NGHỆ THUẬT THÊU TRANH HOA VÀ PHONG CẢNH

Giới thiệu: Bộ môn TRANH HOA VÀ PHONG CẢNH
Tại Đà Lạt - XQ Sử Quán
Con người có thể tự hoàn thiện mình bằng cách biến nơi họ ở thành phong cảnh như XQ – Sử Quán. Ở đây họ đã đem lại phong cảnh mang tính người, trước hết ta phải phát hiện ra nó, sau đó tạo ra các tín hiệu về cuộc sống của con người ở tại đó.
Phong cảnh là một tấm gương, trong đó con người tìm thấy chính mình, tác động đến đồng loại của mình bằng những tín hiệu rải rác khắp nơi.
Khi người lữ khách ngắm nhìn phong cảnh, thì chính phong cảnh nhìn anh hoặc chị ta...Vậy định nghĩa phong cảnh về mặt thẩm mỹ với những cái khác nhau: Đó là nhận biết tồn tại của sự đa dạng, nở rộ ngôn ngữ của con người và muôn loài...
Có thể nói: Phong cảnh là phương tiện trung gian để con người đối thoại với chính mình.

TRUNG TÂM NGHIÊN CỨU - SẢN XUẤT TRANH HOA VÀ PHONG CẢNH
Tại Đà Lạt - XQ Sử Quán

Căn phòng: NƠI ĐỊNH VỊ CUỘC PHIÊU LƯU THI NHÂN
của nghệ nhân thêu tranh hoa và phong cảnh

Sự đối thoại : một bức tranh phong cảnh và một tác phẩm văn học...

Những chiếc đèn thêu trên lụa tơ tằm, là nơi định vị cuộc “Phiêu lưu thi nhân” của thợ thêu phong cảnh. Nó làm sống lại ký ức bị chôn vùi, sẽ được khai quật nở rộ, rực rỡ và hoàn chỉnh trong thế giới ta đang sống. Vì vậy, mỗi tác phẩm tranh thêu phong cảnh của nghệ nhân XQ là sự đối thoại của một tác phẩm văn học.

Đối thoại sợi chỉ thêu với những bài thơ siêu thực
Với tinh thần: Người thợ thêu phong cảnh xem sợi chỉ thêu là cái chứa đựng sự sống, nó không những là phương tiện sáng tạo mà còn chức năng khám phá.

Sợi chỉ thêu phong cảnh họ cảm giác như đi giành một điều gì đó, tên tuổi của mình, vẻ đẹp quê hương mình và cả bản thân họ. Vì vậy, sợi chỉ thêu phong cảnh là một ngôn ngữ thơ ca và nó trở thành phương tiện chinh phục chính bản thân mình.

Sự đối thoại của sợi chỉ thêu và bài thơ siêu thực tranh phong cảnh

HƯƠNG CỦA ĐẤT

Nghệ nhân phụ trách căn phòng “ĐÀ LẠT TÌNH SỬ”.

…Có cái gì đó trong truyền thống của người Đà Lạt gắn liền vườn tược với tình yêu… nó là nơi ban đầu để yêu đương. Trong những mảnh vườn có những cặp mắt nấp sau bụi cây nhìn trộm cặp tình nhân quấn quyện lấy nhau, từ một ban công của ngôi biệt thự gió se lạnh, xa xa có tiếng đàn Piano du dương của một ai đó vọng lại.

Vào những ngày “hội thiên nhiên, ai cũng có thể mua vé lên Đà Lạt, để hưởng hương thơm ngây ngất của các loài hoa... Ai mà không ao ước được khoác tay người mình yêu dấu đi dưới hàng cây thông già nua, ngồi xuống lớp cỏ mịn với đôi chân trần, cào ngón tay vào đất để cảm thấy hương của đất Đà Lạt. Để cảm được không gian Đà Lạt của nhạc sỹ Lam Phương “…Nơi chúng mình tìm phút êm đềm -Thành phố nào vừa đi đã mỏi - Đường quanh co quyện gốc thông già - Chiều đan tay nghe nắng chan hòa - Nắng hôn nhẹ làm hồng môi em…Quỳ bên nhau trong góc giáo đường - Tiếng kinh cầu dệt mộng yêu đương - Chúa thương tình, sẽ cho mình mãi mãi gần nhau”.

Đó là điều mà nhóm nghệ nhân thêu “Tình Sử Đà Lạt” cho rằng “tình yêu tại Đà Lạt” khác ở nơi khác. Do đó tại XQ Sử Quán có những căn phòng khách gắn liền với những danh Hoa Đà Lạt (Hương của đất) mà nó được trang trí bằng nghệ thuật thêu tay như: căn phòng Mimosa, căn phòng Hoa hồng, căn phòng bâng khuâng, căn phòng Panse, căn phòng Forget Me Not v.v… do nhóm nghệ nhân “Tình Sử Đà Lạt” thực hiện.

MỘT NGÀY LÀM VIỆC CỦA NGHỆ NHÂN THÊU TRANH PHONG CẢNH

Tại khu vườn "Ngu Ngơ"

BUỔI SÁNG: Trước khi ngồi vào khung thêu, họ mặc áo lễ thực hiện một nghi thức “- Ký Ức Già Cỗi -” của THẦN RỪNG để tưởng niệm những – cánh rừng vừa qua đời. Sau đó, họ đi thăm – Ngôi Làng Sóc Thông Đà Lạt – Làng Rùa – Hồ cá “Nguyệt Tụ” để xem đêm qua loài vật “Những người bạn mộng mơ và lâu đời nhất của Đà Lạt” có buồn không?
Và rồi vào căn nhà “Ngọn Lửa Xanh” để lấy chỉ thêu trong ngày mà họ đặt vào (ủ) đêm qua trong mỗi căn phòng nhỏ với một niềm tin những sợi chỉ khi đặt vào trong đó sẽ có chất men làm cho mỗi đường kim mũi chỉ khi thêu tranh phong cảnh sẽ sáng hơn – đẹp hơn – bí ẩn hơn!?

BUỔI TRƯA: Sau khi ăn cơm trưa, họ dạo trong vườn Phong Lan Rừng – Tri Kỷ Hữu - nhặt những chiếc lá vàng rụng đêm qua của những giò phong lan rừng đem phơi khô và viết những bài thơ – Tình Tri Kỷ – để bán cho du khách tham quan nhằm gây quỹ chăm sóc - Tình Tri Kỷ. Và tại đó, họ thường có một trò chơi “ Nhuộm Màu Mộng Mơ Cho Thời Gian” bằng cách lấy ít đất bùn phù sa đắp lên những nấm mồ nhỏ của những loài vật qua đời được chôn cất trong Vườn Tri Kỷ rồi đặt những chiếc nón lá thêu gần đó cho những lũ bướm muôn màu muôn sắc bay đậu lên những chiếc nón lá và lẫn nấm mồ những con vật qua đời “không có gì sâu sắc hơn – nhẹ nhàng hơn cái hình ảnh ấy về dòng chảy của thời gian”. Và cũng có thể hiểu như thế này, những con bướm chỉ sống một ngày trong khi đó chúng ta ở đó đã 80 triệu năm. Những con bướm lại cho rằng chúng vĩnh cửu hơn con người vì khi mỗi con qua đời chúng để lại cho thế hệ sau một màu sắc sặc sỡ hơn, độc đáo hơn bằng một hành động yêu thương… sự phù du không phải là đàn bướm mà nó cho rằng là của con người.

