1.jpg)
DA LAT - VIETNAM - XQ HISTORY MUSEUM.
It is a workshop that brings to life the dreams of Vietnamese women through the traditional art of embroidery, while also serving as a space to reconnect with cultural roots and build a strong economic foundation on our homeland. Without this, the traditional ethnic embroidery trade may face unjustified risks of extinction.
This dream production space consists of three main systems:
I. The Embroidery Landscape System.
II. The Embroidery Customs System.
III. The Embroidery Artistry System.
This system shapes and develops various embroidery art disciplines within the XQ - History Museum space:
* Landscape embroidery discipline.
* Portrait embroidery discipline.
* Double-sided embroidery discipline.
* Sculptural needlework discipline.
* Fashion embroidery discipline.
The artistic content of these disciplines is centered around five primary themes of Legend:
* Returning to the homeland of Vietnam (Museum of a Thousand-Year Wish).
* Love that never finds fulfillment (Museum of Eternal Love Flowers).
* Self-reflection of human beings and life (Contemporary Embroidery Art Museum).
* Women in the Interior Museum.
* Museum of Peace.
——-
WITH "CULTURE EMBRACE" PROGRAMS FOR EMBROIDERY CULTURE
* Introduction of the Author, Artwork - arrangement and presentation - XQ festivals - art integration and intervention. "A place to tell the story of the life and passion of Vietnamese women in traditional ethnic embroidery" through various aspects of the craft such as:
* HISTORY OF EMBROIDERY
* LANGUAGE OF EMBROIDERY
* GENDER PSYCHOLOGY - ETHNIC EMBROIDERY INDIVIDUALS
* TRADITIONS (Customs - Beliefs...) OF EMBROIDERY
* Expressing contemporary emotions through XQ activities and community benefits.
* Demonstrating the depth and uniqueness in the search for a new humanism in a torn and uncertain world - a crisis.
* Introducing new creations marking the emergence of a new emotion that encompasses many profound aspects of literature.
BUSINESS MODELS
At XQ History Museum, the foundation is laid for the distribution of commercial and non-commercial networks through contracts, branch openings, and all suitable forms to strengthen the development of women's hand embroidery. This involves collaboration with national, regional, and international organizations.
———
HISTORY AND IDENTITY OF EMBROIDERY (Da Lat - XQ History Museum)
Providing:
* The Face of Embroidery
* The Body of Embroidery
* The Voice of Embroidery
I- THE FACE OF EMBROIDERY
Embroidery is the essence of women, and their physical and spiritual lives are defined by their living environment and geographical location (regions). Their celebration (on International Women's Day, March
is marked by the creation of the "WOMEN IN INTERIOR" house. It's a highly appreciative portrayal that highlights the 9 virtues (nine-word motto) and 5 roles of women. Women are seen as an essential physiological component for the harmonious functioning of society.
• 5 Roles
• 9 Virtues
II- THE BODY OF EMBROIDERY
The history of embroidery is conveyed through stories and narratives resembling epics, replacing dry chronological recordings. The embroidery craft of Vietnamese women is not an abstract and rational entity but a living, vibrant, and sometimes painful body that can only be felt with the heart and imagination, far more than with intellect.
III- THE VOICE OF EMBROIDERY
It is a loyal restoration of women's enduring resentment, present in history up to today, regarding their fate and destiny. It seeks to grasp and articulate the mutual impacts of economic, political, social, religious, epidemics, and natural disasters events to form the EMOTIONAL HISTORY of women in embroidery. This history is intuitive and rich in poetic qualities. Therefore, no matter the historical circumstances, they always ask themselves: "Have I enriched the traditional embroidered artistic products of the Vietnamese people for you, your family, and other ethnic groups?... One can accumulate wealth in 5 or 10 years, but to make it truly splendid, it takes many generations..."
TRANH THÊU TAY XQ VANCOUVER
---------------------------
Bạn muốn trò chuyện với nghệ thuật truyền thống với những nghệ nhân - nghệ sĩ XQ xuất sắc nhất?
Bạn muốn tra cứu danh mục thư viện tranh thêu XQ?
Bạn muốn chiêm ngưỡng những kiệt tác nghệ thuật thêu của bảo tàng XQ Sử Quán?
Hay muốn tra cứu những cơ sở dữ liệu Thương mại – Hợp tác?
- Liên hệ trực tiếp qua số điện thoại: Mr. Quân:(+1)778-814-4449
————
ĐÀ LẠT - VIỆT NAM- XQ SỬ QUÁN.
