PHỤ NỮ TRONG NỘI THẤT

   … Hiểu theo nghĩa văn hóa, chính là phương tiện để trả lời cho những vấn đề cuộc sống là rất sống động trong tình hình hiện thời của đất nước… Như là: lối sống – suy nghĩ – mơ ước – đấu tranh - ca hát – ăn mặc – sắm sửa và trang trí ngôi nhà của mình và cả hồi tưởng. Tóm lại: “từ thuở nằm nôi cho đến khi nằm dưới nấm mồ.”

Hiện thời nó đóng vai trò rất quan trọng trong một thế giới đa dạng… mà chúng ta phải chung sống.

Chính trong căn nhà: “Phụ nữ trong nội thất” (xã hội dân sự) của thợ thêu sẽ tạo ra và lưu truyền văn hóa:

“Văn hóa là sở hữu nghiêm túc nhất, giá trị nhất, lâu bền nhất và hùng mạnh nhất của đất nước - cái có nhiều khả năng nhất chống lại khủng hoảng và giữ gìn cho mình được nguyên vẹn trong suốt cuộc khủng hoảng hiện nay.”

Vì vậy, mọi nghệ nhân – nghệ sĩ XQ… không thể quay lưng lại với nền văn hóa nghề thêu truyền thống của dân tộc được rèn dũa mấy ngàn năm, sẽ không từ bỏ mọi hoạt động văn hóa trong những năm sắp tới… Chúng ta sẽ bảo vệ, vun trồng cuộc sống và những giá trị làm nên cuộc sống: NGHỆ THUẬT và TÌNH YÊU, TÌNH BẠN, TÌNH ĐOÀN KẾT VÀ VĂN HÓA của dân tộc chúng ta.

Không phải vì biết thành công hay thất bại mà chúng ta thoái chí và không thử làm. Tôi luôn tin những người yêu quê hương này, yêu thương những người mẹ - người vợ, yêu thương thế hệ mai sau... sẽ không bằng lòng đứng nhìn và sẵn sàng ủng hộ chúng tôi…

Nhà thiết kế phụ nữ trong nội thất: Võ Hoàng Hạ Uyên.

MỸ HỌC NGHỀ THÊU TRONG NỘI THẤT

  1. Đông hiên nghinh khách phòng (sân trước căn nhà)
  2. Phòng khách (Thu chờ)
  3. Phòng ngủ (Lạc Phúc)
  4. Phòng thờ (Quan phòng mục diện)
  5. Phòng giáo dục(gia phong thụ pháp)
  6. Phòng nghệ nhân (phục chế sản phẩm trong gia đình)
  7. Phòng làm việc (Vạn Quyển Thư)
  8. Phòng Họp (Yên Hà Phòng)
  9. Nguyệt Hiên Thi (Tây Hiên – vườn sau nhà)
  10. Phòng ăn (Thụ thanh dương)

 

BẢO TÀNG

PHỤ NỮ XQ TRONG NỘI THẤT

 

Phải làm sao để “Mỹ học nghề thêu” trong nội thất cho phép những người phụ nữ của nghề thêu truyền thống dân tộc Việt Nam vĩnh viễn bước vào ngôi đền nghệ thuật bằng cổng chính của lịch sử…

… Một nỗi lo sợ khó tả xâm chiếm lấy tôi: ngay cả sự hy sinh của đời tôi cho nghề thêu sẽ không có nghĩa lý gì, nếu như những nghệ nhân – nghệ sĩ XQ không dành cho tôi một sự tận tụy, từng giây - từng phút như trong tác phẩm:

“Người Chết Không Tới Chỗ Hẹn” hoặc tác phẩm: “Cái Hôn Ma Quái” ở nấm mộ đôi “Chiêm Bao Đường Trần”…

Bởi vì, trước khi triển lãm ở đâu xa trong và ngoài nước… người lãnh đạo này thường đến thăm “nấm mộ đôi” nhà truyền thống, căn phòng trống trơ… “những bóng ma” dần dần hiện lên, chật kín cả căn phòng. Ở bên dưới nổi lên, ở tiền sảnh, từ trái sang phải (các nghệ nhân – nghệ sĩ đã chết). Họ đều đồng thanh nhắc nhở ông ta: nghề thêu đất nước chúng ta sẽ chết nếu không mở rộng ra trong cũng như ngoài nước… Và ông đã hứa với họ sẽ làm cho nghề thêu truyền thống phụ nữ hồi sinh bằng cách đưa “mỹ học nghề thêu” của dân tộc Việt Nam ra khắp thế giới.

Có thể nói mỹ học nghề thêu trong nội thất đó là chân dung nữ hoàng nghề thêu không diện mạo và phụ nữ nghề thêu là một diện mạo không nữ hoàng.

 

 1.Đông hiên - Nghinh khách phòng

Đối với mặt tiền cổng chính vào nhà, các vị thần tốt hay xấu cũng như các thành viên trong nhà đều ra vào cổng này, vì vậy cửa ra vào phải được bảo hộ bằng những tác phẩm mẩu thêu biểu tượng, phù hộ cho “nữ thần” xua đuổi các thế lực tiêu cực. Họ còn chú ý đến nền đất trước nhà “khoảnh sân” mỗi bức tranh thêu hướng về sân, là một lời chúc phúc cho khách đến nhà và có thể là lời cầu khẩn thần linh.

Đồi Đông dựng một mái nhà

Cho mây hôm sớm ta bà ghé chơi

 

2.Phòng khách Thu Chờ

Mỹ học nghề thêu XQ trong nội thất.

Nó biểu hiện nỗi hoài nhớ đối với thiên nhiên, với quá khứ. Đối với những xoắn lượn phi lý của một dây hoa, cái xù xì vỏ quả thông… Nó gắn liền với những khao khát phục hưng văn hóa dân tộc…Mỹ học XQ này còn mang tính tiên phong ở chỗ biết phối hợp với các chất liệu truyền thống ngành nghề khác như gốm-gỗ- sắt-đá v..v…Vì những mục đích sáng tạo của nó tất cả bỗng sống động lên với cả một thế giới đầy cây cỏ, thú vật, huyền thoại và con người được thể hiện trong trắng đến nỗi tưởng chừng như đó là vào thời kỳ trước “tội tổ tông truyền” – thiên hướng được kết hợp một cách bất ngờ như chưa từng thấy trong tác phẩm, bất kể đó là nhà hay đồ đạc.