BUỔI CHIỀU: Trước khi về, thợ thêu đến các cửa hàng “Giấc Mơ Tròn Trịa”, cửa hàng “ Bán Trăng Mây Gió” xem ngày hôm nay bán được bao nhiêu. Sau đó, họ đến cửa hàng - Nhà Ca Dao Của Mẹ – có bán hết rau trái cây nhà vườn của người thợ thêu phong cảnh không? Có bán hết khoai lang không? Nếu không hết, họ sẽ trao đổi với nhau hoặc mua khoai lang đem về làm quà cho con. Nếu người thợ thêu xa nhà sống trong “Ngọc Khuê Đường” Đà Lạt Sử Quán đem về ăn trước khi đi ngủ và cứ hay nói với nhau “Chúng mình ăn quà nhà ca dao của Mẹ khi ngủ sẽ không gặp ác mộng vì có Mẹ bên cạnh…”

BUỔI TỐI: Những thợ thêu sống tại “Ngọc Khuê Đường” Đà Lạt Sử Quán thường đốt lên đốm lửa và ra ngồi vào những bàn trà “Tuế Hàn Tam Hữu” – “Nhất Sinh Đê Thủ Bái Lan Hoa” để uống trà, ăn bánh, nói chuyện, ngắm hoa v.v …, với một niềm tin lửa sẽ sưởi ấm phong lan rừng tri kỷ thậm chí sưởi ấm cả cỏ hoang! Và cũng để bớt cô đơn – hiu quạnh – tĩnh lặng vì nỗi buồn nhớ cố hương.
Tất cả điều này được diễn đạt tuyệt vời bởi một câu thơ sinh ra từ trái tim đau thương của cô thợ thêu sống xa nhà, được khắc lên cây căm xe bên thác nước nhỏ có một lối bậc thang dẫn lên căn nhà Du Ca:

THÁC NƯỚC ƠI! NGƯƠI YÊU AI MÀ NGƯƠI RÕ LỆ
NGƯƠI NHỚ THƯƠNG AI MÀ NGƯƠI CHAU MÀY

Phải chăng tất cả những điều đó đã làm nên tác phẩm tranh thêu phong cảnh XQ bởi nghệ nhân cũng là một nghệ sĩ. Anh chị hãy thử một hành trình “Nghi thức lặng lẽ” như vậy và nêu lên những cảm xúc, suy nghĩ của mình.

Sự đối thoại của sợi chỉ thêu và bài thơ siêu thực tranh phong cảnh.

PHONG CẢNH ĐÀ LẠT

Qua một CỐC NƯỚC TRÀ CAO NGUYÊN

Những thợ thêu phong cảnh XQ - Đà Lạt trong giờ giải lao, họ luôn bàn luận về những câu chuyện, những khái niệm và ý tưởng trên mỗi tác phẩm của mình…, sau đây là những khái niệm phong cảnh mà chúng ta tìm thấy trên mỗi tác phẩm thêu tay của họ:

- Phong cảnh Đà Lạt làm đậm thêm cái tình cảm và xúc cảm của con người và chính phong cảnh này đã đem lại hơi thở sử thi của một câu chuyện, nếu không thế thì nó chỉ còn là những câu chuyện phiêu lưu.

- Phong cảnh Đà Lạt tiến triển từ chỗ chỉ một đối vị cho chủ đề lên thành nhân tố tự sự, cuối cùng thành nhân vật thật sự, đôi lúc trở thành cốt truyện… như tác phẩm Đà Lạt Trước Cơn Mưa: Hình như có một cái gì đó sắp xảy ra (như xã hội chúng ta hiện thời) với một con đường mòn len vào cánh rừng, nó thêu nên một số phận nhân vật đi tìm kẻ giết cha mình (huyền thoại về những con đường mòn Đà Lạt). Chính phong cảnh này nó liên tưởng đến sự cô đơn, thách thức, chinh phục và chịu đựng… với những đức tính này và những hình ảnh nó đem lại cho tác phẩm thêu phong cảnh khía cạnh sử thi.

- Trong nghệ thuật thêu tranh phong cảnh của nghệ nhân XQ, cũng có thể đơn giản là yếu tố thị giác hoặc đóng vai trò quan trọng trong cấu trúc tự sự, nó là trung tâm, xung quanh đó hình thành những lỗi mòn của cơ man nào là chuyện kể… Phong cảnh Đà Lạt – một nơi mà tình yêu chết đi bởi "một cốc nước trà"… hoặc là nơi mà quyền lực và cô đơn đồng hành với nhau…

Đối với nghệ nhân thêu tranh hoa XQ – Đà Lạt, họ có niềm tin: tôn thờ Chúa, lẫn với tôn thờ thiên nhiên.
Khi mà âm thanh của thánh ca giọng trầm của các thầy tu và giọng cao đầy của các nữ tu sĩ pha trộn với tiếng ve râm ran ngoài vườn sẽ thấm sâu vào giác quan và tinh thần...

Lúc đó những bức tranh thêu hòa quyện với thiên nhiên chất chứa hương thơm và màu sắc mang một tầm vóc thiêng liêng, chúng ca tụng tính tổng thể không bao giờ cạn của con người và thế giới. Chúng nói lên niềm vui và vẻ đẹp của trái đất cũng như sự khổ hạnh của đời sống tu sĩ đưa tới sự hòa hợp với Chúa...Những tác phẩm thêu tranh hoa cung cấp muôn vàn đóa hoa sẽ tháp tùng Chúa Jésus đến tận phần mộ vào ngày thứ sáu trước lễ Phục sinh...

Sự đối thoại của sợi chỉ thêu và bài thơ siêu thực tranh phong cảnh.

"ĐÀ LẠT XỨ SỞ KHÔNG TRỞ VỀ"

Bộ môn: Thêu tranh phong cảnh

Tôi rất hạnh phúc khi vào bộ phận thêu phong cảnh và kiến trúc Đà Lạt. Với chủ đề “Đà Lạt Xứ Sở Không Trở Về”, tôi cho rằng tất cả từ nỗi hoài nhớ mà ra. Hoài nhớ Đà Lạt của tôi, hoài nhớ cuộc đời, tôi có một thời thơ ấu kỳ lạ trên cao nguyên Đà Lạt này… Những người chung quanh tôi - thành phố tôi là những người giàu trí tưởng tượng, sống trong một thế giới phủ sương đầy ảo cảnh… chỉ riêng mùi hoa lá cỏ cây đã đủ làm nôn nao cả ruột.

Đó là thành phố biến chuyển đủ các sắc độ…tạo nên tâm hồn con người “màu xanh lơ”…, một thế giới thấm đậm những huyền thoại của “Tự do” kết hợp với những truyền thuyết người bản địa và trí tưởng tượng của người nhập cư các vùng miền. Tạo nên cái nhìn rất đặc biệt – một quan niệm nhân sinh đưa đến mọi sự vật một khía cạnh kỳ diệu mà nó hiện diện trong tất cả các tác phẩm thêu phong cảnh của chúng tôi có cả mặt “thân phận” ở mọi sự vật một thứ thực tế bất cần quy luật của lý trí như là trong mộng vậy. Như việc tin các điều lành, dữ - thần giao cách cảm, các giấc mộng đêm hè lẫn mùa đông và hàng loạt những dị đoan và diễn giải sự “huyền ảo” của thực tế là hoàn toàn tự nhiên.

Vào dịp đầu năm mới 2020, những nghệ nhân chúng tôi không thể sống mãi trong nỗi hoài nhớ: “dưới ánh sáng của quá khứ”. Không thể tìm hiểu mãi một xứ sở lâu quá như vậy… Mà qua đó, gắn bó sâu sắc với Đà Lạt này, đất nước này và với cả thế giới.

Không thể là “Đà Lạt của tôi…

yêu trần gian mà chẳng dám cầm tay…”

SỰ PHONG NHÃ THIÊN NHIÊN CỦA NGHỆ NHÂN THÊU TRANH PHONG CẢNH VÀ TRANH HOA

Người thợ thêu tranh XQ hằng ngày phải được học, để thể hiện ra một cách đặc biệt rõ ràng biểu đạt trong nghệ thuật thêu, mà còn biểu đạt những tình cảm đối với thiên nhiên – trong thơ ca – âm nhạc – trong cách ăn mặc và chăm sóc vườn cây – vườn hoa..v.v… biết yêu quý một chú ve sầu, một vầng trăng – một cành phong lan nở muộn, một lùm cỏ..v.v.. đã trở thành tiêu chuẩn đánh giá phong cách của thợ thêu XQ ngày hôm nay. Nền tảng cơ bản để phát triển nghệ thuật thêu tranh XQ.
- Trong tiếng Pháp từ Courtoisie: Lịch thiệp phong nhã bắt nguồn từ Cour (Cung đình)
- Trong tiếng Nhật, phong thái lịch sự và sự tinh tế trong thưởng thức được biểu hiện bằng từ Miyabi bắt nguồn từ Miya (Kinh đô, tức Heian là triều đình ở Kyoto). Trong từ này nó còn có nghĩa chỉ các mối quan hệ chủ yếu là “lịch sự, khôn khéo” giữa người với người, mà chỉ mối quan hệ nhạy cảm mang tính chất thẩm mỹ học giữa con người với thiên nhiên.
- Ở tiếng Pháp những từ như Politesse (lễ độ) bắt nguồn từ Polis trong tiếng Hy Lạp có nghĩa là Thành Thị: Civilité (phép lịch sự – xã giao) bắt nguồn từ Cives trong tiếng Latinh. Tất cả đều gợi lên mối quan hệ giữa người với người trong một khung cảnh nhân tạo là thành thị.

