
Tác phẩm chân dung thêu tay: LƯƠNG XUÂN ĐỨC
Chất liệu: chỉ tơ tằm, DMC, vải cotton
Kích cỡ: 120 x 180 cm

NGHI LỄ THỤ PHÁP MŨI CHỈ ĐẦU TIÊN KHI THỰC HIỆN MỘT BỨC CHÂN DUNG THÊU TAY

PHIẾN ĐOẠN TÁC PHẨM CHÂN DUNG TRI KỶ HỮU LƯƠNG XUÂN ĐỨC


_anh_duc_copy.jpg)
_________________________________________
ĐÀ LẠT VÀ NGƯỜI THỢ THÊU TAY XQ
- Tri Kỷ Hữu - Lương Xuân Đức
Kính thưa anh Quân, chị Xuân, những người sáng lập XQ Việt Nam. Thưa các Nghệ Nhân Nghệ Sỹ!
Thưa các vị khách quý!
Nhân danh là một trong những Tri Kỷ Hữu từ Hà Nội dự cuộc gặp mặt hôm nay tại đây, XQ Sử Quán Đà Lạt, chiếc nôi của công ty tranh thêu tay nổi tiếng trong và ngoài nước tôi xin có mấy lời tâm sự cùng các vị. Đã là tâm sự thì chẳng mang học thuật, chẳng có gì dẫn đắt, nghe cũng được mà chẳng nghe cũng chẳng sao.
Trước hết tôi xin nói về thành phố Đà Lạt. Đà Lạt đẹp như thế nào ai cũng biết. Lịch sử Đà Lạt ra sao càng nhiều người biết, thậm chí biết rõ đến từng chân tơ kẽ tóc. Riêng tôi Đà Lạt đẹp trong sách, trong thơ và trong gián tiếp thực là hấp dẫn. Nhưng Đà Lạt chỉ đẹp với tôi khi cùng với cảnh trí thơ mộng tuyệt trần ấy là lúc tôi có những người bạn tâm tình: Anh Quân, Chị Xuân, Anh Niệm, Chị Đông Nghi, Anh Học và tất cả các con. Hơn nữa còn cả các Nghệ Nhân Nghệ Sỹ XQ đông đúc, đầm ấm và tin tưởng. Những đêm ngồi bên bếp lửa bập bùng ở 27 Yersin, trong vườn lan Sử Quán uống với nhau ly rượu nhàu rẻ tiền màn hình phẳng, thưởng thức sắc màu của hoa, nghe câu thơ mới làm, cùng với khúc tình ca lạ, xao xuyến. Thật đơn sơ nhưng biết bao gợi nhớ chẳng dễ quên được…
Đã có ai viết thế này: Có lẽ nhiều người còn giữ kí ức về một Đà Lạt của ngày xưa, với nhiều thông và ít xe. Thế là người ta dễ chạnh lòng vì hôm nay con gái Đà Lạt đeo khẩu trang, nhà cửa lô xô mái tôn, trời chỉ nóng thua Sài Gòn chút ít. Đôi khi Đà Lạt kẹt xe…. còn nếu muốn thật sự sống với Đà Lạt, hãy thả bộ trên những “con đường vừa đi đã mỏi” muôn thuở còn đó, ngồi uống cà phê một quán ven đường lắng nghe âm thanh từ những cánh áo len xanh – vàng của nữ sinh tan trường, ngắm nhìn những ngôi sao sáng trên bầu trời cao nguyên. Khi đó bạn sẽ thấy hơi thở của Đà Lạt vẫn thơm tho như ngày nào. Bạn có nhớ và yêu Đà Lạt không? Tôi bỏ Hà Nội bụi bặm, xa vợ con, công việc, lang thang vào đây như thế này chính vì nỗi nhớ ấy đấy Quân ạ.
Thật vui biết bao khi từ 2005, Đà Lạt đã có liên hoan hoa (Festival Hoa Đà Lạt) khắc phục cho việc thành phố này chưa có một lễ hội truyền thống lâu đời. Vui hơn nữa, khi Festival hoa Đà Lạt 2010 trở thành sự kiện đầu tiên trong chuỗi 7 sự kiện quốc gia mừng đại lễ 1000 Năm Thăng Long – Hà Nội. Chẳng những thế, Đà Lạt còn quyết định mời một nhóm kiến trúc sư thuộc viện thiết kế quy hoạch đô thị Paris nước Pháp và một công ty thiết kế quy hoạch đô thị khác của Pháp thực hiện quy hoạch lại Đà Lạt