 

3.Phòng Ngủ - Lạc Phúc

Những hình thái mơ mộng của "tình yêu" qua sản phẩm thêu (căn phòng Lạc Phúc) sẽ làm nên sự đầy đặn và tròn trịa của những giấc mơ

       - Lạc: cái thoáng qua, cái ích kỷ - ngắn ngủi

       - Phúc: cái viên mãn, sự trường tồn và thiêng liêng

 … Đối với nghệ nhân thêu XQ: Quan niệm tình yêu có một khía cạnh thiêng liêng, không thể hiểu theo nghĩa phàm tục. Tình yêu diễn ra trong một không gian - nơi ngay một hành vi phàm tục cũng mặc nhiên trở thành thiêng liêng. Bởi vì đối với thợ thêu, cuộc sống thường nhật cũng thuộc về tâm linh.

Vì vậy, để làm sáng tỏ ý nghĩa của tình yêu, người thợ thêu đã thiết lập căn phòng “LẠC PHÚC” trong căn nhà “Phụ nữ trong nội thất”. Đó là mối quan hệ giữa ba khái niệm “Tình yêu” - “Người tình” - “Người bạn tình”. Điều đó giúp ta hiểu được cách sử dụng các loại hình nghệ thuật thêu trong căn phòng này.

Đâu là vị trí của tình yêu trong động tác của người tình hướng về người mình yêu?... Điểm xuất phát chắc chắn là nỗi khao khát của người tình – nhưng khởi nguồn bao giờ cũng là người bạn tình. Khi người bạn tình hiện ra thì sự say đắm người tình mới nảy sinh, mới thấy vẻ đẹp của sự hoàn thiện mà mình ao ước được thể hiện ở người mình yêu dấu. Đó là một “HÀNH TRÌNH TÂM LINH”, vòng tròn của tình yêu khởi đầu và kết thúc đều ở người bạn tình. Cuộc đời của ai cũng đã đi trọn trên con đường đó, hòa nhập với người mà mình yêu dấu. Người đó không những sống trong thế giới vật chất mà còn sống trong vũ trụ tâm linh nữa.

Có hai nét lớn trong căn phòng LẠC PHÚC:

- Thứ nhất: khó nhận thấy. Có những tác phẩm – vật phẩm nghệ thuật mà người thợ thêu dành để tặng được trang trí trong căn phòng này. Đó là người mà cô thợ thêu ca ngợi, người mà cô thợ thêu yêu quý, hay là người mà cô thờ phụng (tức là ông hoàng, người bạn và người yêu)

- Thứ hai: mặc dầu khi mới nhìn vào ta thấy có những cái không liên hệ nhau. Song chúng đều có sự thống nhất tinh tế. Đó là sự đan bện những biểu tượng và hình ảnh bóng gió, xung quanh đề tài trung tâm (chiếc giường). Một bản giao hưởng của các đề tài, một sự nhất quán kín đáo, một phong cách trữ tình tinh tế…

Căn phòng “LẠC PHÚC” có cái chất kim cương làm lấp lánh muôn ngàn màu sắc những hình ảnh nên thơ mà truyền thống thêu đã tích lũy, lại còn có chất lăng kính làm khúc xạ mọi âm thanh, từ ngữ… Toàn bộ sức nặng của từ “Nháy Mắt” dưới nghệ thuật thêu nằm trong bao nhiêu hình ảnh: đôi dép thêu, nơ thêu của ly rượu vang, tấm gương, giọt máu, nốt ruồi, sự phóng túng và gương mặt đến ông hoàng… Tất cả thực ra chỉ là một ẩn dụ của thực tế tinh thần, là phương tiện tôn vinh tình yêu. Căn phòng LẠC PHÚC thực sự là một bài ngợi ca tình yêu…

 

Những đóa hoa thể hiện những hình dạng đầy đặn và tròn trịa ấm áp của tình yêu

(bí quyết của một nghệ thuật sống trong căn phòng lạc phúc)

 

Những đóa hoa thể hiện những hình dạng đầy đặn và tròn trịa ấm áp của tình yêu

(bí quyết của một nghệ thuật sống trong căn phòng lạc phúc)

 

Chiếc tủ Lạc Phúc – nơi lưu giữ sự thông thái của nghệ thuật sống, các loại nước hoa để tạo nên sự tròn trặn của mặt trời, cho mặt trăng, cho điệu nhảy, cho mùa màng, cho đường bay uống lượn của cánh én, cho thủy triều, cho giường chiếu, cho bụi cỏ chiều hè và cho những điều huyền diệu khác trong kiếp phù du chúng ta.

Căn phòng chế biến nước hoa của bốn chàng trai tốt bụng và có duyên (chân dung nghệ sĩ XQ): ước mơ một ngày nào đó sẽ phát minh ra một loại nước hoa Đà Lạt.

Nước hoa có những thuộc tính:

  1. Loại nước hoa làm cho các bậc tu mi trở nên si tình trở thành điểm yếu hàng ngày, luôn đặt mình trước thử thách cam go và bao giờ cũng nắm chắc phần thua trong những cuộc tình.
  2. Loại nước hoa giúp cho đấng mày râu dũng cảm: vì sự nghiêm trọng nhất cuộc đời này không phải tự vẫn hay bị giết (như các vụ án hiện thời) mà là yêu đương như thế nào mới được.
  3. Loại nước hoa giúp cho đấng mày râu hiểu về ngữ pháp phái nữ, nó sẽ không còn là một thứ “ngoại ngữ” khó hiểu nhất trên cuộc đời này nữa.
  4. Loại nước hoa giúp cho người đàn ông phát hiện ra những cái bẫy trong các kiểu mơ mộng của phụ nữ.
  5. Loại nước hoa mà làm cho người đàn ông chỉ có một hy vọng duy nhất khi ngồi bên phụ nữ “lạy trời đổ mưa xuống”
  6. Loại nước hoa làm cho đấng mày râu dược chỉ định là một nạn nhân ... vì tình yêu cần được thở, cần được gây tội là một bản tình án.