- Từ Courtois: lời lẽ của tình nhân

Sự đối thoại của sợi chỉ thêu và bài thơ siêu thực tranh phong cảnh

ĐÀ LẠT - THÀNH PHỐ CỦA TÌNH YÊU VÀ CUỘC SỐNG

Đà Lạt vẫn sống bằng các truyền thuyết và huyền thoại của mình, cho dù nó đã thay đổi diện mạo… Cho dù người ta không còn nhớ được những đứa con của mình… đó là số phận của một thành phố quá cảnh, của các lời đồn đại, nơi đã ra đi (chạy trốn) và nơi đến - mảnh đất của những giấc mơ dễthực hiện và cũng là mảnh đất của những chuyến đi vô định… Đà Lạt chả biết dùng tiếng tăm của mình để làm gì?

Người ta gán cho thành phố của chúng tôi không biết bao nhiêu chuyện đúng, chuyện sai. Họ chụp những bức ảnh nhìn đến khủng khiếp – mô tả nó bằng một thể văn xuôi khập khiễng – bằng một loại thơ mù mịt sương mù. Người ta vẽ nó bằng một loại sơn màu và trưng bày trong những căn phòng triển lãm giống như con ma khoác chiếc áo lụa tồi tàn – một tấm bưu thiếp nhàu nát, không dám mua gởi cho người bạn phương xa đang chờ đợi trong hiu quạnh, cô đơn và giá rét.

Những nghệ nhân phong cảnh chúng tôi đi dạo một vòng thành phố Đà Lạt…, cảm thấy một nỗi buồn tha phương đối với thành phố mình. Những hình ảnh hương thơm và mùi vị của hoa cỏ cùng với kỉ niệm về một Đà Lạt thanh bình, nơi không có gì là thái quá xảy ra, luôn luôn ở trong tâm trí…

Đà Lạt là một xứ sở mà chúng tôi luôn mang những chiếc bùa của ngày thơ ấu… “Tôi đã từng ao ước phải chi mình có hai chục cánh tay và mỗi ngày 48 giờ mới có thể thêu được những vẻ đẹp của Đà Lạt. Tôi như một con người ngủ nằm mê, nhìn thấy các sự vật và sợ sẽ không nắm bắt được…”

(Nhật ký phong cảnh Đà Lạt)

TRÀ LÂU - AM VẮNG
của nghệ nhân thêu tranh phong cảnh

Có nghĩa là một khu vườn nhỏ dẫn đến phòng trà với lối đi khúc khuỷu quanh co, cheo leo, dẫn tới cõi Phật thanh cao, nó phản ảnh một cuộc sống lý tưởng và sự nhạy cảm trước “vẻ đẹp não lòng của những sự vật mong manh”. Và chính tại không gian “AM VẮNG” này, nhiều giá trị thẩm mỹ mới của nghệ thuật thêu tranh phong cảnh sẽ được xác lập – không những trong thêu – trong thơ, âm nhạc, sẽ ca ngợi trăng và hoa bộc lộ tình yêu thiên nhiên và lòng sùng đạo.

TRÀ LÂU – AM VẮNG: thể hiện sự bất an trong cuộc sống trần thế – một cuộc viễn du đơn độc và là công cuộc đi tìm kiếm lại vẻ đẹp và sự thanh bình trong cuộc sống của nghệ thuật thêu phong cảnh.

Sự đối thoại của sợi chỉ thêu và bài thơ siêu thực tranh hoa.

Người thợ thêu tranh hoa, họ luôn thiết lập một cuộc đối thoại thường xuyên với cái thế giới vĩ mô của thiên nhiên… Như lời thi sĩ Odýsseas Elytis là “Cái thế giới vô cùng tinh tế không sao dò thấu được”.
Những cánh hoa và chậu hoa được thêu xong trả lại cho không gian thiên nhiên cái tính cách thân tình, mà sự can thiệp vị lợi mà thường là sự điên rồ của con người đã lấy mất đi.

“Qua mỗi động tác thêu trên mỗi cánh hoa, người thợ thêu tranh hoa cảm giác giành giật lại một cái gì đó khỏi sự chết”.

ĐIỆU THỨC THÊU HOA CỦA NGHỆ NHÂN XQ

Qua bao thế kỷ – qua gặp gỡ liên tiếp với nhiều nền văn hóa thêu, nghệ thuật thêu XQ đã đẹp thêm và nhiều sắc thái hơn. Đường nét cong của thêu đã thắng thế, mặc dù tính kỹ hà vẫn làm nền. Da thịt của sợi chỉ thêu đã căng phồng, uốn cong hoặc đã tròn hẳn. Một số nét thêu trên nhiều loại vải đã hóa thành những vườn tín hiệu làm “Hạnh phúc” khi lướt nhìn giữa những nét thanh và nét đậm, những đường nét thêu được tô điểm bằng những mô tuýp làm cân bằng lại những khoảng trống trên mảnh vải. Nếu tính kỹ hà khiến những đường nét thêu ngày xưa quá khô khan, thì phải bổ sung sự vắng thiếu hình bằng những màu sắc như màu xanh lơ ấm áp hoặc màu ngọc lam của gốm cổ… đến nay con người vẫn còn mê thích.

Tình hình nghệ thuật thêu bây giờ ra sao? Cái đẹp tuyệt nhiên không phải là một giá trị cố định bất di bất dịch, giống như không gian và thời gian đã thay đổi với một tốc độ chóng mặt. Giữa thế giới những đô thành cổ và những đoàn người hành hương với thời đại truyền thông toàn hành tinh và chinh phục vũ trụ của chúng ta là cả một trời một vực – phạm vi của sáng tạo đã mở rộng. Hình ảnh đã trở về tụ hội cùng những tín hiệu, nhưng với một sự sinh sôi nảy nở vô chính phủ cần phải chế ngự, cũng như cần phải làm chủ được cách sử dụng những màu sắc của những sợi chỉ thêu.

Trong những điều kiện đó, một nghệ nhân thêu làm sao có thể tự biểu hiện được mà vẫn trung thành với ánh sáng chân lý trong nội tâm với kinh nghiệm sâu sắc dẫn dắt mình và không quên di sản truyền thống mà mình đã kế thừa? Làm sao có thể đổi mới nghệ thuật của mình mà không hề phản lại nó? Vậy thì phải thực hiện hai yêu cầu:

- Điều thứ nhất: Liên quan đến hình ảnh nội dung mà mình thêu,

- Điều thứ hai: chọn nguyên liệu và công cụ để mình thêu (khung, chỉ, vải, không gian làm việc…)

Nội dung và hình thức là không tách rời.

Theo truyền thống, người thợ thêu dệt bằng một cây kim nhỏ (lớn hơn đầu sợi tóc) một đầu cực nhọn, muốn thực hiện những hoa tự lớn trước hết phải thêu đường viền bằng chỉ, sau đó dùng kim thêu và chỉ phủ kín vào bên trong (khoảng cách thêu không lớn hơn 1 cm) với những kỹ thuật thêu (đâm xô, sa hạt, bó tạt,…) kết hợp nhau lại thì có thể thổi vào những nét chỉ một sinh khí mới.

Với nghệ thuật thêu của nghệ nhân xứ biển, họ sử dụng rất nhiều những loại kim khác nhau và nền thêu cũng nhiều chất liệu khác nhau, nhiều kỹ thuật khác nhau để phối hợp, như vậy đường nét thêu thay đổi dạng, về cơ bản mà mỗi tác phẩm của nghệ nhân ta đều có thể nhận ra.

Trong nghệ thuật chi phối với những quy luật này, thời gian cần để vạch một nét thêu trên nền vải cũng không thoát khỏi lệ. Người thêu không có quyền tự do cũng không có khả năng kỹ thuật rút ngắn thời gian đường nét thêu đầu tiên. Ngày nay động tác thêu trên vải biến chuyển nhiều gấp mấy mươi lần trước kia. Bàn tay có thể vung như chớp (như một đàn sếu bay lên…) hoặc có khi chậm và uốn lượn như vũ điệu của một loài rắn độc. Lúc ấy không chỉ là bàn tay mà toàn thân người thợ thêu chuyển xoay trong một hành động thêu “rừng – rực” đó, dưới sự phóng mở của vài kỹ thuật tích tụ bao lâu nay, thực hiện một bố cục hình hoa tự đòi hỏi một sự làm chủ tuyệt đối cả động tác lẫn hơi thở.