Là một công xưởng chế tạo nên ước mơ của người phụ nữ Việt Nam, thông qua ngành nghề thêu truyền thống dân tộc. Cũng là không gian tìm lại cội rễ văn hóa và kinh tế vững chắc trên mảnh đất quê hương mình… Nếu không, nghề thêu truyền thống dân tộc sẽ có những nguy cơ không lý do tồn tại…
Không gian sản xuất giấc mơ này gồm 3 hệ thống chính:
I. Hệ thống cảnh quan nghề thêu
II. Hệ thống phong tục nghề thêu
III. Hệ thống minh tinh của nghề thêu
Chính hệ thống này hình thành và phát triển các bộ môn nghệ thuật thêu trong không gian XQ – Sử Quán:
1. Bộ môn thêu tranh phong cảnh
2. Bộ môn thêu tranh chân dung
3. Bộ môn thêu tranh 2 mặt
4. Bộ môn điêu khắc chỉ
5. Bộ môn thời trang thêu
Các nội dung nghệ thuật của các bộ môn này hướng vào 5 mô hình chủ yếu của Huyền thoại:
1. Sự trở về quê hương Việt Nam (Bảo tàng Ước Nguyện Ngàn Năm)
2. Tình yêu không bao giờ đạt được sự viên mãn (bảo tàng hoa Tri Kỷ Hữu)
3. Tự vấn con người và cuộc đời (bảo tàng nghệ thuật thêu đương đại)
4. Bảo tàng Phụ nữ trong nội thất
5. Bảo tàng Hòa Bình
VỚI NHỮNG CHƯƠNG TRÌNH “KHAI THÔNG” VĂN HÓA NGHỀ THÊU
NHỮNG PHƯƠNG THỨC KINH DOANH
Tại XQ Sử Quán, nền tảng phát hành những mạng lưới thương mại và không thương mại bằng các ký kết hợp đồng – mở chi nhánh – bằng mọi hình thức thích hợp vào quá trình củng cố phát triển nghề thêu tay của phụ nữ , với sự kết hợp các tổ chức quốc gia – khu vực và quốc tế…
______________________________
LỊCH SỬ VÀ BẢN SẮC NGHỀ THÊU (Đà Lạt - XQ Sử Quán)
Đem lại:
- Gương mặt của nghề thêu
- Cơ thể của nghề thêu
- Tiếng nói của nghề thêu
I- GƯƠNG MẶT NGHỀ THÊU
Nghề thêu là con người phụ nữ, cuộc sống vật chất và tinh thần của họ được quy định bởi khung cảnh sống và thành phần địa lý (vùng miền) của mình. Sự chào mừng đến với họ (8/3) bằng sự ra đời căn nhà: PHỤ NỮ TRONG NỘI THẤT. Đó là bức tranh miêu tả thật cảm kích, trong đó nêu lên được 9 công đức (cù lao 9 chữ) và 5 vai trò của phụ nữ. Như là một cơ quan sinh lý học cần thiết cho sự vận hành hài hòa của cơ thể xã hội.
• 5 vai trò
• 9 công đức
II- CƠ THỂ NGHỀ THÊU
Lịch sử nghề thêu bằng những câu chuyện, lời kể mang tính sử thi về sự ra đời và phát triển thay thế cho những cách ghi chép khô khan theo niên đại. Không coi nghề thêu của phụ nữ dân tộc Việt Nam là một thực thể trừu tượng và duy lý, mà là cơ thể bằng máu thịt sống động và đau khổ mà ta chỉ có thể cảm nhận bằng trái tim và trí tưởng tượng của mình nhiều hơn trí tuệ.
III- TIẾNG NÓI NGHỀ THÊU
Là phục hồi trung thành sự phẫn nộ của người phụ nữ điểm xuyết suốt trong lịch sử cho đến hôm nay về số phận và định mệnh... Cố gắng nắm bắt và diễn đạt những tác động qua lại của các sự kiện kinh tế - chính trị - xã hội – tôn giáo – dịch bệnh và thiên tai, để hình thành nên LỊCH SỬ TÂM TÍNH của phụ nữ nghề thêu, trực giác và giàu chất thơ, vì vậy trong hoàn cảnh nào của lịch sử, họ luôn tự hỏi: “sản phẩm nghệ thuật thêu truyền thống của dân tộc Việt Nam tôi có làm sang cho bạn, gia đình bạn và dân tộc khác hay không?...người ta có thể làm giàu 5 năm hay 10 năm nhưng để làm sang, phải qua nhiều thế hệ...”
1.jpg)
1.jpg)
In the culture of embroidery, the gestures of the hand play a fundamental role. The hand of the embroidery artisan, when it gazes at us, gives the impression that it can converse. There is a story told that one day a king visited a village known for its embroidery. He encountered a very beautiful young woman engaged in embroidery and fell in love with her. To determine if she had any prior commitments, the king raised his hand and pointed his thumb upwards (a traditional gesture indicating "men"). The young woman responded by extending her hand outward, then turning it over, signifying that she had not been attached to any man. The king understood that he could marry her.
The hand of the embroidery artist is considered a symbol that connects the three constituent parts of a human: spirituality, intellect, and speech. It symbolizes the relationship between the inner and outer lives of a person and also represents the coexistence between the human world and the world of the divine.
In the evolutionary view of the Eastern civilization, the human world is seen as a complex manifestation of the divine world, and the human body is the visible form of the divine. Humans and the divine are always in relationship with each other. The invisible principle of the divine can only be perceived through symbols and metaphors, allegories. The interaction between the tangible world and the intangible world forms the basis of Eastern philosophy. Life is seen as an inseparable whole, and each element has its significance. This unity is particularly strong in religion, art, and social life. The modes of living, philosophical systems, artistic expressions, and methods of worship are countless embodiments of the divine, revered in various forms of deities, and the forms of worship depend on the characteristics of each deity. The ancients often said, "Worship what you wish to become," and it depends on one's heart.
In acts of worship or recitation – reading a scripture or a mystical formula, hands are used to "channel" the authority contained within the verse or gesture with the image of the revered deity.
Dance: Between gestures and sounds, the hands can appropriately bring the human body or spirit into a state of vibration. In this context, the hands have a magical quality that can have a mystical effect and become a mysterious language known only to trained artisans. This type of hand, found in Asian countries under Buddhism, has influenced the art of sculpture, especially embroidery, and has created a still-vibrant foundation to this day. To make rituals effective, the accompanying hand movements must be executed correctly and accurately. Translating to the realm of art, the principle of imitation has become an essential element in the art of embroidery.