 

Tác phẩm: Tiếng chim hót bình minh cho đôi tình nhân

trong khu vườn “Lạc Phúc” – nơi tái tạo bốn mùa, các vì sao và vòm trời đẹp đẽ.

 

CĂN PHÒNG "LẠC PHÚC" - NƠI TÁI TẠO BỐN MÙA

 

Những chiếc rèm thêu – nơi “Thần Ái Tình” không còn bị sự đe dọa bởi “Thần Chết”

 

4.Phòng Thờ - Quan Phòng Mục Diện

 

ĐỀN THỜ NỮ THẦN SỰ THẬT CÔNG LÝ

Căn phòng nói về sự trưởng thành của người phụ nữ yêu nước, đó là căn phòng “Nữ thần Sự Thật và Công Lý” – ở đó có chân dung Hoàng hậu Nam Phương được thêu bằng tay – bà là nữ thần bảo trợ cho nghề thêu – bởi vì từ khi có căn phòng này nó đã khích lệ những con người bình thường như người phụ nữ làm nghề thêu chúng tôi, làm bốc lên trí tưởng tượng và nâng chúng tôi lên khỏi những trầm luân của cuộc đời, và cũng chính căn phòng này sẽ rọi ánh sáng để giúp con người vượt qua những sầu tủi của kiếp sống hàng ngày. Mỗi lần đến thăm, ngắm nhìn chân dung bà, đọc sách lịch sử của bà, và nhất là lá thư kêu gọi hòa bình cho Việt Nam của bà những người phụ nữ làm nghề thêu chúng tôi có một cột sống vững vàng nhất để đứng thẳng dậy và tuyên bố rằng “Tôi là người phụ nữ Việt Nam”. Phải chăng vì điều đó mà bà chính là nữ thần bảo trợ cho người phụ nữ làm nghề thêu.

Đau lòng trước thảm cảnh mà đồng bào Miền Nam, quê hương của bà đang trực tiếp gánh chịu, hoàng hậu Nam Phương đã gởi một Thông điệp (Message) cho bạn bè ở Á Châu yêu cầu họ lên tiếng tố cáo hành động xâm lăng của thực dân Pháp với lời lẽ như sau:

“Kể từ tháng 3 năm 1945, nước Việt Nam đã thoát khỏi sự đô hộ của người Pháp nhưng vì lòng tham của một thiểu số thực dân Pháp với sự tiếp tay của quân đội Hoàng gia Anh nên hiện nay máu của nhân dân Việt Nam lại tiếp tục chảy trên mãnh đất vốn đã có quá nhiều đau khổ. Hành động này của thực dân Pháp là trái với chủ trương của Đồng Minh mà nước Pháp lại là một thành viên. Vậy tôi tha thiết yêu cầu những ai đã từng đau khổ vì chiến tranh hãy bày tỏ thái độ và hành động để giúp chúng tôi chấm dứt chiến tranh đang ngày đêm tàn phá đất nước tôi.

Thay mặt cho hàng chục triệu phụ nữ Việt Nam, tôi thỉnh cầu tất cả bạn bè của tôi và bạn bè của nước Việt Nam hãy bênh vực cho tự do. Xin các chính phủ của khối tự do sớm can thiệp để kiến tạo một nền hòa bình công minh và chân chính và xin quý vị nhận nơi đây lòng biết ơn sâu xa của tất cả đồng bào của chúng tôi”.

(Ký tên: Hoàng hậu Nam Phương)

 

Bộ tranh thêu: KHÚC CHIÊM MAN 

Ta từ hang động bước ra

Cầm khiên múa lửa hoang ma đại ngàn

Tù và dạo bước chiêm man

Gọi hồn cổ tộc chim đàn ra đi  

 

Bộ tranh thêu: HỒN CỔ TỘC 

Trong ta ký ức bập bùng

Cháy tàn tro – hiện bi hùng non thiêng

Hồn ta hạo khí đứng lên

Hiện bao cổ tộc đã quên mộ mình!

 

5.Phòng Giáo Dục - Gia Phong Thụ Pháp

Chiếc bàn tính được làm từ những sợi chỉ ước mơ. Bởi vì theo nghiên cứu những nước đoạt giải cao nhất trong những kỳ thi toán quốc tế, thì thường đó là những đứa trẻ rất thành thạo trong việc sử dụng bàn tính này.

Niềm hy vọng đó của người thợ thêu được diễn đạt qua tác phẩm: Bàn tính "Tương Lai Của Con Tôi".

 

Bộ tranh thêu cho căn phòng GIA PHONG THỤ PHÁP 

- Tác phẩm thêu tay chân dung: IM LẶNG CHO CON TÔI HỌC THÊU 

- Tác phẩm thêu tay chân dung: IM LẶNG CHO CON TÔI HỌC BÀI

PHỤNG THỜ

Cha cho xương vóc làm người

Mẹ cho huyết sữa nụ cười trẻ thơ

Hai thân cách núi ngăn bờ

Non mòn biển cạn phụng thờ nghĩa ân

 

  1. Căn phòng NƠI ĐỊNH VỊ CUỘC PHIÊU LƯU THI NHÂN

- Đối thoại sợi chỉ thêu với những bài thơ siêu thực

Xem sợi chỉ thêu là cái chứa đựng sự sống, nó không những là phương tiện sáng tạo mà còn chức năng khám phá.

Sợi chỉ thêu họ cảm giác như đi giành một điều gì đó, tên tuổi của mình, vẻ đẹp quê hương mình và cả bản thân họ. Vì vậy, sợi chỉ thêu phong cảnh là một ngôn ngữ thơ ca và nó trở thành phương tiện chinh phục chính bản thân mình.

- Sự đối thoại : một bức tranh thêu và một tác phẩm văn học...

Những chiếc đèn thêu trên lụa tơ tằm, là nơi định vị cuộc “Phiêu lưu thi nhân” của thợ thêu phong cảnh. Nó làm sống lại ký ức bị chôn vùi, sẽ được khai quật nở rộ, rực rỡ và hoàn chỉnh trong thế giới ta đang sống. Vì vậy, mỗi tác phẩm tranh thêu phong cảnh của nghệ nhân XQ là sự đối thoại của một tác phẩm văn học.