Sau khi chọn mẫu vẽ, nền vải, phải dành một ngày để chuẩn bị chọn loại chỉ và màu chỉ, loại kim trước khi bắt đầu. Màu chỉ phải trang nhã tuôn chảy thoải mái làm sáng bừng động tác thêu, độ trong ngần của nó phản ảnh một thế giới mượt mà và đầy nhục cảm, toát ra sự bình yên và thanh thản. Để đạt tới bản lĩnh vững vàng đó phải thuần hóa được chất liệu chỉ màu, kỹ thuật đa dạng… khi đạt được tương quan hài hòa giữa hình và màu chỉ thêu nom thật là sung sướng tràn đầy cảm xúc. Còn về bố cục, nó chỉ là tấm gương phản ảnh tình cảm của nghệ nhân vào đúng lúc thực hiện thêu. Hình thức dù cởi mở hay kín đáo, bao giờ cũng gắn với một thời điểm trải nghiệm, do đó mang cường độ nghiệm sinh. Còn cái đẹp? Nó được sinh ra từ sự ứng hợp giữa cái tôi thêu và bản thể tôi.

Bên trong bố cục, sống động một thế giới độc lập, một trường năng lượng tuân theo nhịp điệu mà nghệ nhân truyền vào sự vận động của các hoa tự. Đôi khi các nét thêu đi lên tưởng như sắp cất cánh bay, khi khác chúng lại bình thản yên vị như một ngôi biệt thự trong vườn hoa yên tĩnh.

Nếu hình thức chuẩn, nếu các nét thêu tiến triển chắc chắn và đầy tự tin, người thêu sẽ qua một trạng thái hạnh phúc. Hoa tự trở thành ngôn từ của thân xác, giải thích cái không thể giải thích trỗi dậy từ nơi sâu thẳm của lòng mình – hồi ức về tuổi thơ hay những ấn tượng gần đây làm ta xúc động. Tất cả những hình ảnh chỉ sống động trong mơ – những hạt giống mơ thành cây – giờ đây xum xuê những vòm hoa. Đó là những tia lửa sự sống cần phải dẫn dắt giống như dòng nhựa dâng lên từ cành này sang cành khác. Đó là sinh khí hừng hực của một rừng hoa khiêu vũ dưới đôi bàn tay của một biên đạo múa tài năng. Nghệ nhân muốn là biên đạo múa cho những đóa hoa của mình thêu, làm cho chúng nhảy múa trên nền vải. Nghệ nhân thể hiện xúc cảm của mình bằng động tác và điều mơ mộng của nghệ nhân bỗng trở nên hữu hình, nhưng trước hết phải vượt qua một chặng đường khó khăn như thế nào, phải tập trung cao độ biết bao mới tạo được đà bay bổng đó.

Nghệ nhân thêu kéo dài một số hình hoa, thu ngắn một số hình hoa khác, uốn mềm những nét thẳng, làm bẹp những đường cong, khi những đóa hoa thêu cất cánh, nghệ nhân bay cùng với chúng và nghệ nhân đậu khi chúng đậu. Đôi lúc những cảm xúc nảy ra bất ngờ giúp họ thấm sâu hơn một số trực giác của mình. Cái đẹp ở nghệ thuật thêu không phải bao giờ cũng tất yếu, là đắc thắng hoặc khoái lạc – nó còn có thể biểu hiện một xung đột, một bi kịch… muốn lặp lại cân bằng động tác lại càng cần phải chính xác. Bây giờ cái đẹp trở thành cứu trợ. Vào những thời điểm sáng tạo, mọi thứ đều chói sáng, mọi thứ đều trở thành hoa tự: thiên nhiên, con người, cả thế giới công nghiệp ngày hôm nay nữa.

Những nghệ nhân xưa chỉ muốn phô cái trác tuyệt ở những nét thêu của mình mà tránh biểu đạt bất kỳ một xung đột nội tại nào dù là nhỏ nhất.

Ngày nay nghệ nhân XQ có thể diễn tả hết nhưng theo một cách tự do, chín chắn, được điều tiết một chút khôn ngoan. Học thì lâu dài, tập dợt lại nguy hiểm nhưng cuối cùng nghệ thuật thêu bao giờ cũng thưởng công cho những ai kiên tâm yêu nó.

Người thợ thêu được nó chọn để tự dâng hiến cảm thấy một niềm say sưa giống như nỗi hứng khởi của những cặp khiêu vũ quay cuồng cho đến khi kiệt lực. Tất cả những cơn bão tố lồng lộn trong tâm hồn của chị ta chuyển thành động tác thêu. Bao la hơn ngôn ngữ mà chị ta nghe người ta bình về nghệ thuật của mình. Hoa tự của nghệ nhân XQ in bật lên bầu trời hoang vu của sa mạc, dõi mắt nhìn vượt qua mọi vật cản tới vô tận của bóng đêm…
(Ban Thẩm Mỹ Học)

Bộ tranh: RỰC RỠ
Kích cỡ: 40 x 50 cm
Chất liệu: Vải silk, chỉ bóng, chỉ tơ tằm
Nghệ nhân: Nhóm nghệ nhân thêu tranh Hoa

Sự đối thoại của sợi chỉ thêu và bài thơ siêu thực tranh hoa.

Nghệ nhân thêu tranh hoa, họ là một thế giới riêng biệt chứa đựng và thậm chí chất chứa quá nhiều tình thương, tình yêu và sự kính trọng. Mỗi tác phẩm tranh hoa không chỉ đơn thuần là chuyện trang trí mà cả một thế giới tiềm tàng, đang được sáng tạo và tái tạo không ngừng theo một mỹ học mộc mạc, một quy luật “Nguyên thủy” vì nó tồn tại trong sự giản dị, sự khiêm nhường, sự hỗn độn, trong một vẻ đẹp vừa không sao nắm bắt được, lại vừa quen thuộc.

NHỮNG BÀI THƠ VỀ VẺ ĐẸP HOA SEN

Sen từ hương thắm bước ra
Trăng hồng khoác áo, kiêu sa điểm vàng
Nếp nhà cốt cách đoan trang
Đa tình trân trọng thế gian chẳng nhiều

Lời hoa ngôn hạnh công dung
Ngọc thêu gấm dệt thuỷ chung hạ vàng
Tình cao sang đức cao sang
Sen ơi! sen hỡi dịu dàng lòng ta

Giữa miền mây nước lao xao
Sen ngồi tự tại hồ ao, mỉm cười
Thiếu sắc hương, chẳng tiếng lời
Trái tim thương một, sự đời cảm hai

Hồ xanh Sen viết bài thơ
Bút hòa sương mực bùn như tục phàm
Tứ văn chương chẳng dính chàm
Tinh anh hồng trắng, dung nhan điểm thiền

Sen hồng sen trắng kết đài
Biết ai tịnh độ, biết ai đồng trần
Chầu quanh cánh ngọc tuyệt ngần
Thế gian phụng hiến chưa lần nhạt hương

Kết đài lá lục vươn lên
Cọng xanh xuyên nước, tụ thiền đầu hoa
Thuyết kinh nhất đóa, nhất tòa
Thơm lừng hương pháp Ta Bà độ sinh

Đình chùa biểu tượng tinh anh
Phù điêu bích họa khắc tranh cát tường
Đóa liên hoa Tuệ Đông Phương
Sống cùng bùn đất thiền hương ngát ngào

Đáy bùn mầm chuyển hóa sinh
Chắt chiu nhựa luyện kết tinh ngọc ngà
Hạ lan dám sánh liên hoa
Sắc hương biến tấu bài ca thoát phàm

Sen hoa tiết hạnh dị thường
Đêm đêm giữ ngọc gìn hương cho đời
Mùi khơi lay động đất trời
Thơm câu kinh Phật, ướp lời ca dao

Tinh anh cao sáng vẹn mười
Giữa miền lửa hạ nụ cười an nhiên
Hồ sen trăng nước ngủ quên
Nắng mai hương tỏa tình thiền nôn nao
(Thơ thiền sư - thi nhân Minh Đức Triều Tâm Ảnh)

Bộ tranh: SEN VIỆT
Chất liệu: Vải silk, chỉ bóng, chỉ tơ tằm
Nghệ nhân: Lâm Thị Mỹ Thùy và nhóm nghệ nhân thêu tranh hoa.

Sự đối thoại của sợi chỉ thêu và bài thơ siêu thực tranh hoa.

“Tình yêu của nghệ nhân thêu tranh hoa giống như một cuốn tiểu thuyết, một bộ phim, một bài ca xưa, giống như buổi ban mai đầy sương e thẹn, như một bản tình ái, điên dại như chiếc gương đã phai mờ kí ức. Bạn không tin ư? Bạn hãy trò chuyện với một nghệ nhân thêu tranh hoa tại căn nhà Điệu Thức Thêu Hoa – Đà Lạt Sử Quán”.