The perspective in embroidery art: One hand holding a drum symbolizes creation, one hand holding fire symbolizes destruction, a hand raised to the sky signifies a serene soul, and an open and closed hand symbolizes protection.
All these symbolic hands, when listed and explained, encompass a very broad range of bodily movements.
In the dances exclusive to XQ embroidery artisans, the hands serve as an additional artistic element to their movements. The feet keep the rhythm, and each step corresponds to a gesture. Background music is still traditional musical instruments. The dance narrates stories accompanied by poems and spoken words, which are recited by the artisans, while the hands illustrate the sentimental themes. The skilled hands of artisans can depict a flying bird, a flowing river, a winding stream around a mountain's slope, a transition from one season to another, a couple reuniting or parting, and more.
In the artisans' dances, despite the prominent features of grace, beauty, and strength in the movements, these are not the core elements. A dangerous beast, a beautiful girl with big eyes, an exotic garden, and music emanating from special musical instruments. But these sensuous elements only truly come to life when each hand is accompanied by appropriate facial expressions. Especially, the eyes play a crucial role because wherever the hand goes, the eyes follow. Where the eyes go, the soul goes as well. Behind the soul, the face is clearly expressed, creating joy.
Hands are divided into two types of gestures: gestures using one hand or both hands, expressed by open hands, straightened fingers, and a folded thumb. The different meanings of these hand gestures can convey "me," "you," "I," "we," "each person," "night," "river," "moonlight," "horse," "fate," "entering the city," "the sea," "deep forest," "swimming," and more when combined in storytelling performances. Therefore, the art of hand embroidery lies in its ability to reveal the secret and symbolic meanings, the aspirations of people seeking their sacred origins. It is because they direct their focus towards the sacred that their art finds its unique harmony, achievable only through disciplined awareness and focused thought during the embroidery process. The symbols in embroidery lead people on a spiritual journey, stemming from thousands of years of mothers and continuing to this day, through the ethereal movements expressed by the tireless hands of the artisans. One cannot understand the storytelling dances of embroidery without an esteemed master to pass on the tradition.
This master must choose an apprentice, and this apprentice will carry on the tradition. The master becomes a second mentor to the student, and people expect unwavering loyalty to the tradition and strict adherence to the embroidery customs from this student. Once the student has mastered the technique, their own fingers become new expressive tools, enabling them to convey emotions to the audience solely through their embroidery gestures, without relying on the setting or any other props. Through these gestures, the embroidery artisan can evoke eloquent images of the world.
————————————
VŨ ĐẠO CỦA BÀN TAY THÊU
Trong văn hoá nghề thêu, điệu bộ của bàn tay đóng một vai trò cơ bản. Bàn tay của nghệ nhân thêu khi nhìn ta có cảm giác nó có thể trò chuyện được. Có một câu chuyện kể rằng: một hôm nhà vua đến một làng thêu nọ - gặp một người con gái rất đẹp làm nghề thêu và đem lòng yêu nàng. Để biết xem nàng đã có hẹn với ước ai chưa, vua bèn hỏi bằng cách giơ nắm tay lên, ngón cái chỉ ngược lên trời (điệu bộ truyền thống để chỉ "đàn ông"). Nàng trả lời bằng điệu bộ xòe bàn tay ra, sau đó lại lật ngửa bàn tay lên, có nghĩa là đời mình chưa gắn bó với một người đàn ông nào. Nhà vua biết được có thể cưới nàng làm vợ.
Bàn tay Nghệ Nhân thêu được coi như cái dấu gắn liền ba bộ phận cấu thành của con người: tâm linh - tri thức và lời nói. Bàn tay tượng trưng cho mối liên hệ giữa đời sống bên trong và đời sống bên ngoài của con người đồng thời cũng tượng trưng cho sự song hành giữa thế giới loài người và thế giới thần linh.
Trong vũ trụ theo tiến hóa luận của văn minh phương Đông, thế giới loài người được coi như một sự phức chế của thế giới thần linh và thân thể con người là hình thức bề ngoài trông thấy được của thần linh. Con người và thần linh luôn có quan hệ với nhau. Nguyên lý vô hình của thần linh chỉ có thể quan niệm được thông qua những biểu tượng và ngụ ý, ẩn dụ. Tác động qua lại giữa thế giới hữu hình và thế giới siêu hình là cơ sở của triết học phương Đông. Theo quan niệm cuộc đời đều là một thể thống nhất không chia cắt được, và mỗi yếu tố đều có ý nghĩa của nó. Sự thống nhất đó đặc biệt chặt chẽ trong tôn giáo, nghệ thuật và đời sống xã hội. Những phương thức sinh hoạt, hệ thống triết học, hình thức diễn đạt nghệ thuật và phương cách thờ cúng hằng hà sa số những hoá thân của thần linh - được thờ phụng dưới hình thức nhiều vô kể những thần linh, và hình thức thờ phụng là tuỳ theo đặc điểm của mỗi vị thần đó. Người xưa hay nói “Thờ gì sẽ thành nấy” và tuỳ tâm.
———
Trong hành động cúng vái hay tụng niệm – đọc một bản kinh hay một công thức huyền bí, bàn tay dùng để "gắn" quyền uy chứa đựng trong câu thơ, hay cử chỉ với hình ảnh của vị thần linh được tôn thờ.