Buồn vui xen lẫn tạo nên sức hấp dẫn muôn thuở của đời sống xã hội và con người. Nhưng quy luật của muôn đời vẫn là thế áp đảo: ấy là bao giờ mọi thứ vẫn đẹp lên, tốt hơn. Đà Lạt cũng không nằm ngoài quy luật ấy!
Như một sự ngẫu nhiên, 20 năm trước, một anh chàng xứ Quảng nghèo quay nghèo quắt, với đôi chân trần lam lũ gần như kiệt sức bên chiếc pê – đan xe đạp leo dốc phố Đà Lạt đi kiếm sống. Ai mua tranh tôi bán tranh cho …..… anh ta đi bán lẻ những tác phẩm tranh thêu để kiếm sống. Lần lữa và đến bây giờ, anh và người bạn đời, một nữ nghệ nhân tranh thêu tay nổi tiếng, trở thành đồng sáng lập công ty tranh thêu tay XQ Việt Nam. Bây giờ XQ Việt Nam đã có mặt trên hầu hết các trung tâm mỹ thuật Việt Nam, từ Hà Nội đến Thành Phố Hồ Chí Minh. Tranh thêu tay của XQ Việt Nam còn khẳng định được mình trên nhiều thị trường thẫm mỹ khó tính ở Châu Âu, Châu Mỹ và Châu Á.
Theo dấu thời gian Trung Quốc là cái nôi của nghề thêu tranh tay. Từ hàng trăm năm trước, với những biến cố lịch sử, theo ông tổ nghề thêu người Bắc Hà, nghề thêu tranh tay được đưa về Việt Nam. Mới đây nhất, một lãnh đạo của đất nước Trung Hoa trong chuyến đi công cán Việt Nam đã thăm XQ Sử Quán Đà Lạt, ông đã không ngờ có một XQ Việt Nam. Ông xem kỹ và sờ từng chi tiết tranh thêu, cảm nhận từng cảm xúc, từng cảnh vật, màu sắc rực rỡ của thiên nhiên tràn nay ánh sáng trong tranh.
Vâng, từ Đà Lạt đã nảy sinh ra tranh thêu XQ. Trở lại, tranh thêu XQ đã góp phần làm cho Đà Lạt đẹp hơn và độc đáo hơn. Từ Đà lạt đã nảy sinh ra Xuân Quân để từ đó vực dậy hàng nghìn số phận con người lao khó trở thành những nghệ sỹ – nghệ nhân tranh thêu tay đáng kính. Họ đã gánh vác một sứ mệnh thiêng liêng làm sống day và phát triển một nghề thêu truyền thống của dân tộc Việt. Học là những con người đi ra từ trong ca dao của mẹ với xuất phát điểm là phụ thuộc, yếu hèn. Họ từng là những “hạt mưa sa không biết sẽ rơi vào đài các hay ra ruộng lầy, là tấm lụa đào giữa chợ, là hạt cơm nguội khi đói lòng ngày đông…”. Thế và bây giờ, những con người ấy trở thành chủ, chủ nhân của đời mình, một chủ thể sáng tạo. Dưới tay họ, đất trời, cảnh đẹp, con người Đà Lạt đất trời, cảnh đẹp, con người Việt Nam hiện lên rờ rỡ, làm rung động lòng người, làm day lên những xúc cảm thẩm mỹ cao đẹp.
Đà Lạt gắn liền với số phận của người thợ thêu tranh tay XQ Đà Lạt tạo nên sức sống của nghề thêu tranh XQ. Người thợ thêu tranh XQ tri ân với Đà Lạt bằng những tác phẩm máu thịt của mình. Thật ý nghĩa biết bao khi ngày hôm nay 22/10, đặt dấu mốc 20 năm XQ trở thành công dân Đà Lạt đã có một “Nghi Thức Nhập Định” Đà Lạt – nơi nghệ nhân Nghệ Sỹ XQ đã lớn lên!