Những bức tranh thêu về hoa được treo trong căn nhà chính là cái dây rốn nối liền cái thế giới thu nhỏ trong nhà với cái thế giới vĩ mô của thiên nhiên.

QUY TRÌNH HOÀN THIỆN TÁC PHẨM TRANH THÊU HOA VÀ PHONG CẢNH
1. Sáng tác
2. Đồ họa và xăm mẫu
3. Chọn kỹ thuật thêu, màu chỉ và chất liệu vải
4.Thêu
5. Thiết kế lên khung
6. Thẩm định màu sắc độ xa gần

CÁC KỸ THUẬT VÀ CÁC LOẠI KIM ĐỂ THÊU TRANH HOA VÀ PHONG CẢNH

Thứ bậc nghệ nhân thêu:
Đánh giá dựa trên cơ sở :
• Các kỹ thuật thêu với xúc cảm.
• Các kỹ thuật thêu với kiến thức.
• Các kỹ thuật thêu với tư duy.
HÌNH THÀNH NHỮNG THỨ BẬC:
1. Nghệ nhân xuất sắc: Thêu tranh loại A (siêu phẩm), đòi hỏi kĩ thuật khó nhất, chi phí cao nhất.
2. Nghệ nhân giỏi: Thêu tranh loại B, chi phí tương đối cao.
3. Nghệ nhân trung bình: Thêu tranh lưu niệm và sản phẩm ứng dụng – thời trang.

Mỗi bộ phận nghệ thuật thêu, sản phẩm được chia làm ba loại:
1. Sản phẩm giá trị: Sản phẩm thuộc bảo tàng.
2. Sản phẩm cao cấp: Thường trang trí cho các gia đình thượng lưu và phòng họp đa năng của các tổ chức.
3. Các sản phẩm trung bình: Làm quà lưu niệm.

GIẶT LỤA VÀ SUỐT CHỈ
I. Tính chất lý - hóa
Kỹ thuật thêu, mẫu vẽ phải tương ứng với tính chất lý hóa của vải dùng để thêu tranh được dệt từ các loại sợi khác nhau cần thiết để phù hợp với công dụng của từng loại, tạo cho chỉ, vải khỏi bị biến thể theo thời tiết. Để dễ dàng công tác bảo quản trong từng trường hợp trang trí tại nhà, đóng đi xa hoặc xuất khẩu.
1. Sợi thiên nhiên: Bông vải (Cotton), len, sợi tơ tằm
2. Sợi nhân tạo: Viscô (vải satin, lụa gấm), Acêtat, tri acêtat.
3. Sợi tổng hợp: Polifamind (nilon), polyester (chỉ cấu tạo sợi vải xoa, giả chỉ tơ tằm rất khó phân biệt), poly acril vitrit (Musseline - Arlen)
Vải tổng hợp và nhân tạo thường hay co rút nên trước khi thêu trên vải này phải ngâm nước để tránh tình trạng nhăn nhúm, gây biến dạng tranh. Nhất là thêu tranh chân dung. Vì vậy, khi thêu tranh để đảm bảo tốt chất lượng nên chọn vải thiên nhiên để thêu tranh. Nếu chọn vải tổng hợp để thêu tranh cần phải chọn loại chỉ, vải tương ứng nếu không sẽ gây nên tình trạng co rút không đều, mất chất lượng.
II. Độ bền:
- Mỗi tác phẩm tranh thêu XQ được cấu thành bởi các nguyên liệu chỉ , vải tốt nhất DMC (Pháp), BCT (Tiệp Khắc), lụa tơ tằm, chỉ bóng, chỉ cotton có tính thẩm mỹ và độ bền rất cao.
- Đã được xử lý trước khi thêu, nên hạn chế tối đa sự biến dạng và phai màu của chỉ vải.

Tác phẩm tranh thêu: ĐIỆU THỨC CHIỀU

Sự ngăn nắp và sự hoàn mỹ mang tính hình học trong một phong cảnh của phương Tây hình như rất xa lạ với cái vẻ đẹp hồn nhiên trong các bức tranh phong cảnh thợ thêu vì mỗi thành phần trong bức tranh thêu là một sự nối tiếp các chuyển động của tâm hồn, quy luật về sự tương đồng giữa con người và phong cảnh hình như được vận dụng hoàn hảo... như lời một thi sĩ: “Nét thêu của một nghệ nhân không chỉ giới hạn ở bản thân nó, mà còn có một nét tương tự trong thế giới của các giá trị tinh thần...” Sự thật khi núi non, cánh rừng thông Đà Lạt có một hình dạng nào đó thì điều này cũng ảnh hưởng đến trí tuệ con người thợ thêu và họ phải tìm ra một sự tương đồng.

Kích thước: 117 x 287 cm
Chất liệu: Chỉ tơ tằm, chỉ bóng, vải silk
Nghệ nhân: nhóm nghệ nhân thêu tranh phong cảnh
Thời gian hoàn thành: 8 nghệ nhân, 183 ngày

Tác phẩm tranh thêu: ĐÀ LẠT VƯỜN MƠ

"Qua tác phẩm Những đóa hoa hồng - con đường quấn quyện lấy nhau. Từ đó, nó sinh ra những tiết tấu âm nhạc và cái huyền bí của nghề thêu. Cảnh quan nội tâm này với vẻ đẹp lung linh, thở phập phồng của sự sống, bắt nguồn từ một giấc mộng trong đó tôi đã bay lướt qua khu vườn Tri kỷ - Tri âm này ở một trạng thái êm đềm nhẹ nhàng."

(Nhật ký Vườn Hồng Tri Kỷ)

Kích cỡ: 155 x 260 cm
Chất liệu: Chỉ tơ tằm, chỉ bóng, vải silk
Nghệ nhân: nhóm nghệ nhân thêu tranh Hoa và Phong cảnh
Thời gian hoàn thành: 8 nghệ nhân, 153 ngày

ĐƯỢC PHƯỚC LÀNH
(trong khu vườn “Nơi Gặp Gỡ Những Giấc Mơ”)

Nghệ nhân phong cảnh XQ, với mong muốn để lại phía sau những nếp sống mòn mỏi của đời thường, để tái tạo nơi khác cái ĐÔ THÀNH (trong nội thất) lý tưởng mà tất cả chúng ta hằng ao ước.
Mỗi tác phẩm triển lãm ở đây các bạn sẽ phát hiện ra những quy luật của thiên nhiên bằng trực giác để vươn tới chân lý huyền bí (nỗi hiu quạnh và nơi ẩn náu - sự chuộc tội và khai tâm…)
Nó tác động mãnh liệt đến trí tưởng tượng, đến nỗi đôi khi biến các tác phẩm này, trở thành các tác phẩm đầy huyền thoại.
Mời các bạn khai phá một catalogue rộng lớn các tác phẩm này tại XQ Sử Quán mà ở đây chỉ lướt qua một phần rất nhỏ.

1.Tác phẩm tranh thêu: NGÔI NHÀ HẠNH PHÚC
Kích cỡ: 100 x 155 cm
Chất liệu: Chỉ tơ tằm, chỉ bóng, vải silk
Nghệ nhân: Nguyễn Thị Kim Hồng
Thời gian hoàn thành: 4 nghệ nhân, 149 ngày

2.Tác phẩm: NHỮNG NGÀY TƯƠI ĐẸP
Kích cỡ: 110 x 125 cm
Chất liệu: Chỉ tơ tằm, chỉ bóng, vải silk
Nghệ nhân: Võ Thị Duyên
Thời gian hoàn thành: 3 nghệ nhân, 115 ngày

Tác phẩm tranh thêu: HƯƠNG XUÂN KHOE SẮC

Thời con gái với những mộng mơ chất chứa dưới tận đáy lòng,đôi khi muốn giữ cho mình một khoảng trời riêng để cất vào đó những vui buồn của cuộc sống. Nhưng làm sao có thể với tay đến trời để giữ cho mình một góc riêng tư.
“Khu vườn của tôi” nơi mà tôi có thể gởi vào đó những tâm tư, tình cảm, cũng như tất cả những gì mà tôi có thể làm được trong vai trò của một người phụ nữ, một mái ấm gia đình, một góc vườn êm ả sẽ là nơi để mỗi thành viên trong gia đình được nghỉ ngơi, được vỗ về sau những lo toan cuộc sống.
Tôi luôn mong ước có một góc vườn, có thể là không trọn vẹn như trong tác phẩm tôi đã thêu, nhưng đó là chốn yên bình của người phụ nữ và là nơi xoa dịu những mệt mỏi thân xác, nhất là trong tâm hồn của những người sống quanh tôi.
Tâm sự nghệ nhân thêu tranh hoa