Vũ đạo: Giữa điệu bộ và âm thanh thì bàn tay thích hợp có thể đưa thân thể con người hay tâm linh vào một trạng thái rung động. Trong bối cảnh đó, bàn tay có một đặc tính thần kỳ có thể có một tác dụng bí truyền, và trở thành một ngôn ngữ bí hiểm chỉ có người nghệ nhân được luyện tập mới biết được. Loại hình bàn tay này trong các nước châu Á theo Phật giáo, bàn tay đã ảnh hưởng tới nghệ thuật tạc tượng, nhất là thêu thùa, và tạo nên một cơ sở vẫn còn sống động tới ngày nay. Muốn cho nghi lễ có hiệu quả, bàn tay kèm theo phải được thực hiện đúng và chính xác. Chuyển sang lĩnh vực nghệ thuật, nguyên tắc bắt chước, đã trở thành một yếu tố thiết yếu trong nghệ thuật thêu.
- Quan điểm trong nghệ thuật thêu: Một tay cầm trống tượng trưng cho sáng tạo, tay cầm lửa tượng trưng cho phá huỷ, tay ngửa lên trời dấu hiệu của tâm hồn thanh thản, tay mở ra và úp xuống dưới tượng trưng cho sự che chở…
Tất cả những bàn tay ngụ ý, cũng liệt kê và giải thích trên một phạm vi rất rộng tất cả những động tác của cơ thể.
Trong các điệu múa chỉ của nghệ nhân thêu XQ, bàn tay chỉ có chức năng mỹ thuật bổ sung cho những động tác của họ. Bàn chân đánh nhịp và mỗi bước đi tương ứng với một điệu bộ. Nhạc đệm vẫn là nhạc cụ cổ truyền. Những điệu nhảy kể chuyện đi kèm với những bài thơ, bài nói do nghệ nhân ngâm, còn bàn tay dùng để minh hoạ các ý trữ tình. Bàn tay khéo léo của nghệ nhân có thể miêu tả con chim đang bay, dòng sông đang chảy, suối uốn quanh sườn núi, mùa nọ chuyển sang mùa kia, một cặp tình nhân đoàn tụ hay ly biệt ...
Trong các điệu múa của nghệ nhân, mặc dù sự thể hiện duyên dáng, vẻ đẹp, và sức mạnh trong động tác là những đặc điểm rõ rệt, nhưng đó không phải là cái cốt yếu. Một con thú nguy hiểm, một cô gái đẹp có đôi mắt to, một khu vườn xa lạ, một bản nhạc vang lên từ những nhạc cụ đặc biệt. Nhưng những gợi cảm đó chỉ thực sự có sức sống khi mỗi bàn tay được kèm theo một sự diễn đạt trên vẻ mặt hoàn toàn thích hợp. Đặc biệt, đôi mắt có một vai trò quan trọng vì tay đưa đến đâu, mắt đưa đến đó. Mắt đưa đến đâu tâm hồn cũng đến đó. Phía sau tâm hồn là vẻ mặt thể hiện rõ, là tạo được niềm vui.
———-
Bàn tay chia làm 2 loại: điệu bộ bằng một - hay cả hai bàn tay, chỉ có hai cách sử dụng thể hiện bằng bàn tay mở rộng, các ngón duỗi thẳng, ngón cái gập sang bên. Ý nghĩa khác nhau của bàn tay ấy, người ta có thể thấy tôi, anh (chị) hay ta, mình, mỗi người, đêm, sông, sáng trăng, ngựa, duyên, đi vào trong phố, biển cả, rừng sâu, bơi lội ... bằng cách kết hợp các bàn tay trong quá trình biểu diễn kể chuyện. Vì vậy nghệ thuật thêu của bàn tay là ở chỗ làm toát ra được ý nghĩa thầm kín, tượng trưng của nó, ý nghĩa về khát vọng của con người tìm về cội nguồn thiêng liêng của mình. Chính là vì hướng về cái thiêng liêng mà nghệ thuật của họ tìm thấy được sự hài hoà duy nhất và chỉ có thể đạt tới bằng ý thức kỷ luật và sự tập trung tư tưởng trong thêu. Những biểu tượng trong thêu đưa con người vào một cuộc viễn du tinh thần, xuất phát từ hàng ngàn năm trước của người mẹ và còn đang tiếp tục cho đến ngày nay, thông qua những động tác mờ ảo diễn đạt bằng đôi bàn tay không mỏi của các nghệ nhân. Không thể hiểu được các điệu múa của thêu kể chuyện nếu không được một vị thầy có uy tín, nắm được truyền thống giảng giải cho trước.
Vị thầy này phải chọn đồ đệ, và đồ đệ này sẽ kế tục truyền thống đó. Thầy giáo trở thành một huynh trưởng thứ hai của học trò, và người ta chờ đợi ở học trò này một lòng trung thành tuyệt đối với truyền thống và một sự tuân thủ hoàn toàn các truyền thống của thêu. Khi người học trò đã làm chủ được kỹ thuật rồi, ngón tay mình trở thành những cơ quan diễn đạt mới, dựa vào đó mà truyền cảm cho khán giả, chỉ thông qua điệu bộ thêu mà không cần dựa vào khung cảnh hay mọi phụ tùng khác, thì nghệ nhân thêu có thể gợi lên những hình ảnh biết nói của thế giới…
1.jpg)
... The Embroidery Art Dance: It is the modern name for a theatrical and classical dance performance in which the language of gestures and body movements is codified to assist embroidery artisans in conveying meaning and expression. The characters in the epic are depicted in intricate and graceful embroidery art, often combining drama, music, poetry, color, and rhythm.