 

Căn phòng NGHỆ NHÂN TRONG NỘI THẤT 

Thêu hoa hoa nở bốn mùa

Thêu mây nghe thoảng gió lùa ngàn khơi

Ô hay! Tiên đọa cõi đời

Cây kim sợi chỉ nói lời trùng dương

 

Căn phòng NGHỆ NHÂN TRONG NỘI THẤT 

Bàn tay em nét dung hồng

Thếp hương liếp lụa, thơm nồng tranh thơ

Hôm qua con cá tình cờ

Dòng xanh thả mộng giấc mơ cội nguồn

 

  1. Phòng làm việc (Vạn Quyển Thư)

 Chờ mãi, chờ ai giữa biển dâu !

Chờ tâm ngọc trắng, tuyết thêm mầu

chờ chàng lãng tử, quăng hồ nậm

Chờ khách phong trần, cởi dép lau

chờ bạn giang hồ vong dặm lữ

Chờ trang hảo hán hạ long đao

Chờ tay kiếm mã tung yên giáp

Chờ chí anh hùng buộc vó câu

Chờ gió tri âm xao vạn thuở

Chờ hương tri kỷ tỏa nghìn thâu

thế gian bấy kẻ lòng muôn trượng

Khóc với hư vô, đá gục đầu

Minh Đức Triều Tâm Ảnh - Võ Văn Quân

 

  1. Phòng Họp (Yên Hà Phòng)

Đã dạn dày cuộc lữ với tà huân

Nên rũ sạch ưu tư cùng tưởng tiếc

Sống và thở chiếc lá xanh góc núi

Bạn bè xưa – hương cỏ đến tìm ta

 

Ta bẻ kiếm quăng giữa lòng gió bão

Chợt vỡ toang, địa ngục, bóng hình tôi

Ánh thép loang, đốm lửa ma trơi

Cháy tiền kiếp, cháy tro tàn hư mục

 

BẢN TÌNH CA: "DẾ KHÓC TRĂNG"

 

Sản phẩm thêu tay: NGƯỜI NGHỆ SỸ VÀ BẢN TĂNG GÔ trong "Yên Hà Phòng"

 

  1. Lối ra khu vườn Tri Kỷ Hữu (Nguyệt Hiên Thi) 

 Qua vườn mây trắng níu vai

Hỏi thăm tri kỷ còn ai chưa về?

 

Bộ tranh thêu: VƯỜN PHONG LAN RỪNG TRI KỶ HỮU (Tây Hiên)

Suối reo, lá reo, đá cũng reo

Niềm vui tri kỷ chút tiêu diêu

Sá gì sương khói trần sa hữu

Uống cạn chung trà ngắm tịch liêu

 

Bộ tranh thêu: BUỔI CHIỀU TRI ÂM VƯỜN PHONG LAN RỪNG TRI KỶ HỮU

Buổi chiều nhìn nắng vàng qua trước ngõ

Phút thanh xuân chốc thoáng đã tà huy

Tiếng chim kêu tự cuối vườn ai đó

Thoảng trong không như báo triệu điều gì?

 

Bộ tranh thêu: ĐÊM TRĂNG TRONG KHU VƯỜN PHONG LAN RỪNG TRI KỶ 

Lưu bóng, giữ hình kỷ niệm nhau

Nhìn xem mây trắng thoáng qua đầu

Biết đâu khoảnh khắc đâu tồn tại

Vĩnh cửu hoa bèo điểm biển dâu

 

  1. ẨM THỰC VÀ BẢN SẮC

Bản sắc trong ẩm thực như con sông trong triết học

“Không thể tắm hai lần

trên một dòng sông”

Dòng sông thay đổi ngay khi ta đặt chân xuống nước, nhưng con sông vẫn cứ là con sông, tuy trong mỗi giây phút nó không còn là con sông cũ nữa.

Đó là quan niệm động về bản sắc trong ẩm thực

Nhưng trong một số người nhìn nhận bản sắc khác, vì coi bản sắc là tĩnh. Một cái gì đó được trao một lần cho mãi mãi, nó có thể tiếp nhận những biến đổi, nhưng bản thân nó thì không bao giờ biến đổi. Ta có bản sắc ban đầu cố định, được phủ dần lên, lớp này đến lớp khác phù sa của các nền văn hóa khác, những lịch sử khác.

Bản sắc là phép trừ khi lột bỏ những lớp phủ chồng chất bên trên là tìm tới được bản sắc đích thực.

Đó là quan niệm tĩnh về bản sắc trong ẩm thực.

Nhưng văn hóa đâu phải là phép cộng đơn giản. Nó không phải là món thịt hầm mà ta có thể bỏ thêm vào bất cứ thứ gì rồi vẫn được một thứ thịt hầm.

Trái lại, văn hóa như một phản ứng hóa học, cộng thêm một chất mới là ta có một hợp chất hoàn toàn khác trước.

Khi những bước thăng trầm của lịch sử cộng thêm vào nền văn hóa của chúng ta, thì bản sắc đã bị biến đổi hoàn toàn, không thể nào trở lại bản chất ban đầu được nữa, cho dù ta có cố gắng trở lại nhân danh cho một bản sắc dù rằng nó mang tính “Lăng nhục về nhân tính của con người” (như lễ hội đâm trâu – lễ hội chém lợn...)

Văn hóa và lịch sử như dòng nước, ta không thể nào bước lại lần thứ 2 vào cùng một khúc sông bản sắc.

- Nỗi sợ của bản sắc làm sao khôi phục cái nguyên thủy chưa bị hoen ố?

 

Tác phẩm tranh thêu hai mặt: CHIẾC “NỒI CỔ TRỐNG RỖNG”

… Vì chán việc phải nuôi ăn những con người, một ngày nọ, chiếc nồi thông báo: “Tôi phải đi đây và tôi phải được ăn nhiều của ngon vật lạ…”

Mặc dù các bạn bè “tri kỷ” trong giới dụng cụ bếp núc ra sức giữ nó lại đừng đi. Vậy mà nó vẫn cứ bỏ đi.