Kích thước: 125 x 220 cm
Chất liệu: Chỉ tơ tằm, chỉ bóng, vải silk
Nghệ nhân: nhóm nghệ nhân thêu tranh hoa
Thời gian hoàn thành: 3 nghệ nhân, 155 ngày

Tác phẩm tranh thêu: ĐÀ LẠT - SƯƠNG GIÁNG HẠ

Tranh thêu Phong cảnh là sự đan quyện lấp lánh của những mũi thêu như suối trên những hình trang trí huyễn hoặc tạo ra một không gian những hình ảnh bất ngờ trên mỗi bức tranh, nó cũng đang phập phồng đời sống hữu cơ và còn đang cố đua tài với thiên nhiên. Những tác phẩm tạo hình người và cây cỏ đang hòa quyện vào nhau, chuyển hình thảo mộc sang hình động vật, làm cây biến thành thiên nga hay thành rắn… rắn biến thành con người, con người lại biến thành ánh lửa…
Tranh Phong cảnh XQ bỗng sống động lên với một thế giới đầy cỏ hoa, loài vật, huyền thoại và người được thể hiện trong trắng đến nỗi tưởng chừng như đó là thời trước tội tổ tông truyền vậy.
Tác phẩm tranh phong cảnh phát hiện sự phóng khoáng của tính không đối xứng trong không gian mang lại những ý niệm mới và chuyển động trong không gian. Một lần nữa nó trở lại chiếm lĩnh trí tưởng tượng của một thế giới đang hướng tới sự đơn điệu và buồn tẻ.
(Nhóm Nghệ Sỹ - Nghệ nhân sáng tác và thêu tranh Phong cảnh)

Kích thước: 180 x 180 cm
Chất liệu :Chỉ tơ tằm, chỉ bóng, vải silk
Nghệ nhân : Nhóm nghệ nhân thêu tranh phong cảnh
Thời gian hoàn thành: 4 nghệ nhân, 138 ngày

Tác phẩm tranh thêu: NGHI LỄ MÙA XUÂN

Tôi ngồi trong chiếc ghế bên thềm cafe tại căn nhà “Nhật Ký Quá Cảnh Đà Lạt” sau những cơn mưa. Hai mắt nhắm nghiền, vẫn thấy ánh nắng chấp chới ngoài kia một ngày nắng mới reo vui trước ngõ sau nhiều ngày mưa ở Đà Lạt?
Ừ thì có gì lạ đâu, những ngày khí trời bỗng nhẹ như tơ, làm cho con người sau những ngày mưa túng quẫn chỉ chợt vụt bay lên không , lượn quanh khắp cả phố phường. Đồi núi, cây cỏ, thác hồ bỗng trở nên trong suốt trong thứ ánh sáng thủy tinh kỳ lạ, trong đến nỗi không thể cắt nghĩa được vì sao, vì màu mắt hay ánh sáng trong veo không một chút bụi trần mà mùa mưa Đà Lạt đã dùi mài thanh lọc?
Có ai muốn bay với nắng Đà Lạt hôm nay như tôi thuở nào không?
Nhật ký của nghệ nhân tại căn nhà quá cảnh Đà Lạt
Một ngày mưa không dứt

Kích thước: 90 x 150 cm
Chất liệu: Vải cotton, chỉ bóng, chỉ tơ tằm, chỉ DMC
Nghệ nhân: Nhóm nghệ nhân thêu tranh phong cảnh
Thời gian hoàn thành: 4 nghệ nhân, 170 ngày

Tác phẩm tranh thêu: GÓC VƯỜN TRI ÂM
Nằm trong bộ tranh "THẬP HỮU LAN ĐỒ" tại vườn Phòng Lan - Tri Kỷ Hữu

Kích thước: 85 x 140 cm
Chất liệu: Vải silk, chỉ bóng, chỉ tơ tằm
Nghệ nhân: Bùi Thúy Điệp
Thời gian hoàn thành: 4 nghệ nhân, 123 ngày

Nhúm lửa góc khe, sưởi cỏ hoang
Chú sâu vỡ kén, đón trăng vàng
Hóa ra trời đất ươm thi tứ
Tung cánh hạo nhiên cỡi gió ngàn
(Thơ: MDTTA)

Bộ tranh thêu tay: ÁNH LỬA XUÂN

Lên non cao viết chữ
Thấy hoa đào không rơi
Mực tràn hương dặm phố
Bút Việt mở tung lời

Kích cỡ: 50 x 100 cm/ bức
Chất liệu: chỉ bóng, chỉ tơ tằm, vải silk
Tác giả: nhóm nghệ nhân thêu tranh hoa
Thời gian hoàn thành: 4 nghệ nhân, 55 ngày

Tác phẩm tranh thêu tay: CAO NGUYÊN BÌNH YÊN

Người thợ thêu tranh hoa, họ luôn thiết lập một cuộc đối thoại thường xuyên với cái thế giới vĩ mô của thiên nhiên...như lời thi sĩ Odysséas Elytic là “Cái thế giới vô cùng tinh tế không sao dò thấu được”.

Kích cỡ: 115 x 190 cm
Chất liệu: chỉ bóng, chỉ tơ tằm, vải silk
Tác giả: nhóm nghệ nhân thêu tranh hoa
Thời gian hoàn thành: 3 nghệ nhân, 190 ngày

Tác phẩm tranh thêu: VŨ KHÚC MÙA XUÂN

Nghệ nhân thêu tranh hoa, họ là một thế giới riêng biệt chứa đựng và thậm chí chất chứa quá nhiều tình thương, tình yêu và sự kính trọng. Mỗi tác phẩm tranh hoa đây không chỉ đơn thuần là chuyện trang trí mà cả một thế giới tiềm tàng, đang được sáng tạo và tái tạo không ngừng theo một mỹ học mộc mạc, một quy luật “Nguyên thủy” vì nó tồn tại trong sự giản dị, sự khiêm nhường, sự hỗn độn, trong một vẻ đẹp vừa không sao nắm bắt được, lại vừa quen thuộc.

Kích thước: 120 x 270 cm
Chất liệu: Chỉ tơ tằm, chỉ bóng, vải silk
Nghệ nhân : Nguyễn Thị Thông
Thời gian hoàn thành: 2 nghệ nhân , 159 ngày

Tác phẩm tranh thêu: LẠC GIỮA MÙA XUÂN

Những bức tranh hoa trang trí trong phòng khách đó là một “Ốc đảo” của sự nhiệt tình con người, sự tươi mát của một vùng đất, đem lại cho người khách ghé thăm sự bình yên và thanh thản sau chuyến hành trình... Cuộc tiếp xúc đầu tiên với cái thế giới tinh thần và mỹ thuật của một phòng khách đã được thực hiện thông qua cái thế giới thu nhỏ đang ngây ngất đó

Kích thước: 120 x 195 cm
Chất liệu: Chỉ tơ tằm, chỉ bóng, vải silk
Tác giả: nhóm nghệ nhân thêu tranh hoa
Thời gian hoàn thành: 4 nghệ nhân, 156 ngày

Tác phẩm tranh thêu: VƯỜN HOA CÔ CƠ NI CÔ

Người Đà Lạt có một niềm tin về các loài hoa ở thành phố mình. Nơi đó họ sẽ tìm thấy niềm ước mơ và hy vọng. Bởi mỗi cành hoa, mỗi loài hoa của Đà Lạt gắn liền một giá trị, một huyền thoại. Mà người Đà Lạt sẽ tìm thấy trong đó khuôn khổ chứa đựng Bản sắc của mình.

Trong cuộc sống, khi nói đến thần chết là nói đến thời gian, sự lãng quên, cái ra đi vĩnh viễn. Chỉ có huyền thoại mới chống lại sự lãng quên . Chỉ có huyền thoại mới khống chế thời gian và đập vỡ bài kinh im lặng đang ngự trị thế giới. Chính những loài hoa Đà Lạt đều mang trên mình những huyền thoại để chống lại Thần Chết, là hiện thân của vẻ đẹp vĩnh cửu và sự trường tồn.

