THỜI LUẬN

ANNALES

Phân biệt giữa người làm báo và nhà viết sử

Người làm báo người ta gọi là – LỊCH SỬ TỨC THỜI -

Truyền thông ngày nay diễn ra nhanh đến nỗi các sử gia cảm thấy bị cuốn theo nhu cầu phải miêu tả ngay tức khắc những sự kiện vừa mới xảy ra. Có những bộ sử tức thời thuộc loại đó, ra đời chỉ vài tháng - thậm chí vài tuần sau biến cố. Loại sử đó là báo chí. Nhưng nhà viết sử khác với nhà làm báo ở mối quan tâm đến cái lâu dài, ở chỗ tính đến một khoảng thời gian đáng kể, nói lên những sự nối tiếp kéo dài những chiều hướng trong các sự kiện hoặc các cơ cấu – một cảnh quan vượt xa cái hiện tại.

Khái niệm về độ lớn đó trong thời gian, không nói là trong không gian là yếu tố nổi bật.

Vấn đề là chỉ căn cứ bề ngoài của sự việc, ở những con sóng vỗ ì oạp trước mắt ta. Mà phải xét đến dòng hải lưu ở sâu bên dưới, những cơ cấu bên dưới, nó giải thích những cơn sóng kia. Đó là sự phân biệt nổi tiếng giữa trường phái sử gia Annales và trường phái tập trung vào lịch sử của các biến cố.

Có những sử gia đáp ứng yêu cầu xã hội như phả hệ các vua chúa – dòng tộc... hay đạo lý dạy cho các ông hoàng bà chúa qua những tấm gương trong quá khứ. Bởi vậy ở vào thời kỳ nào đó cái quan thái phó dạy dỗ các hoàng tử họ là những sử quan.

Sau này diễn ra sự phát triển của dân tộc và nó đã sản sinh ra những sử gia nhấn mạnh chủ yếu đến các biến cố hoặc những con người sáng lập ra nhà nước – dân tộc.

Ngày nay, chúng ta đang sống trong một thời kỳ cơ cấu có cùng với hay sau hệ tư tưởng. Đó là trường phái Annales, trường phái ấy thực sự mở ra không gian mới: dải ngân hà của trí tuệ, mở ra lịch sử. Những sử gia này thực sự giang rộng cánh cửa của mình vì có sự tồn tại lâu dài của các cơ cấu trong nền văn minh của chúng ta. Họ đã phân tích một cách sâu sắc các thực tế của đất nước… sự kết hợp các nhân tố đã đưa một cơ cấu lâu bền vào trong một quá trình biến đổi.