Tác giả thêu tác phẩm này giải thích:

Thông qua câu chuyện chiếc nồi của “Phụ nữ trong nội thất”, khát vọng của trái tim không bao giờ được thỏa mãn – nỗi trống rỗng không được chia sẻ, họ có thể cảm nhận - khi phụ nữ triền miên chăm lo cho chồng con – người thân – bạn bè trong gia đình.

Qua tác phẩm: Chiếc “Nồi Cổ Trống Rỗng” tặng cho bếp ăn căn nhà: "Phụ Nữ Trong Nội Thất", đã thể hiện được những ước vọng và những giấc mơ của người phụ nữ trong gia đình: tự do hơn, thoải mái hơn…

Nghệ nhân thêu tranh hai mặt

Xin tri ân đến tất cả những phụ nữ trong bếp.

 

Tác phẩm tranh thêu: MẸ VÀ CON GÁI  

CĂN PHÒNG MẸ VÀ CON GÁI

Thật đáng ngạc nhiên khi thấy các bà mẹ thấy con gái 12 – 14 tuổi sử dụng một cách thoải mái những từ ngữ và hình ảnh về tình dục trên facebook mà đôi khi các mẹ nhìn thấy còn đỏ mặt… Nhưng sự dễ dãi này lại che dấu một sự thiếu vắng hoàn toàn kinh nghiệm thực tế. Nói chung, các cô càng nói nhiều đến vấn đề đó bao nhiêu thì càng lo sợ bấy nhiêu về những gì ẩn dấu đằng sau hình ảnh và từ ngữ.

Tuy nhiên không ai thừa nhận là có sự sợ hãi đó và khẩu hiệu là: tốt nhất chớ nên biểu lộ gì cả. Chính vì lẽ đó mà tất cả các cô bé vẫn thường mơ tưởng một câu chuyện về tình yêu như thường thấy trên truyền hình. Và đều cảm thấy thất vọng ghê gớm với kinh nghiệm yêu đương đầu tiên. Cha mẹ thường lo lắng khi thấy cô gái lớn tuổi rồi mà chưa đi chơi với bạn trai – nhưng rồi lại cảm thấy hoang mang khi thấy nó bắt đầu yêu… Có những tình huống xung đột: nhiều bà mẹ áp đặt cho con gái do phản ứng tâm lý cô ta, nhiều tư tưởng thoát tục và muốn trở thành một nữ tu sĩ. Thế nhưng rồi cô ta cũng phải lòng đàn ông.

Bức thông điệp của căn phòng “Mẹ và con gái” vì sự giải phóng, sự chểnh mảng về tâm lý và sự mỉa mai cay độc làm cho người ta không cảm nhận được những tình cảm sáng rõ.

Thường thì các vị cha mẹ tránh né những vấn đề gay cấn bằng cách nói rằng: cứ đến tuổi con gái lớn thì người ta khắc tìm ra những giải đáp đúng đắn…

Trong căn phòng “Mẹ và con gái”: đặc biệt cảm động bằng nghệ thuật thêu của mình, qua những tác phẩm và sản phẩm, ẩn dụ bằng những câu chuyện giản dị mà một cô bé cũng có thể hiểu được. Về những câu chuyện yêu đương đầu tiên của mẹ, một cách vừa e lệ, vừa thẳng thắn. Hạnh phúc và nỗi buồn, thất vọng sự chết, yếu đuối và sức mạnh…

 

Tác phẩm thêu: CHIẾN TRANH VÀ HÒA BÌNH 

 

Các cơ cấu Ý THỨC HỆ: khiến phụ nữ lâm vào một trạng thái “GIÁ TRỊ LIÊN TỤC BỊ ĐẢO NGƯỢC”.

Trong cái thể chế đó, phụ nữ sinh ra đã bị nhìn nhận một cách tiêu cực

- Về mặt sinh học: việc sinh đẻ buộc họ phải sống tách riêng.

- Về mặt đạo đức học: sự không trong sạch của họ, làm cho họ bị cô lập.

- Về mặt siêu hình học: bản thân họ là con người là tội lỗi.

Cho nên các tôn giáo lớn đều kết án họ, họ là tội tổ tông trong Cơ Đốc Giáo. Là sự hóa kiếp vào trong cơ thể một người đàn bà để trừng phạt một cuộc sống hư hỏng trong Ấn Độ Giáo.Một số Đạo khác như Đạo (Islam) dựng lên sự ngăn cách tỉ mỉ không gian của hai giới. Cái thế giới bên trong nhà là vương quốc của phụ nữ, và bản thân phụ nữ lại là lĩnh vực bí ẩn của con người. Thế giới bên ngoài nhà là thế giới hoạt động dành riêng cho nam giới, và “mọi sự xâm lấn giữa hai khoảng không gian ấy đều bị hạn chế và kiểm soát bởi vô vàn nghi thức”.

Như vậy, chức năng sinh đẻ và nuôi con truyền thống là một trong những trở ngại chủ yếu đối với sự tham gia phụ nữ vào các hoạt động xã hội. Do công việc nội trợ bị coi là công việc đương nhiên của phụ nữ không được thừa nhận ở tầm vóc quốc gia, vì nó không làm ra của cải. Do đó, nó không tính được trong các bảng thống kê, trong kế hoạch.

Cũng như các xã hội cổ truyền (từ Trung Quốc - Ấn Độ...) thường tuân theo một phép tắc “của sự phục tùng thành thể chế”, người phụ nữ phải ghi lòng tạc dạ 3 loại phục tùng là: “TẠI GIA TÒNG PHỤ - XUẤT GIÁ TÒNG PHU – PHU TỬ TÒNG TỬ”. Hệ thống phục tùng này, lấy người đàn ông làm trung tâm đưa đến sự phân biệt: lương thực và chăm sóc sức khỏe.

...Người phụ nữ làm sao còn thì giờ để dành cho đời sống xã hội. Một ngày “NỘI TRỢ” là bước đầu gạt bỏ họ ra khỏi mọi sự tham gia đời sống cộng đồng đó hay sao?