Xin hãy cùng tôi nhìn về phía Mặt Trăng mọc, nơi có khu vườn “Nỗi Buồn Thần Chết”. Chính khu vườn này, đêm hôm qua tôi đã bước vào bên những cánh hoa, giữa những đóa hoa có những con bướm đang bay. Bỗng có một đám mây che khuất vầng trăng. Chỉ còn tôi với những đoá hoa và con bướm. Ôi! Đẹp làm sao loài người như tôi, con người như tôi đã sống hàng triệu năm, còn con bướm kia chỉ sống một đêm ái ân và loài hoa kia chỉ nở một lần. Nhưng sự vĩnh cửu và vẻ đẹp lại không phải là tôi, mà sự vĩnh cửu và vẻ đẹp chính là con bướm và loài hoa đó.

Kích thước: 90 x 160 cm
Chất liệu: Chỉ tơ tằm, chỉ bóng, vải silk
Nghệ nhân : Trương Thị Trà My
Thời gian hoàn thành: 230 ngày

Tác phẩm tranh thêu: HOA KHAI SẮC VIỆT

“Hoa vừa đem lại cho tôi bản sắc vừa đem lại cho tôi ý thức tồn tại. Ngày nào mà tôi không còn thêu những đóa hoa là điều làm tôi đau đớn”.

Kích cỡ: 145 x 240 cm
Chất liệu: chỉ bóng, chỉ tơ tằm, vải silk
Tác giả: Nguyễn Thị Thu Hải
Thời gian hoàn thành: 5 nghệ nhân, 127 ngày

Tác phẩm tranh thêu: ĐÀO HOA VÃNG Ý

“Nghệ nhân thêu tranh hoa phản ứng nhanh hơn và mạnh mẽ hơn đối với những gì “ đổ vỡ ” ? và họ kiên trì hơn. Đó là do nghệ nhân thêu tranh hoa có một linh cảm đặc biệt về sự sống về những gì thực sự là sống còn và điều đó làm cho họ nhạy bén với những gì mất mát và lâm nguy trong môi trường”.

Kích cỡ: 150 x 295 cm
Chất liệu: chỉ bóng, chỉ tơ tằm, vải silk
Tác giả: Lê Thị Phương Thảo
Thời gian hoàn thành: 4 nghệ nhân, 365 ngày

Tác phẩm tranh thêu: VŨ KHÚC MÙA XUÂN

“Bị ám ảnh bởi nguy cơ mọi sinh vật trong thiên nhiên sẽ biến mất, nghệ nhân XQ biểu thị mối lo lắng của mình qua những tác phẩm nghệ thuật: Biểu thị những đám mây - giữ lại tiếng gió của năm tháng – hành trình của một chiếc lá rơi – tiếng than của một con chuồn chuồn - vị đắng của loài hoa dại.

Qua những tác phẩm nghệ thuật này, chúng tôi cố gắng nắm bắt bằng thị giác, thính giác, khứu giác, vị giác và xúc giác: như là một tác phẩm nghệ thuật hoàn toàn, một không tưởng từ thiên nhiên mà ra và trở về với thiên nhiên.

Những không tưởng tiềm tàng ẩn trên mỗi lá rừng, trong mây và trong gió… Là những người nghệ nhân chỉ việc đón nhận chúng, giải thoát cho chúng khỏi sự vô danh, với một lòng tin “ngớ ngẩn” vào sự không tưởng. Thiết lập thơ ca trên dòng sông tàn nhẫn của thời gian”.
Trích nhật ký nghệ nhân thêu tranh hoa

Kích cỡ: 120 x 170 cm
Chất liệu: chỉ bóng, chỉ tơ tằm, vải silk
Tác giả: Nguyễn Thị Phương Túy
Thời gian hoàn thành: 186 ngày

Tác phẩm tranh thêu: PHIÊN KHÚC MÙA HẠ

“Những màu sắc, hoa văn trên tác phẩm tranh thêu đó là tín hiệu yêu đương và phiền muộn của nghệ nhân thêu tranh hoa”.

Kích cỡ: 105 x 170 cm
Chất liệu: chỉ bóng, chỉ tơ tằm, vải voan
Tác giả: Trần Thị Thục Trâm
Thời gian hoàn thành: 223 ngày

Tác phẩm tranh thêu: KHÚC HÁT NGUỒN CỘI

Nếu bạn biết lắng nghe “nhựa sống dâng lên những loài hoa dại Đà Lạt” bạn sẽ học được ngôn ngữ của nó, thì hoa sẽ đem lại cho bạn sự hiểu biết về mọi con người và sự vật ở thành phố này.

Kích cỡ: 270 x 330 cm
Chất liệu: chỉ bóng, chỉ tơ tằm, vải silk
Tác giả: Nguyễn Thị Trúc Thảo
Thời gian hoàn thành: 9 nghệ nhân, 132 ngày

Tác phẩm tranh thêu: KHÚC HẠO NHIÊN

“Qua mỗi động tác thêu trên mỗi cánh hoa, người thợ thêu tranh hoa cảm giác giành giật lại một cái gì đó khỏi sự chết”

Kích cỡ: 90 x 170 cm
Chất liệu: chỉ bóng, chỉ tơ tằm, vải silk
Tác giả: Lê Thị Ngọc Thanh
Thời gian hoàn thành: 3 nghệ nhân, 65 ngày

Tác phẩm tranh thêu: HOA BIỂN

Xinh xinh vài nụ cỏ
Đặt lên đĩa án thư
Lung linh vầng nhật nguyệt
Lung linh cå thái hư

Kích cỡ: 60 x 80 cm
Chất liệu: chỉ bóng, chỉ tơ tằm, vải silk
Tác giả: Nguyễn Thị Huyền
Thời gian hoàn thành: 162 ngày

Tác phẩm tranh thêu: HOA TƯƠNG TƯ

“Tôi thích thêu hoa dại Đà Lạt, vì nó không những bảo vệ sự đa dạng sinh học riêng của thiên nhiên Đà Lạt mà còn là một công cụ tìm kiếm bản sắc của thành phố tôi ”.

Kích cỡ: 110 x 120 cm
Chất liệu: chỉ bóng, chỉ tơ tằm, vải cotton
Tác giả: Nguyễn Thị Thu Hải
Thời gian hoàn thành: 2 nghệ nhân, 62 ngày

Tác phẩm tranh thêu: HƯƠNG ĐỒNG NỘI

Trên tất cả các bậc thềm cầu thang các kiểu ở Đà Lạt người dân và quan chức, “Cành nho và chùm nho” người ngoại đạo và sùng đạo. Các cành hoa đủ màu của Đà Lạt hòa trộn nhau. Tất cả đều biểu lộ nỗi xúc động khi “Hội hiếu nữ XQ: rước phấn về cho Hoa ” đi qua vào mỗi dịp “Festival Hoa Đà Lạt"

Kích cỡ: 90 x 115 cm
Chất liệu: chỉ bóng, chỉ tơ tằm, vải cotton
Tác giả: Nguyễn Thị Thu Hồng
Thời gian hoàn thành: 2 nghệ nhân, 42 ngày

Tác phẩm tranh thêu: GIỌT ĐẮNG

Những cánh hoa và chậu hoa được thêu xong trả lại cho không gian thiên nhiên cái tính cách thân tình, mà sự can thiệp vị lợi và thường là điên rồ của con người đã lấy mất đi.

Kích cỡ: 70 x 90 cm
Chất liệu: chỉ bóng, chỉ tơ tằm, vải cotton
Tác giả: Nguyễn Thị Thông
Thời gian hoàn thành: 2 nghệ nhân, 34 ngày

CÁC BỘ PHẬN CHUYÊN TRÁCH DÀNH CHO KHÁCH HÀNG

I. Bộ phận thiết kế và chỉ đạo nghệ thuật dành cho khách hàng
II. Bộ phận chuyên khảo các tác phẩm tranh thêu – sản phẩm
III. Thư viện các mẫu thêu – kỹ thuật thêu
IV. Trung tâm tư liệu KIM – CHỈ - VẢI
V. Trung tâm sản xuất:
Các bộ môn nghệ thuật thêu:
1. Tranh phong cảnh.
2. Tranh chân dung.
3. Tranh hai mặt.
4. Điêu khắc chỉ.
Nghệ thuật thêu ứng dụng – thời trang.
VI. Thứ bậc nghệ nhân thêu:
Đánh giá dựa trên cơ sở :
• Các kỹ thuật thêu với xúc cảm.
• Các kỹ thuật thêu với kiến thức.
• Các kỹ thuật thêu với tư duy.
HÌNH THÀNH NHỮNG THỨ BẬC:
1. Nghệ nhân xuất sắc: Thêu tranh loại A (siêu phẩm), đòi hỏi kĩ thuật khó nhất, chi phí cao nhất.
2. Nghệ nhân giỏi: Thêu tranh loại B, chi phí tương đối cao.
3. Nghệ nhân trung bình: Thêu tranh lưu niệm và sản phẩm ứng dụng – thời trang.
VII. Mỗi bộ phận nghệ thuật thêu, sản phẩm được chia làm ba loại:
1. Sản phẩm giá trị: Sản phẩm thuộc bảo tàng.
2. Sản phẩm cao cấp: Thường trang trí cho các gia đình thượng lưu và phòng họp đa năng của các tổ chức.
3. Các sản phẩm trung bình: Làm quà lưu niệm.
VIII. Bộ phận phục chế và bảo trì các tác phẩm thêu.
IX. Bộ phận tác quyền của sản phẩm thêu XQ.
X. Hội đồng thẩm định các tác phẩm thêu.
XI. Bộ phận thiết kế khung - bo dành cho mỗi loại tranh thêu.

