NGHỆ THUẬT VÔ THƯỜNG

- Chào mừng ngày về Tri Kỷ Hữu (13/12/2023)

(Nghệ thuật thêu XQ tìm vẻ đẹp vĩnh cửu bên trong sự vô thường của cuộc sống)

……………………

Tác giả: MC - Võ (Nghệ danh: Chiếc lá nhỏ hát cho quê hương)

…………………

MC- Võ: Là cô gái yêu thích nghệ thuật truyền thống Việt Nam.

Từ nhỏ cô đã theo chân ba mẹ trong rất nhiều chương trình kéo dài nhiều tháng tham quan và học hỏi ở các làng nghề truyền thống Việt Nam - Cô nói: “Nơi tôi tham gia về những điều khác với những gì tôi đã học trường lớp - tôi thấy nó thật hấp dẫn…”.

Trải nghiệm này đã đưa cô đến con đường nghiên cứu nghệ thuật Phương Đông tại Canada và cô đã tổ chức nhiều cuộc triển lãm về nghệ thuật thêu tay XQ - Việt Nam.

Sắp tới đây chuẩn bị cho ngày Tri Kỷ Hữu (13/12/2023) tại Đà Lạt XQ Sử Quán - Việt Nam cô sẽ trở về cùng với những Nghệ nhân - Nghệ sĩ XQ đồng tổ chức một chương trình gọi tên là: NGHỆ THUẬT VÔ THƯỜNG.

Triển lãm dành riêng cho khái niệm vô thường nó xuất hiện trong nhiều hình thức nghệ thuật khác nhau, từ một căn phòng thánh tích linh thiêng của nghề thêu đến các bức tranh và đồ vật sử dụng hàng ngày của Nghệ nhân cho đến dòng suối, con đường mòn, đám mây trôi, các loài hoa (…) trong XQ Sử Quán.

Đúng ra cuộc triển lãm này cô đã chuẩn bị vào 2021 bất ngờ phải dừng lại do đại dịch COVID-19. Thất vọng vì điều này, tuy nhiên, MC - Võ nhận thấy những điểm tương đồng đáng suy ngẫm giữa các chủ đề mà cô đặt ra trong triển lãm và cảm giác về cái chết mà đại dịch COVID mang lại cho con người.

MC nói: "Tôi chứng kiến mọi người mắc bệnh và chết theo cách mà tôi không quen với nền văn hóa đương đại”.

Khi ta càng lớn tuổi và phải đối mặt với cái chết của những người thân trong gia đình, những người Tri Kỷ - càng thôi thúc cô suy ngẫm sâu sắc hơn về khái niệm vô thường này. Cô nói: “Bạn đang ở đây ngay vào lúc này! Vậy tại sao bạn không lưu tâm và suy nghĩ về những gì đang xảy ra và những gì đẹp đẽ xung quanh bạn? ”.

…………………

Để chuẩn bị cho cuộc triển lãm vào ngày Tri Kỷ Hữu, chúng tôi cùng mời cô để chia sẻ suy nghĩ và hiểu biết của cô về các chủ đề và đối tượng từ triển lãm: Nghệ thuật Vô thường.

VÔ THƯỜNG VĨNH VIỄN

MC nói: “Khái niệm về vô thường, sự ngắn ngủi của cuộc sống, như được thấy trong nghệ thuật gắn liền với truyền thống Phật giáo… Những người theo đạo Phật tin rằng cuộc sống là vô thường và mọi người nên khao khát thoát khỏi vòng sinh tử bằng cách nâng cao cõi tâm linh của chính mình, để cuối cùng đạt được sự giải thoát thông qua giác ngộ. Theo MC, khái niệm về sự vô thường của cuộc sống đã thấm sâu vào văn hóa truyền thống Việt Nam qua nhiều thế kỷ, được phản ánh không chỉ trong nghệ thuật Phật giáo mà còn trong các hình thức nghệ thuật và văn hóa khác, như thơ ca, văn học, âm nhạc …

Một trong những tác phẩm yêu thích của MC trong triển lãm Nghệ thuật Vô thường là một thánh tích một trụ đá tuyệt đẹp từ thời thành lập đầu tiên của XQ trong nhà truyền thống, được mô tả dưới hình dạng một Trụ đá lớn giống như một cây cột chống đỡ bầu trời. "Mỗi bộ phận của trụ đá nó tượng trưng cho một trong Ngũ Hành: Đế hình vuông tượng trưng cho đất, hình cầu tượng trưng cho nước, kim tự tháp là lửa, bán cầu là gió và phần trên cùng tượng trưng cho không gian vô thường” , MC trình bày.