 

“DUYÊN” CỦA NHỮNG CHIẾC RÈM, ĐÈN THÊU TRONG NỘI THẤT

… Khi được giao tạo nên cái “duyên” của căn nhà “Phụ nữ trong nội thất”, tôi luôn tự vấn:

Người phụ nữ có những xúc động trở nên sinh động, hình ảnh của họ trong nội thất phải tuân theo một logic sáng tạo, phải được thể hiện một cách khôn khéo hơn… Sau bức rèm thêu, phụ nữ họ nghe cảm xúc của mình hơn chứ không theo cái mô hình sư phạm… Họ không còn là nhân vật có “ý chí sắt thép” hoàn thành nhiệm vụ trong chiến tranh hoặc xã hội, mà còn có thể rất mực dịu dàng, chăm nom nhà cửa và con cái. Sau bức rèm thêu, cô giáo viên đã nữ hóa lại, và sau bức rèm thêu, các nữ đội trưởng thiếu niên tiền phong không còn hô khẩu hiệu nữa.

Hy vọng qua phong cách và chủ đề mới này, đưa ra hình ảnh về phụ nữ gần gũi với đời thường, sâu sắc hơn, chân thực hơn, nhân vật đáng tin cậy cho thế hệ trẻ… Lời tâm sự này đã vấp phải sự chống đối, một số người cho là người “Phụ nữ trong nội thất” quá đa cảm…

NHÓM NGHỆ NHÂN XQ:

CUỘC DU HÀNH CÁI “DUYÊN”CỦA "PHỤ NỮ TRONG NỘI THẤT"

Bạn có thể chia sẻ với nghệ nhân chúng tôi không? Nếu được chúng tôi giới thiệu đến các bạn câu chuyện cảm động qua nghệ thuật “duyên” về những con ong. Điêu khắc chỉ trên các bức rèm thêu – về mối tình đầu rụt rè và cảm động – về sự phải lòng của một thiếu nữ (con ong).

THIẾU NỮ (Con Ong)

Không còn nét chung tiêu biểu mà các họa sỹ vẽ nên nữ anh hùng có thành tích nổi bật trong cuộc chiến – lao động và xây dựng đất nước: Khuôn mặt phải tròn, tóc ngắn, mắt nhìn kiên quyết và chiếc cằm đầy ý chí, cũng như chân dung về tinh thần táo bạo, dũng cảm, kiên định…

Tính đa cảm tràn trề của hình ảnh phụ nữ mà chúng tôi tạo ra đã có những lời chua chát và bực bội là “tầm thường và tiểu tư sản”. Chúng tôi rất ngạc nhiên về điều này… Người phụ nữ ở đây cũng có nhiều khuôn mặt như bản thân đất nước này.

 

Bộ tranh thêu: NHỮNG PHỨC CẢM CON CÀO CÀO

CON GÁI MẸ ĐÃ LỚN RỒI!

Một sáng tác của nữ nghệ nhân điêu khắc chỉ

… Con gái mẹ như một con cào cào nhỏ, chân dài (phức cảm con cào cào)

Con chưa thành một thanh nữ nhưng cũng không còn là một đứa trẻ con…

Mượn hình ảnh con cào cào, người mẹ điêu khắc chỉ mô tả mọi sự phức tạp và xung đột của nữ thiếu niên… Một nhân vật vừa vô tư bộc trực, vừa trữ tình và minh mẫn.

 

Sự tao nhã chiếc nón lá "Vườn Hương" trong nội thất

Một bộ áo dài mầu sắc hài hòa – một vật cân đối - một bài ca lôi cuốn tâm hồn ta, một món ăn hương vị đậm đà, một công trình kiến trúc kết hợp hài hòa ánh sáng và bóng tối trong tiếng nhạc du dương. Một khoảng sân, tại đó tiếng nước rì rào chảy từ con suối nhỏ, một luống hoa trong một khu vườn râm mát ngát hương xuân. Tất cả được thể hiện trên chiếc nón lá của họa sĩ Bí Đỏ...chiếc nón lá "Vườn Hương".

 

Căn phòng “THƯ TÂM TÌNH” của “Phụ nữ trong nội thất”

Có thể tóm tắt trong vài từ dành cho phụ nữ: đừng bao giờ chịu bó tay.

“Hy vọng đến từ đôi bàn tay của người thợ thêu chứ không phải từ đôi mắt buồn”

Đó là một cách kêu gọi mọi người chớ bi quan trước vận mệnh của dân tộc mà ngược lại hãy phấn đấu cho sự hồi sinh văn hóa và dân tộc. Cũng là một sự tuyên bố kêu gọi phục hưng văn hóa – nghệ thuật của dân tộc.

  • Nghệ thuật truyền thống là nền tảng vững chắc nhất của giáo dục. Là một nhân tố của văn hóa là sự hỗ trợ bản sắc dân tộc. Là bảo vệ làm đẹp thêm cuộc sống.
  • Đối với mọi dân tộc – nghệ thuật truyền thống là cuộc sống – là cách tư duy – là cái tôi khác của dân tộc ấy, nó phải sinh ra và lớn lên trong lòng dân tộc ấy … Nó không được trở thành như con chim ở thiên đường kia mà người ta bảo là không có chân cho nên phải mãi mãi lơ lửng trong không trung. Nghệ thuật truyền thống là một nhu cầu sống còn của nhân dân là một tiếng nói hùng mạnh đấu tranh cho sự tồn tại và nhân phẩm của một dân tộc.

 

Căn phòng: HƯƠNG VỊ CÀ PHÊ CỦA BÀ của Phụ Nữ Trong Nội Thất

… Trong tâm trí của tôi, người “Bà” luôn gắn liền với ý niệm về sự ổn định thanh thản, ấm cúng, kiên nhẫn, độ lượng và hồn hậu.