1. Mỗi bức tranh LƯU NIỆM mà XQ tạo ra không những là nguyên liệu ngày công của bức tranh mà là… NỀN VĂN HÓA gắn liền với bức tranh ấy.
Với 3 chủ đề:
- Nhật ký ngày trở về quê hương
- Tình yêu
- Tự vấn về cuộc đời

2. PHÒNG TRANH: LƯU NIỆM (SOUVENIR)
TẤT CẢ NGHỆ NHÂN - NGHỆ SĨ XQ CHÚNG TÔI LUÔN KHẲNG ĐỊNH RẰNG: MỖI BỨC TRANH
LƯU NIỆM…….là cái duy nhất làm phong phú đời sống tinh thần. Chống lại sự “lãng quên” thời gian của mỗi con người trong những cuộc hành trình…

3. Niềm tin của chúng tôi trên mỗi bức tranh LƯU NIỆM.
Khi bạn mua làm quà cho đối tác của mình… là một “KHẾ ƯỚC TINH THẦN”
Vì sự hợp tác chỉ dựa trên kinh tế - chính trị sẽ không có sự NHẤT TRÍ – LÂU DÀI và CHÂN THÀNH.
Vì vậy: mỗi bức tranh LƯU NIỆM của XQ là biểu tượng của đoàn kết trí tuệ và tinh thần của văn hóa dân tộc Việt.

4. NHÀ BẠN CỦA ANH CHỊ Ở ĐÂU?
Mỗi lời GÓP Ý của anh chị trên mỗi bức tranh LƯU NIỆM khi mua làm quà cho bạn mình … là cơ hội bằng vàng giúp cho nghệ nhân – nghệ sỹ XQ hoàn thành hơn trong mỗi tác phẩm của mình.

TRUNG TÂM CHUYÊN KHẢO CÁC TÁC PHẨM TRANH THÊU XQ

1. Thế giới hiện đại, con người có trông đợi ở nghệ thuật mà nó đã làm trong bao thế kỷ qua. Nghệ thuật phải miêu tả thế giới này với một bậc thang giá trị được xác định rõ ràng. Có còn đặt ra những câu hỏi từng được coi là gắn liền bản sắc văn hóa của con người. Những câu hỏi về ý nghĩa cuộc sống, của khổ đau và cái chết. Nếu không có câu hỏi đó, Liệu rằng nghệ thuật có tồn tại không? Chắc chắn sẽ không.... Không có những câu hỏi đó, loài người có tồn tại được không? (...)

2. TRUNG TÂM TÁC QUYỀN TRANH THÊU XQ
Bằng chứng về sự tiến bộ và tiến hóa của con người dưới hình thức cao cả nhất của nó khi con người coi những tác phẩm nghệ thuật là danh hiệu vinh quang của mình, và tác giả của tác phẩm được quý trọng nhất
Krzytof Zanussi (Đạo diễn và biên kịch Ba Lan)

3. Khác với những hình thức nghệ thuật khác, tranh thêu XQ nhiều khi vượt lên trên sự phân biệt quy ước giữa văn hóa thấp và văn hóa cao, vì nó chứa đựng những điều sâu sắc về văn học, ra đời một cảm xúc mới, mà nó còn được nhìn nhận về mặt nghệ thuật thị giác. Nghề thêu XQ lập ra một quan niệm mới về văn hóa thêu XQ. Một cách miễn cưỡng, những thành trì của văn hóa cao cấp đã đi đến chỗ phải thừa nhận nghề thêu XQ trên phương diện là phương tiện thể hiện đã có được giá trị riêng của nó.

4. Thế giới hiện đại tràn ngập những kí hiệu nghe – nhìn. Sản xuất nghe – nhìn tăng lên khủng khiếp. Hậu quả là con người giảm sút về tiềm năng nghệ thuật. Bước thụt lùi về thẩm mỹ, sự nghèo nàn về tinh thần, chưa kể đến sự trống rỗng ngày càng lớn của những ý tưởng được thể hiện.

5.Giá trị mỗi tác phẩm tranh thêu XQ không những giá trị thủ công - giá trị truyền thống mà còn nhất là giá trị nghệ thuật, vì nó thể hiện tình cảm của người đương thời. Xúc động và độc đáo vì đi tìm kiếm một chủ nghĩa nhân văn trong thế giới bị giằng xé và bất trắc. Nên có thể nói: giá trị của một bức tranh thêu XQ không những là cấu tạo nguyên liệu: vải - chỉ - ngày công mà giá trị chính là nền văn hóa gắn liền với mỗi tác phẩm XQ.

-----------------------------------------

*** ĐƯỜNG LINK NHỮNG BÀI VIẾT VỀ NGHỆ THUẬT THÊU TRANH HOA VÀ PHONG CẢNH

Tác giả tác phẩm: LỜI NÓI THIÊN NHIÊN
Link: https://www.facebook.com/102257481697652/posts/206462207943845/?d=n
-----------------

Phòng triển lãm: ĐƯỢC PHƯỚC LÀNH
https://www.facebook.com/phunuxq/posts/102383221329901
----------------------

ĐÀ LẠT - XỨ SỞ CỦA HÀNG NGÀN NGỌN ĐỒI
https://www.facebook.com/phunuxq/posts/102392527995637
----------------------

"ĐÀ LẠT XỨ SỞ KHÔNG TRỞ VỀ"
https://www.facebook.com/102257481697652/posts/240427791213953/?d=n
----------------------

ĐÀ LẠT - THÀNH PHỐ CỦA TÌNH YÊU VÀ CUỘC SỐNG
https://www.facebook.com/102257481697652/posts/240412421215490/?d=n
----------------------

Tài năng của thợ thêu: LÀ ÂN HUỆ BÍ ẨN CỦA THIÊN NHIÊN
https://www.facebook.com/phunuxq/posts/103094217925468
----------------------

Triển lãm: HƯƠNG CỦA ĐẤT
https://www.facebook.com/phunuxq/posts/103262427908647
----------------------

Căn phòng: ĐÀ LẠT SƯƠNG GIÁNG HẠ
https://www.facebook.com/phunuxq/posts/102403204661236
----------------------

NGƯỜI CANH GIỮ MÙA XUÂN
https://www.facebook.com/phunuxq/posts/105132321054991
----------------------

PHONG CẢNH ĐÀ LẠT Qua một CỐC NƯỚC TRÀ CAO NGUYÊN
https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=156741309559770&id=102093755024526
----------------------

NHẬT KÝ CỦA NGHỆ NHÂN THÊU TRANH HOA
https://www.facebook.com/phunuxq/posts/126443205590569
----------------------

Bộ môn TRANH HOA VÀ PHONG CẢNH
https://www.facebook.com/phunuxq/posts/172949177606638
----------------------

NGÔI BIỆT THỰ ĐÀ LẠT - THÊU TAY CỦA TÔI
https://www.facebook.com/107696747680817/posts/134645308319294/?d=n
----------------------

Đà Lạt - XQ Sử Quán giới thiệu: TRANH THÊU HOA ĐÀO
https://www.facebook.com/phunuxq/posts/190760182492204
----------------------

- BẢN TÌNH CA MÙA THU
https://www.facebook.com/102257481697652/posts/232746031982129/?d=n
----------------------

GIẤC MỘNG HOA ĐÀO
https://www.facebook.com/102257481697652/posts/119574469965953/?d=n
----------------------

Triển lãm tác phẩm thêu mới: “NGÔI NHÀ CỦA ƯỚC MƠ”
https://www.facebook.com/phunuxq/posts/102371787997711
--------------------