…………………

TRÀ LÂU AM VẮNG : Trên con đường giác ngộ.

Cũng như trong Triết lý Thiền tông, Con đường Trà đạo, đã là một phần không thể thiếu trong văn hóa của nghề thêu tại ngôi làng của nó, sẽ hướng dẫn những người tham gia tĩnh tâm và đắm mình trong vẻ đẹp ngay thời điểm này (mùa hoa mai anh đào ). Cô cho biết, điều này đạt được không chỉ thông qua nghệ thuật uống trà mà còn thông qua việc đánh giá cao các dụng cụ pha trà và cuộc trò chuyện giữa mọi người trong buổi gặp gỡ.

Các đồ dùng trà trong hình, một điểm nổi bật từ triển lãm Nghệ thuật Vô thường, được gọi là Hương sa, một thuật ngữ chỉ đồ gốm được làm từ phù sa Sông Hương với lớp men màu đất. "Điều tôi yêu thích ở mẫu này là bạn có thể nhìn thấy cảm giác tráng men nhỏ giọt, gần như vô tình trên mỗi chiếc bình và tách trà, bên cạnh đó luôn có những tác phẩm tranh thêu hoa sen hai mặt. Trong sự biến đổi của không gian này, bạn thấy sự tương đồng với biểu tượng [Phật giáo] về hoa sen, đang thoát ra khỏi trạng thái bẩn thỉu của lớp bùn và phát triển thành một thứ gì đó đẹp đẽ mà bạn có thể thưởng thức qua vị giác (trà sen). Đó là một sự tương tự cho giác ngộ.

Một hiện vật nổi bật khác trong triển lãm Nghệ thuật Vô thường là một chiếc bình trà xinh đẹp được đưa lên tác phẩm thêu hai mặt, được gọi là: Sương Sa, một loại gốm làm từ đất sét ở xứ sở sương mù Đà Lạt

MC trình bày: “Một phần của sự đánh giá cao đối với loại tác phẩm này là ở chỗ có một lớp men đỏ bên trên một lớp đen. Theo thời gian, khi đồ vật bị mòn và hơi bị trầy xước và va đập, lớp sơn mài đen từ bên dưới bắt đầu bong ra nổi lên, điều này gắn liền với quan niệm của người Việt xưa, thẩm mỹ đánh giá cao vẻ đẹp không hoàn hảo trong thiên nhiên và cuộc sống. Khi nhìn chiếc bình qua lăng kính thẩm mỹ, chúng ta không chỉ thấy những nét mộc mạc gắn liền với nghệ thuật uống trà, mà chiếc bình còn gợi lên những ý tưởng về sự vô thường, cụ thể là sự hoàn hảo là phù du. Mỗi chúng ta đều có vẻ đẹp nguyên sơ nhưng theo thời gian vẻ đẹp đó đang tan rã".

Khái niệm vô thường không chỉ giới hạn ở phương Đông mà còn có một vị trí trong tư tưởng châu Âu, từ triết học của người Hy Lạp cổ đại cho đến Memento mori hay thiền định về cái chết ở thế kỷ 16 và 17. Tuy nhiên, nó khác với quan niệm của người Phương Đông về vô thường, vốn không chỉ tập trung vào yếu tố tử vong mà còn đánh giá cao vẻ đẹp của khoảnh khắc”.

HOA MAI ANH ĐÀO VÀ VẺ ĐẸP THOÁNG QUA

Theo MC- Võ: Biểu tượng nhất thời phổ biến của người thợ thêu XQ khi mùa xuân về là Hoa Mai Anh Đào. Cô nói: “Mọi người phản ứng với những bông hoa tuyệt đẹp này khi chúng xuất hiện vào mùa xuân nhưng chúng cũng tàn rất nhanh.

Nghệ nhân - Nghệ sĩ XQ có truyền thống vào ngày 13/12… hàng năm họ cùng với những người Tri Kỷ Hữu đi thưởng thức Hoa Mai Anh Đào trong Lễ hội Tri Kỷ, uống trà, uống rượu, tụ tập với bạn bè và ăn dưới tán Hoa Anh Đào, cùng các nghệ nhân nghệ sĩ XQ đi ngắm hoa, vẽ và thêu, làm thơ về chúng. Đó là hình ảnh mà bạn thấy xuất hiện trong văn hóa nghề thêu tiếp tục phát huy tác dụng thực sự mạnh mẽ cho đến thời điểm hiện tại ".

Điều này nói lên "khái niệm về sự nhất thời, ý tưởng về vẻ đẹp thoáng qua - Có vẻ đẹp mãnh liệt mà bạn có thể tham gia, nhưng với nhận thức rằng nó chỉ là thoáng qua”…

———

Bức tranh lớn thêu tay trong hình, một điểm nổi bật khác từ triển lãm Nghệ thuật Vô thường, là một tác phẩm Độc đáo nhất.