The movements are executed through carefully crafted techniques, in a literary dissertation that spans all aspects of embroidery and dance, perhaps written in the early centuries. Over the past few decades, embroidery dances have been developed within the premises of XQ Embroidery Village (a large temple of embroidery craftsmanship). Embroiderers undergo years of training before they are ready to execute these grand works. This underscores the significance of embroidery in both the cultural and religious aspects of life. Has the art of embroidery dancing fallen into decline and distortion, seemingly losing the traditional dance forms it once preserved? However, in the past twenty years, a part of the new research into the embroidery cultural tradition has not only been rescued from extinction but has also experienced a considerable revival and gained recognition. The artisans of Dalat's XQ Embroidery Village have been prominent figures in this revival; they have begun to "bring the spirit of the embroidery temple onto the stage," a movement in which scholars and creators seek to rediscover the pure forms of classical embroidery dance by studying ancient texts and temple relics and by consulting the insights of surviving traditions in embroidery.
————-
VŨ ĐIỆU NGHỀ THÊU, MỘT NGHỆ THUẬT CỔ XƯA ĐƯỢC TÁI SINH
… Vũ Điệu Nghề Thêu: Là tên hiện đại của vở kịch - múa cổ điển trong đó ngôn ngữ của cử chỉ và chuyển động cơ thể được quy ước hóa sử dụng để giúp các nghệ nhân thêu truyền tải ý nghĩa và cách diễn đạt. Các nhân vật trong sử thi được miêu tả trong nghệ thuật thêu phức tạp và duyên dáng thường kết hợp kịch, âm nhạc, thơ ca, màu sắc và nhịp điệu.
Động tác được thực hiện theo những kỹ thuật được đúc kết cẩn thận, trong một chuyên luận văn học đặc sắc về tất cả các khía cạnh của động tác thêu và khiêu vũ - kịch, có lẽ được viết vào khoảng đầu những thế kỷ trước. Trong mấy chục năm, các vũ điệu thêu được hình thành trong khuôn viên của XQ Sử Quán (ngôi đền lớn nghề thêu), những người thợ thêu đã trải qua nhiều năm đào tạo trước khi sẵn sàng thực hiện những tác phẩm lớn. Nó minh chứng cho tầm quan trọng của động tác thêu được tổ chức trong đời sống thế tục cũng như tôn giáo trong nghề nghiệp. Vũ điệu nghề thêu từng rơi vào tình trạng suy tàn và biến chất và dường như truyền thống vũ điệu của nghề thêu mà nó gìn giữ quá khứ biến mất vào quên lãng? Tuy nhiên, trong hai mươi năm qua, một phần của sự nghiên cứu mới về truyền thống văn hóa thêu không chỉ được cứu khỏi tuyệt chủng mà còn trải qua một sự hồi sinh đáng kể và đạt được danh tiếng. Những nghệ nhân Đà Lạt XQ Sử Quán là những nhân vật xuất sắc trong cuộc hồi sinh này, họ đã bắt đầu "mang tinh thần của ngôi đền nghề thêu lên sân khấu", một phong trào trong đó các học giả và người sáng tạo đã tìm cách khám phá lại các hình thức thuần túy của vũ điệu thêu cổ điển bằng cách nghiên cứu các văn bản cổ và di tích đền thờ và bằng cách tham khảo ý kiến những người sống sót của truyền thống thêu.
1.jpg)
The Three-Dimensional Space of Embroidery: Connecting the Thread of the Human Body
—The upper, lower, right, and left axes form a plane parallel to the forehead, known as the embroidery plane. The artisan's body casts a shadow onto this plane, creating a flat, expansive surface. On this plane, movements are limited to side-to-side, up-and-down, and rotational motions around the central axis of life. Movements within this space have little relevance in technical fields.
—The upper, lower, front, and rear axes create a plane that divides the human body into two symmetrical parts, right and left: this is the intermediate plane. Humans project their shadow onto it while in a tilted posture, occupying a narrower area. The spinal column never leaves this plane; it cannot tilt right or left but only leans forward or backward. Arms and legs converge. Hands and feet come closer together. Humans can bend, contract, and also move their gaze forward, looking upwards. The intermediate plane is where humans wield embroidery tools, playing a central role.
—The front, rear, right, and left axes create a horizontal plane that intersects the body at the waist and extends parallel to the Earth's surface. Here, the scope of human shadow is very narrow. This plane is sequentially organized into concentric areas radiating from a central point. This plane primarily represents the social relations of the embroiderer and their connection with nature.
——————
Chú thích ảnh- Ngôi đền: Lưu giữ những bí ẩn thiêng liêng trong cơ thể người thợ thêu. Tại nhà truyền thống XQ Việt Nam- Đà Lạt XQ Sử Quán
(bên trên là tác phẩm tranh thêu tay: Nghỉ lễ cho một chiếc khung thêu bị gẫy- bên dưới là chiếc khung thêu với các bộ phận tương ứng với cơ thể người phụ nữ)
KHÔNG GIAN BA CHIỀU, CHIẾC KHUNG THÊU
Những trục dọc (trên - dưới) và các trục ngang đó kết hợp từng đôi một định ra một không gian ba chiều với mặt phẳng liên hệ tới cử động của thân thể nghệ nhân.
