu khắc

 

Lịch sử tinh thần của bức phiến đoạn điêu khắc chân dung

 

Lịch sử tinh thần của bức phiến đoạn điêu khắc chân dung

 

Giới thiệu tác phẩm chân dung điêu khắc Ông Võ Văn Quân

 

Nghi lễ buộc chỉ, và sợi chỉ thêu chân dung thực hiện thành nữ trang Ước Nguyện

 

Mỗi tác phẩm tranh thêu tay XQ là một sinh linh run rẩy trước cuộc sống. Vì vậy, luôn kèm theo giấy chứng nhận và lý lịch cá tính.

       ----------------------------------------------------------------- 

Mời bạn nhấn vào link dưới đây để xem thêm:

CHIẾC BÓNG CỦA TÔI VÀ BỨC CHÂN DUNG

Link: https://www.facebook.com/phunuxq/posts/159571265611096

.
.
.