NGHI THỨC NHẬP ĐỊNH DƯỚI CỔNG MẶT TRỜI
CỦA NGHỆ NHÂN - NGHỆ SỸ XQ

        Tôi đang đứng dưới cổng Mặt Trời của người Đà Lạt, một không gian mà vào mỗi chiều thứ bảy, những người thợ thêu XQ, họa sỹ XQ lại tập trung về đây, để cùng thực hiện một nghi thức “Nhập định dưới Cổng Mặt Trời: Đà Lạt – nơi chúng tôi đã lớn lên”. Vì nhập định là một hình thức thờ phụng những giá trị làm nên thành phố này, để tìm kiếm trở lại những mối dây thiêng liêng gắn bó con người với truyền thống Đà Lạt, với thiên nhiên để hình thành nên một sự đồng cảm với những giá trị phổ quát làm nên thành phố này và chính sự nhập định đó là một quá trình chuẩn bị cho một hành động dẫn đến tình yêu thương đồng loại dù rằng con người chẳng có gì đáng yêu cả, chúng tôi vẫn phải học yêu thương. Như Acsimet đã từng nói: “Hãy cho tôi một điểm tựa, tôi sẽ nhấc bổng cả trái đất này lên” và sau đó một Đức Giáo Hoàng đã nói “Lòng yêu thương của con người là một đòn bẩy để bẩy cả nhân loại tiến lên”, vì thế hàng tuần Nghệ nhân - Nghệ sỹ XQ đều thực hiện nghi thức nhập định dưới Cổng Mặt Trời để tạo nên sức mạnh cho quá trình chuẩn bị đó.

       Chiếc đỉnh này, là nơi hàng ngày người thợ thêu XQ thường đến để thắp một nén hương cầu nguyện mình đủ niềm tin và nghị lực gắn bó với nghề truyền thống. Với tôi, cũng đã từng nhiều lần thực hiện nghi thức này, và mỗi lần như thế, tôi đều đọc một bài kinh của người Đà Lạt xưa hiện đang được trưng bày trong căn nhà Hơi Thở Tổ Tiên của người Đà Lạt: "Lạy Cha vầng Thái Dương, lạy Mẹ Trái Đất này, xin cầu nguyện cho tất cả những ai không hiểu được ý nghĩa của Người, đang làm xước da thịt Người, đau khổ và bạo hành đến với chúng con và chỉ có Trái Đất này mới yêu thương chúng con”.

       Đây là những chiếc ly thủy tinh đựng những mẫu thêu cầu phúc của người thợ thêu lớn tuổi, nghi thức này được thực hiện vào mỗi chiều thứ 7. Trong cuộc đời hoạt động nghệ thuật của mình, người thợ thêu XQ luôn bị ám ảnh bởi một câu hỏi thường trực: “Liệu tôi sẽ tồn tại bao lâu trong nghề nghiệp này?” nên những mẫu thêu cầu phúc ở đây là một khát vọng về sự trường tồn của nghề thêu trong tương lai. Và câu trả lời đó xin dành cho những nhà quản lý, những vị lãnh đạo dưới Cổng Mặt Trời.

      Cũng chính với chiếc ly này, mỗi sáng thường có một nghệ sỹ chăm vườn đi làm sớm, lúc mặt trời chưa lên, để múc lấy những dòng nước thiên nhiên Đà Lạt đêm qua chảy về hồ nước này. Lát nữa đây, các anh chị và các bạn có thể tham gia một trò chơi vọc thử sự nhạy cảm trong tâm hồn của người thợ thêu XQ bằng cách áp tai vào ly nước này, bạn sẽ nghe được tiếng nói thì thầm, nhỏ nhẹ của thiên nhiên và con người Đà Lạt.

     Cũng có những ngày Đà Lạt trời mưa bão, ly nước múc lên rất đục, nhưng người thợ thêu XQ luôn tin khi đặt dưới cổng Mặt trời chỉ sau một buổi, ly nước sẽ trong trở lại, đó cũng chính là niềm tin không bao giờ phai tàn theo thời gian của người thợ thêu XQ về tình yêu dành cho thành phố Đà Lạt của mình.

      Còn chân dung của cô thợ thêu, cô là ai? Khi tham quan XQ Đà Lạt Sử Quán, ngang qua quảng trường "nỗi buồn nhớ cố hương", nếu chú ý, quý khách sẽ thấy có một thác nước bên cạnh Ngọc Khuê Đường, ở đó có một vần thơ được sinh ra từ trái tim đau thương của cô thợ thêu xa nhà:

“Thác nước ơi, ngươi yêu ai mà ngươi rỏ lệ?
Ngươi nhớ thương ai mà ngươi chau mày?”

    Là phụ nữ, những người thợ thêu XQ luôn phải đối mặt với những bộn bề, lo toan, cơm áo gạo tiền, chuyện chồng chuyện con. Như những ngày trước đây có một lá thư của người nghệ nhân đã băn khoăn liệu với số tiền lương tháng này vừa nhận được, tiền nào mua sách vở cho con ăn học, tiền nào mua gạo cho gia đình và tôi đã thấy người sáng lập công ty đã đứng dưới Cổng Mặt Trời để tìm câu trả lời. Và những điều đó đã đẩy chúng tôi trở về với những vai trò cổ truyền của người phụ nữ, không còn dấn thân vào những lĩnh vực tri thức mới: đam mê sách vở, sáng tạo nghệ thuật. Làm sao cứu vãn được điều đó? Làm sao giữ tuổi thanh xuân vĩnh cửu cho nghề thêu.

​    Còn bên tay trái của tôi là căn nhà “Lưu giữ thời gian” - Nơi tổ chức buổi chiều cặm kim gãy của người thợ thêu, bởi vì chúng tôi tin rằng: “Mỗi mũi thêu là một lời cầu nguyện, mỗi một cây kim gãy là một bài kinh ước nguyện thành kính cầu mong hòa bình đến với tất cả chúng ta”.

​    Và để bắt đầu cho nghi thức cặm kim gãy chiều thứ 7, xin mời các chị tổ trưởng hãy mang những cây kim cong, những cây kim gãy, những cây kim bị rỉ sét trong suốt tuần làm việc vừa qua cắm vào ngôi đền trong căn nhà Lưu Giữ Thời Gian và mời toàn thể anh chị em cùng những vị khách quý hãy thắp sáng ngọn nến trên tay của mình và cắm vào căn nhà “Lưu Giữ Thời Gian” để cầu mong một chuyến hành trình bình yên qua mọi khoảng cách, cho nghề thêu hôm nay và những ngày tháng mai sau, cầu mong một sự sống chung đoàn kết không những vì nền văn hóa, văn minh của thành phố Đà Lạt và còn cho nghề nghiệp của chúng ta.

​   Xin trân trọng kính mời!