—Nhưng trục trên dưới và phải trái làm thành một mặt bằng song song với trán gọi là mặt khung thêu (hay còn gọi mặt bằng trán). Thân thể nghệ nhân rọi bóng vào mặt bằng đó, thành một bóng nhìn thẳng, chiếm một diện tích rộng. Trên mặt bằng này, chỉ có thể làm những động tác đung đưa sang phải, sang trái, cao và quay mình theo chiều ngang xoay quanh trung tâm sinh tử. Các cử động trong không gian này ít có tác dụng trong các lĩnh vực kỹ thuật.
—-Những trục trên dưới và trước - sau làm thành một mặt phẳng chia thân thể con người làm hai phần đối xứng, phải và trái: đó là mặt bằng trung gian, con người soi bóng vào đó trong tư thế nhìn nghiêng và chiếm một diện tích hẹp hơn. Cột sống không bao giờ thoát ra khỏi mặt bằng này, không nghiêng được sang phải, cũng không nghiêng được sang trái, mà chỉ khum về phía trước hay phía sau. Cánh tay và ống chân khép lại với nhau. Bàn tay và bàn chân sát lại gần nhau. Con người có thể cúi khom, thu hình lại, và cũng có thể di chuyển mắt nhìn về phía trước, hướng đi lên. Mặt phẳng trung gian là nơi con người cầm dụng cụ thêu, đóng một vai trò chính.
—Những trục trước - sau và phải - trái làm thành một mặt phẳng ngang cắt thân thể ở chỗ rốn và trải dài ra song song với bề mặt trái đất. Ở đây phạm vi dội bóng của con người rất hẹp. Mặt bằng này lần lượt được tổ chức thành khu vực đồng tâm toả ra từ một trung tâm. Mặt phẳng này chủ yếu là mặt bằng các quan hệ xã hội của nghệ nhân thêu và mối liên hệ với thiên nhiên.
1.jpg)
Through their bodies, XQ artisans often study - the dance of embroidery - with the purpose of connecting the body to the universe, making contact with energies, forces, and flows in the universe. Their dance is not about abandoning their senses; rather, it's about using their senses in a subtle way. They use not only the "objective" senses like sight and hearing but also the "subjective" senses, especially proprioception, to connect with the elements in the earth and the material world.
When they dance, XQ artisans explore space with intense enthusiasm, which is not far from the enthusiasm of their souls. The dance has only one material, which is the embroidery or the embroidery frame, and it has only one medium, which is the human body. Dance belongs to the present moment. The dancer, the sole agent of the dance, is a human being with birth and death. They are always self-creating, and the artisan's dance is a delicate, long-lasting, and laborious process, transforming an ordinary embroidery motion into a precious dance.
The essence of an embroidery movement, a gesture, is no different from passing on a secret. Thus, the essence of embroidery dance in XQ's art is "Quality, not quantity." It's about the essence of what one truly is, not what one possesses. The path to mastery is repetitive, long-term, and demanding.The goal is to transform an embroidery motion, from being ordinary to rare and ultimately into a dance. The artisan does what others do, but their approach makes the dance extraordinary and one-of-a-kind.
The desire for achievement in their craft is a driving force that leads to the embodiment of the artisan, making every action of plants and animals focused and centered on themselves. The artisan becomes the moving tree, the fish, the bird. Like an eagle in the sky, the artisan undertakes a journey horizontally and vertically in space.
Living in harmony between earth and sky, matter and spirit, low and high, darkness and light, between what can be said and what cannot, XQ artisans, through their embroidery dance, evoke emotions and captivate just as they are captivated themselves. This is why we can understand why the artworks they create in embroidery are overwhelming, like a lightning strike. Because they possess a flame...and they themselves are sacred flames.
VŨ ĐẠO NGHỀ THÊU
Thông qua cơ thể của mình nghệ nhân XQ thường học -Vũ đạo nghề thêu - với mục đích liên lạc được cơ thể với vũ trụ, tiếp xúc được với các năng lượng, các sức mạnh và các dòng chảy trong vũ trụ. Nhảy múa của họ, không phải là rời bỏ các giác quan của mình, mà ngược lại đang sử dụng các giác quan ấy một cách tinh tế, chẳng những các giác quan gọi là “khách quan” như thị giác và thính giác, mà cả những giác quan “chủ quan” đặc biệt là xúc giác qua đó mà tiếp xúc được với các yếu tố trong trời đất, với vật chất. Nghệ Nhân đang nhảy múa là con người xác thịt bình thường nhưng không mang tính chất thụ động thường ngày, mà cũng không ở trạng thái căng thẳng của một người đang cố sức để giành được kỷ lục thể thao. Là cầu nối giữa bên trong và bên ngoài, con người nhảy múa như đang chịu “lễ ban thánh thể”, chẳng đọ sức với bản thân mà cũng chẳng đua tài với ai. Vì thế nhảy múa tập thể của họ có sự hòa điệu, hòa âm. Trong khi nhảy múa, nghệ nhân thêu khám phá ra được không gian với một niềm hưng phấn mạnh mẽ chẳng cách xa mấy với sự hưng phấn của tâm hồn. Nhảy múa chỉ có một chất liệu là (chỉ thêu hoặc là cặp ly) không gian và chỉ có một phương tiện là cơ thể con người.Nhảy múa thuộc về thì hiện tại. Bản thân người nhảy múa, tác nhân duy nhất của điệu vũ, là con người có sinh có tử. Là người luôn tự tạo ra bản thân mình, Nghệ Nhân múa say sưa điêu luyện để đạt tới hoàn mỹ, lao cả thân mình vào điệu vũ.