Trong tác phẩm thêu – điêu khắc và xếp đặt này của tôi: Chân dung của người “Bà” đơn độc này đã biến cả cuộc đời mình để cứu vớt và nuôi dạy con cái… Và hôm nay, hầu như mắt bị lòa và bắt đầu lẩn thẩn, nhưng cử chỉ của bà luôn âu yếm và chăm sóc dù đó là một con chó – con vật duy nhất còn sống trong gian nhà gỗ XQ Sử Quán - qua cử chỉ vẫn còn thấy được đức hy sinh cuối cùng còn lại ở cuộc đời này…

Qua tác phẩm này, tôi mong tìm lại niềm hạnh phúc tuổi thơ khi người bà – người mẹ còn sống trên đời với tất cả tình thương.

Nhật ký: Góc cà phê “Hương vị của bà”trong căn nhà: “Phụ nữ trong nội thất”của nghệ nhân điêu khắc chỉ và thêu chân dung

Mời bạn hãy dùng thử ly cà phê "Hương vị của Bà" để cảm nhận được "Bản Sắc" quê nhà của bạn.

 

Góc phòng “TÌNH SỬ” của người phụ nữ trong nội thất

Trịnh Công Sơn thường nói đến lòng biết ơn của ông đối với tất cả những người phụ nữ đã bỏ ông… Sau những cuộc tình nối đuôi tan vỡ, ông đều rút ra kết luận đơn giản: Mỗi cuộc chia ly đều có lý do riêng. Hãy tìm kiếm một lý do để rút kinh nghiệm cho mỗi cuộc tình tan vỡ… làm sao để ta tập làm quen với ý nghĩ rằng người kia mai mốt đây sẽ không còn trên cõi đời này, tức là học cách đương đầu với sự mất mát. Đó là việc làm tốt nhất cho mối quan hệ - ta sẽ trở nên quý trọng người đó hơn… sẽ giúp ta kiềm chế khi toan buông những lời mà ta không rút lại được.

Một điều mà không thể tưởng tượng nổi là tình yêu chúng ta lại được đặt trên những lời nói đơn thuần, vì chính lời nói nó có thể dễ dàng giết chết một tình yêu.

 

Thời trang CUỘC LỮ TÀ HUÂN (dành cho nam giới) của Phụ Nữ Trong Nội Thất

Về các loại côn trùng và loài vật

...Trong tình hình hiện thời, có những ước mơ nằm ngoài tầm với của mỗi con người: Là làm chủ bản thân và thi hành công lý...

Bằng nghệ thuật điêu khắc chỉ đã tạo ra một không gian loài vật – con người, côn trùng chung sống với nhau. Nó phản ảnh một xứ sở kích thích nhiều nhất trí tưởng tượng của con người, kêu gọi cuộc phiêu lưu vào những khoảng không gian rộng lớn và hoang dại, phải đương đầu với hiểm nguy, đem lại cho con người cơ hội bộc lộ hết mặt tốt đẹp, vượt qua ranh giới của nền văn minh hiện thời, ...kẻ đã thuần hóa và làm chủ các loài vật, làm chủ được bản chất động vật của mình, qua đó nâng mình vượt lên trên những người khác...

Thật là quyến rũ biết bao khi tạo nên không gian đó. Đối với con người hiện đại đang bị tù túng trong không gian chật hẹp hàng ngày và trong những hy vọng trần tục, bị đè bẹp dưới những quy ước và những trói buộc xã hội, những cưỡng chế đè nặng lên đồng loại của họ...

Những giá trị tạo nên huyền thoại của người đàn ông trong quá khứ đó là công cuộc đi tìm kiếm sự độc lập và cá nhân tự do với những giá trị cơ bản, niềm tin ở công lý thần thánh. Đây là ý nghĩa khá phổ biến cho rằng trong xã hội loài người cũng như trong vũ trụ, sự cân bằng nếu có phá vỡ bao giờ tự nó cũng lặp lại, trật tự chiến thắng hỗn độn. Đó là quan niệm “tu nhân tích đức” của người Việt.“Gieo gì gặt nấy” của phương tây. Trong các câu chuyện kẻ có tội bao giờ cũng bị trừng trị, người anh hùng – kẻ bảo vệ công lý bao giờ cũng chiến thắng... Quan niệm cái thiện luôn chiến thắng đem lại cho các huyền thoại anh hùng ý nghĩa siêu nghiệm... Đạo đức bất di bất dịch đó liệu có phù hợp với ngày nay nữa không?

Khi mà các phương tiện thông tin đại chúng phổ biến khắp nơi những mô hình ứng xử rất phàm tục. Trong đó, những anh hùng tìm kiếm một số phận hoàn toàn cá nhân, vứt bỏ mọi ràng buộc truyền thống và chuẩn mực thiêng liêng.

Những “bản anh hùng ca” của nghệ nhân điêu khắc chỉ phản ứng như thế nào về điều này?

“Bạn có phải là nghệ sĩ không?..

Vậy thì hãy mau mau đi đến đỉnh núi cao nhất để hòa tan vào sự bất di bất dịch của thiên nhiên...Rồi đi đến tận cùng của nỗi khốn khổ của con người, để thấy trái tim mình rung động... từ đó bạn hãy hành động... cuộc đời sẽ khóc cho bạn trả lại cho bạn những giọt nước mắt mà bạn đã khóc cho người nghệ sỹ đi trước... Nghệ sỹ là như thế đó!

...Bạn hãy đến không gian “những bản anh hùng ca” nghệ nhân điêu khắc chỉ XQ Sử Quán, nơi đó phản ánh nỗi sợ những bí ẩn con người giống nhau và sự chờ đợi những niềm vui rực sáng như nhau.

 

NỮ TRANG ĐIÊU KHẮC BẰNG CHỈ

NHỮNG PHƯƠNG THỨC MỚI MIÊU TẢ CÁI ĐẸP PHỤ NỮ TRONG NỘI THẤT

... Đối với phụ nữ, để giữ được vẻ đẹp và những nét bí ẩn của mình là một đòi hỏi và cũng là một trách nhiệm rất cao... Khi năm tháng để lại trên gương mặt và cơ thể họ những dấu hiệu thời gian. Vì vậy thật hiếm hoi những giây phút mà cái đẹp bên trong và vẻ đẹp bên ngoài hòa vào với nhau, lúc tuổi xuân đã phôi pha rồi...