MC - Võ nói: Bức tranh thêu tay - Con đường du tử - khắc họa một con đường tinh tế và thanh tao dẫn vào sâu vô tận của một khu rừng Hoa Mai Anh Đào, nó dường như tượng trưng cho những khúc quanh, cũng như sự gập ghềnh mà chúng ta gặp phải trên hành trình cuộc đời.

Những đóa hoa Hoa Mai Anh Đào đã khơi dậy trí tưởng tượng của các nghệ nhân nghệ sĩ XQ từ thời xa xưa (…)

Trong tác phẩm này chúng tôi mời bạn tham gia một cuộc hành trình đầy hương thơm và siêu việt để khám phá vương quốc kỳ lạ của loài Hoa Mai Anh Đào qua con mắt của những nghệ nhân tài năng, những người có thể biến đổi bất cứ thứ gì - cho dù đó là sắc tố khoáng, ngọc bích dịu dàng hay vàng quý giá thành hoa. Khi mùa xuân trở lại và thiên nhiên đón mừng, chúng ta hãy say sưa trong hương thơm và vẻ đẹp của một thế giới đang nở rộ. Hãy tham gia cùng chúng tôi khám phá vẻ đẹp vĩnh cửu bên trong sự vô thường của cuộc sống

Khi được ngắm những tác phẩm Hoa Mai Anh Đào trong cuộc triển lãm vô thường này bạn sẽ chứng kiến một thế giới đầy mê hoặc bí ẩn được thêu nên bởi những cái bóng… Thích thú với trò chơi của ánh nắng, nhảy múa trong rừng hoa hãy đến với câu chuyện huyền thoại về việc hồi sinh loại hình nghệ thuật thêu truyền thống của dân tộc, nơi những chiếc lá mỏng manh được trường tồn trong lửa. Giữa những nét cỏ héo úa trên sợi chỉ thêu và những lời thì thầm của làn gió được ghi lại trong tác phẩm nghệ thuật, bạn sẽ khám phá chiều sâu của những bí ẩn của cuộc sống.

Hãy cùng thực hiện một cuộc hành trình vạn hoa xuyên qua thế giới màu sắc của nghệ thuật thêu.

Trải nghiệm sức mạnh của màu sắc trong “Mùa xuân vĩnh cửu của tình Tri Kỷ“.

Mỗi nét thêu tượng trưng cho một câu chuyện, một kỷ niệm và tất cả những cảm xúc nguyên sơ đi kèm với chúng. Tác phẩm của nghệ nhân đã trở thành một phép ẩn dụ cho hành trình tìm lại chính mình và tìm lại những ký ức vui buồn nhất của mình, nghệ thuật Vô thường, vừa là lời ca ngợi vẻ đẹp của thiên nhiên, con người vừa là lời ca ngợi sự ngắn ngủi của cuộc sống, khuyến khích chúng ta ý thức về sự quý giá của từng khoảnh khắc, một khoảnh khắc sẽ trôi qua trong chớp mắt. Cuộc triển lãm mang đến cho người xem cảm giác bình yên, khiến họ quên đi thời gian đang trôi qua.

Theo MC Võ: Đây là một lối thoát tạm thời, một khoảnh khắc thiền định, giúp cho chúng ta thoát khỏi thế giới hỗn loạn của ngày hôm nay (…)

Bị ám ảnh bởi nguy cơ mọi sinh vật trong thiên nhiên sẽ biến mất, nghệ nhân XQ biểu thị mối lo lắng của mình qua những tác phẩm nghệ thuật: Biểu thị những đám mây - giữ lại tiếng gió của năm tháng - hành trình của một chiếc lá rơi - tiếng than của một con chuồn chuồn - vị đắng của loài hoa dại.
Qua những tác phẩm nghệ thuật này, chúng tôi cố gắng nắm bắt bằng thị giác, thính giác, khứu giác, vị giác và xúc giác, như là một tác phẩm nghệ thuật hoàn toàn, một không tưởng từ thiên nhiên mà ra và trở về với thiên nhiên.
Những không tưởng tiềm tàng ẩn trên mỗi lá rừng, trong mây và trong gió… Những người nghệ sĩ - nghệ nhân XQ chỉ việc đón nhận chúng, giải thoát cho chúng khỏi sự vô danh, với một lòng tin “ngớ ngẩn” vào sự không tưởng. Thiết lập thơ ca trên dòng sông tàn nhẫn của thời gian…”