Cái tinh túy của một động tác múa thêu, một điệu bộ chẳng khác gì truyền một bí quyết vậy .
Vì thế tinh túy của điệu múa thêu trong nghệ thuật của XQ là "Qúy hồ tinh bất quý hồ đa". Là chất lượng chứ không phải là số lượng, là ở chỗ thực tại mình là gì ? Chứ không phải là mình có được cái gì ? Con đường để đạt tới điêu luyện là sự lập đi lặp lại, lâu dài và rất tốn công phu, để sao một động tác thêu, từ chỗ bình thường trở thành qúy hiếm rồi hóa ra một động tác vũ. Nghệ nhân múa thêu cũng làm những gì mà người khác làm được, nhưng cách làm của nghệ nhân đó khiến cho điệu múa trở nên khác thường và trở thành có một không hai. Mong muốn được thành đạt trong nghề nghiệp luôn luôn thôi thúc và tạo sự hóa thân của người nghệ nhân khiến mọi động tác của giới thực vật và động vật đều được cô đọng, được tập trung vào người mình. Người nghệ nhân là cái cây mà chuyển động, là con cá, con chim. Một con đại bàng trên không trung, nghệ nhân làm cuộc hành trình theo chiều ngang - dọc trong không gian …
Sống hài hòa giữa đất với trời, giữa vật chất với phi vật chất, giữa thấp với cao, tối và sáng, với giữa cái nói ra được và cái không thể nói, nghệ nhân XQ múa thêu, bị rung cảm và xúc cảm lôi cuốn cũng giống như bản thân mình lôi cuốn và đưa người xem tới độ say sưa.
Điều mà ta có thể hiểu vì sao nghệ nhân thêu XQ tạo ra những tác phẩm tranh thêu là một sự choáng ngợp, giống một tia chớp. Vì người đó có một ngọn lửa …Mà bản thân cũng là một ngọn lửa thiêng.
1.jpg)
“A gesture is a movement that conveys a visible signal to the viewer through vision. To become a gesture in embroidery, an action must be visible and convey information. To achieve this effect, the artist makes a gesture with the intention of conveying a signal - such as making a hand gesture, but sometimes a gesture can be unintentional, like tossing one's hair. Even hugging a pillow can create an impact. The signs of hand embroidery are an inherent gesture.
What matters is not the signals the artist intends to send but rather the signals that are received. Observers of their actions will not distinguish between conscious gestures and unconscious ones (gestures that are not gestures, in other words, random). Strangely enough, the random gestures are often the most illuminating. Simply because they escape any human restraint or manipulation..."
——————
Một điệu bộ là một động tác chuyển đến người xem một tín hiệu thấy được bằng thị giác. Để trở thành điệu bộ trong thêu, một hành động phải được trông thấy và truyền đạt bằng một thông tin. Để gây tác động này, nghệ nhân làm một điệu bộ với chủ đích là truyền đạt một tín hiệu - như làm một điệu bộ bằng tay, nhưng cũng có khi một điệu bộ vô tình như hất mái tóc. Ôm một chiếc gối cũng có thể gây ra tác động. Dấu hiệu của bàn tay thêu là một điệu bộ nguyên phát. Cái quan trọng không phải là những tín hiệu mà nghệ nhân muốn phát đi, mà là những tín hiệu này được tiếp nhận. Người quan sát hành động của họ sẽ không phân biệt những điệu bộ có ý thức hay điệu bộ sơ đẳng (những điệu bộ không phải là điệu bộ, tức là ngẫu nhiên). Bằng một cách nào đó, những điệu bộ ngẫu nhiên lại làm sáng tỏ nhiều nhất. Chỉ vì lý do đơn giản là nó thoát ra khỏi bất kỳ sự kiểm chế hay thao túng nào của con người …
1.jpg)
TRỤC NGANG: TRƯỚC-SAU
Quan sát cử chỉ, điệu bộ của Nghệ Nhân thêu thì thấy rằng thị giác đóng một vai trò quyết định trong quan niệm trục trước - sau. Người xưa cho rằng: ma quỉ sợ con mắt nhìn của người, nên chỉ dám tấn công người từ phía sau và trong bóng tối, do đó ở người Việt xưa có tục trẻ em mới sinh ra được cạo một vạt tóc ở bên dưới gáy để mở cho nó một cái "mắt sau" tượng trưng.
————-
Ý NGHĨA CỦA ĐỘNG TÁC:
Đối với nghề thêu, muốn hiểu rõ ý nghĩa những cử chỉ trong động tác thêu, cần biết về những trục và những mặt phẳng coi như căn cứ tương đương với cấu trúc của thân thể. Người Việt xưa cho rằng trung tâm sinh tử của thân thể nằm ở giữa ruột, ngang với rốn.. Đó là giao điểm của ba trục cổ điển dùng làm căn cứ:
- trục dọc (trên dưới)
- trục ngang phải - trái,
- trục ngang trước - sau
1.jpg)
The body of an embroidery artisan lives with the understanding that it thrives through various biological rhythms; it explores space and time through rhythmic movements.