Vì vậy nghệ thuật điêu khắc chỉ... trở về hình ảnh một người phụ nữ làm sao người ta có thể quên được: mái tóc đen nổi lên, ánh sáng vàng óng với chiếc “băng đô” chỉ vàng ánh đỏ như một vầng hào quang tỏa được ánh sáng bên trong - một vẻ duyên dáng nội tại...Một bộ nữ trang cài vào cổ với ngôn ngữ các loài hoa, một sự mộc mạc thuần khiết, một sự trong trẻo đến nỗi thinh không cũng rung lên. Như có một thi sĩ đã nói: “Không có gì trên thế giới có thể sánh với gương mặt con người. Đó là mảnh đất mà người ta khai thác không bao giờ hết... Không một kinh nghiệm nào làm nức lòng hơn là được nhìn một gương mặt biểu cảm biến đổi dưới tác động bí ẩn của “lời nói thiên nhiên”.Nó sống động từ bên trong (tâm hồn) và hóa thành thơ”. Như bài thơ cổ của Nữ thần Ai Cập – Hoàng hậu Nefertiti:

“Ta đẹp hỡi kiếp phù du,

Ta đẹp như giấc mộng thiên nhiên...

Và ta biết tấm thân ta chính là sự vĩnh hằng...”

 

 

CHẢ PHƯỢNG

  • Một tách cà phê - miếng bánh cầm tay (fastfood) cùng với người lạ, đây là cách ăn “ĂN ĐỂ SỐNG”
  • Ngược lại trong những bữa tiệc vui vẻ, giữa bạn bè với nhau “SỐNG ĐỂ MÀ ĂN”

  

 GỎI RỒNG

Tất cả những gì ăn được đều là “THỰC PHẨM” nhưng không phải bất kỳ thực phẩm nào cũng là “MÓN ĂN”, vì trong quan niệm người Việt: trong việc biến đổi thực phẩm thành món ăn, công việc chế biến là hết sức quan trọng, và nó cần cả một nghi thức nhất định.

 HOA MAGRITTE 

Trời đánh tránh bữa ăn (ngạn ngữ Việt Nam)

 

NEM CÔNG

Bộ môn: THỰC CHẾ HỌC (điều độ trong ăn uống) trở thành vị “trọng tài tối cao” đối với số phận cơ thể và sự hài hòa của tinh thần.

 

NGỌC NGỰ HOA VIÊN

Ăn uống để duy trì bằng sự cân đối hoàn toàn giữa các thể dịch, đặc biệt trong máu vốn được coi “chất nuôi dưỡng cuộc sống” có thể điều khiển cơ thể và duy trì thế cân đối bằng cách kìm hãm các ham muốn, cai quản một cách khôn ngoan và thận trọng cái “kho báu của sự sống” nó quyết định chất lượng và thời gian của cuộc sống mỗi con người chúng ta.

 

NGŨ PHỤNG TRIỀU DƯƠNG

Chìa khóa của sự sống thường do người phụ nữ trong gia đình nắm giữ. Vì được coi là nằm trong hiện tượng học dinh dưỡng, trong các “HIỆU LỰC” và “TÍNH NĂNG” của thức ăn.

 

NGŨ SẮC LIÊN HOA

Chứng ăn uống VÔ ĐỘ

Thể hiện bằng những chế độ ăn quá nhiều calo. Sinh ra từ mơ ước tái tạo day dứt, từ khát vọng muốn bồi bổ, hồi phục sinh lực bằng thức ăn - tìm lại một chỗ trong thiên đường đã mất, ẩn náu trong vòng tay tinh khiết và hạnh phúc của đất mẹ. Bù đắp lại những mất mát hàng ngày về sự sống. Dùng thức ăn để xua đi tương lai bấp bênh đen tối.

(sưu tầm)

 

NGŨ SẮC LIÊN HOA

o tưởng có thể ngăn chặn sự thất thoát nhiệt lượng và năng lượng đã hình thành nên những huyền thoại về những loại thuốc bồi bổ tăng lực, những bài thuốc thần diệu cải lão hoàn đồng, trả lại cho con người sinh lực lẫn hạnh phúc đã mất....bắt đầu tàn sát các động vật quý hiếm không thương tiếc…

 

RƯỢU HƯƠNG TRI KỶ

CHỨNG CHÁN ĂN:

Đó là sự rơi ngã quá sớm và đáng sợ xuống thế giơi âm u của đêm tối và cay đắng, của đói và khát, là thất bại của dục năng trước linh cảm về cái chết, là đầu hàng sự phân hủy của da thịt.

Nó là triệu chứng của khát vọng không cưỡng nổi, muốn nếm thử những khoái lạc đồi bại trong vòng tay tử thần bằng cách cố tính và dần dần hình dung trước giờ phút tan rữa...

 

SEN HOÀNG CUNG

Nói cho tôi biết anh ăn gì, tơi sẽ nói cho anh biết anh là người thế nào?

(Tác phẩm Sinh Lý Học Khẩu Vị - Anthelme Brillat Savarin – Người Pháp)

 

THANH LONG DU HẢI

Hôn nhân là một sự trao đổi phụ nữ giữa các nhóm người, như vậy người đàn bà là thứ tiền tệ đầu tiên trong lịch sử loài người. Song phải nói thêm là có một thứ tiền tệ nữa đó là thức ăn. Người ta không rõ nguồn gốc gia đình, bắt đầu từ sự hợp thành cặp vợ chồng hay từ sự chia sẻ thức ăn giữa người đàn ông và người đàn bà, chẳng khác gì ta muốn biết quả trứng có trước con gà hay con gà có trước quả trứng?

 (Claude Lévi – Strauss - nhà nhân chủng học Pháp)

 

VƯỜN THƯỢNG UYỂN

Gia đình được giữ vững bằng hai mối quan hệ lớn. Đó là quan hệ nam nữ và quan hệ ở bàn ăn.

Việc ăn chung là nhằm gắn bó các thành viên trong gia đình. Chính vì thế BẾP LÒ - nơi chuẩn bị bữa ăn, được coi là biểu tượng của mọi người.

 

XÔI LÁ SEN

Việc cùng ngồi vào bàn ăn được coi là chấm dứt thù địch  (ngạn ngữ Việt Nam)

    

.
.
.