When they are a mother,
For many weeks, the newborn baby pressed against the mother continues to perceive familiar rhythms, just as in the prenatal period: the rhythm of breath in each stitch, the rhythm of the heart, and speech; the swaying motion of the body as the mother embroiders or walks back and forth, and the soothing, melodic language of lullabies and poetry.
(This explains why the offspring of embroidery artisans, when grown, love to hear the sound of the thread passing through the fabric, reminiscent of a sense of paradise. It's the time they spent in their mother's womb, who was an embroidery artisan).
Later, at each age, rhythm also expresses all human activities, whether productive or recreational, and during festivities. Technical rhythm transforms raw materials into art, products, or utensils.
While the rhythm of singing, dancing, and musical instruments belongs entirely to the realm of symbolism. The radiant rhythm illuminates the entire daily life of the embroidery artist, enhancing this life to become more beautiful and elegant.
————
TRỤC NGANG: PHẢI- TRÁI
Tất cả các dân tộc trên thế giới đều nhận xét là sức mạnh cơ bắp và sự khéo tay rõ ràng phát triển cao ở phía bên phải hơn là phía bên trái của cơ thể. Giải phẫu và sinh lý học hiện đại đã khám phá và phân tích những nguyên nhân sinh học của hiện tượng này. Như vậy, trục phải trái là trục của mạnh và yếu.
———
Ý NGHĨA CỦA NHỊP ĐIỆU.
Cơ thể nghệ nhân thêu, sống với ý nghĩ là nó sinh động nhờ vào những nhịp điệu sinh học khác nhau, là nó khám phá ra không gian và thời gian bằng những cử động theo nhịp điệu.
Khi họ là một người mẹ
Suốt trong nhiều tuần trăng, đứa trẻ sơ sinh, áp người vào mẹ và tiếp tục cảm nhận những nhịp điệu quen thuộc với nó như trong thời kỳ thai nghén: nhạc điệu của hơi thở trong mỗi đường chỉ thêu, của trái tim và của lời nói, trạng thái đung đưa của thân thể trong khi mẹ thêu hoặc bước đi tới - lui, và ngôn ngữ êm dịu điệu hát ru - ngâm thơ…
(Điều này giải thích vì sao những đứa bé con người thợ thêu, khi lớn lên rất thích nghe những tiếng kêu của sợi chỉ đi qua tấm lụa, làm cho nó nhớ lại một cảm giác nguồn cội của thiên đường. Đó là thời gian nó trong bụng mẹ thợ thêu)
- Rồi về sau, ở mỗi tuổi, nhịp điệu cũng biểu đạt mọi hoạt động của con người, hoạt động sản xuất hay vui chơi, hội hè. Nhịp điệu kỹ thuật biến những nguyên liệu thô thành nghệ thuật, sản phẩm hay đồ dùng.
Trong khi nhịp điệu ca hát, nhảy múa và nhịp điệu của các nhạc khí hoàn toàn thuộc về lĩnh vực tượng trưng. Vầng hào quang nhịp điệu toả sáng lên toàn bộ cuộc sống hàng ngày của Nghệ Nhân thêu và tô điểm cho cuộc sống này ngày càng đẹp đẽ, sang trọng…
1.jpg)
Ancient Vietnamese regarded their bodies as a unified entity. Each gesture represented a complex system of human expression, incorporating language, memory, tradition, senses, and intuition. Consequently, every choreographed movement held profound significance, viewing the surrounding environment as a backdrop rich in power and symbolism. In this "spoken" context, individuals repeatedly performed daily gestures, inheriting from the divine.
In their daily lives, rituals, and professions, they also learned effective methods to craft tools and practice traditional handicrafts (such as ceremonies for finding fertile land for planting). From a young age, Vietnamese children learned and retained these proper gestures, gradually adapting their actions and behaviors to the traditional mold.
Ảnh: EILA BARLAN (bên cạnh là chiếc khung thêu) người phụ trách giá trị của nghề thêu tay tại công ty XQ- Việt Nam Vancouver
-TRỤC DỌC TRÊN DƯỚI (lấy theo hình chiếu bóng tư thế ngồi của người thợ thêu lên khung thêu).
Trùng với trục của Thế giới, bên dưới thì đâm sâu vào đất là nơi tỏa lên những sức mạnh gây chết chóc, bên trên thì vươn lên trời là nơi toả xuống những sức mạnh tạo sự sống. Như vậy, trục trên dưới là trục của sinh tử.
Ý NGHĨA CỦA ĐIỆU BỘ
Người Việt xưa coi thân thể mình là một thể thống nhất. Mỗi cử chỉ là một hệ thống diễn đạt phức tạp của con người vận dụng cả lời nói, trí nhớ, truyền thống, các giác quan và trực giác ... Do đó, cử chỉ điệu bộ bao giờ cũng rất có nghĩa, coi môi trường xung quanh như khung cảnh sống giàu sức mạnh và biểu tượng. Trong khung cảnh "biết nói " đó, con người lặp đi lặp lại những cử chỉ hàng ngày, thừa hưởng được của một thần linh…" Trong cuộc sống hằng ngày, những lễ nghi và nghề nghiệp, đồng thời cũng chỉ cho họ biết hiệu quả để làm ra những công cụ, hàng thủ công truyền thống (nghi lễ tìm đất gieo hạt...) Ngay từ lúc còn là trẻ thơ, trẻ em người Việt đã học và nhớ được những cử chỉ đúng đắn" và dần dần học uốn nắn hành động, cách cư xử của mình theo khuôn mẫu của truyền thống.