THỜI LUẬN
XQ Sử Quán
THIÊN ĐƯỜNG CỦA NGHỆ SĨ
...Người nghệ sĩ bao giờ cũng bị thu hút mạnh mẽ bởi một cảnh quan đột ngột thay đổi, từ ánh sáng đến màu sắc và tâm trạng.
Một không gian tuyệt vời bởi nhiều màu sắc trong trời đất, con người và thần linh hòa vào nhau trong một khung cảnh, ánh sáng và bóng tối...
XQ Sử Quán đầy bí ẩn và xúc động với vẻ ngoài vô tận, nó thật sự là một thế giới phong phú, sôi động sẵn sàng lộ ra với ai chịu dành nhiều thì giờ quan sát, tìm hiểu và đặt vấn đề.
Với những ai luôn thèm khát những cảm giác đa dạng, sẽ thấy nhỏ bé trước khoảng không mênh mông bao quanh mình. Trước khi được những điều bí ẩn xâm chiếm bản thân, được bao quanh bởi sự êm dịu tế nhị của các khu vườn hoa, những khu rừng nhỏ, chẳng khác gì những tấm thân đang ôm ấp nhau, mà ánh sáng ban ngày luân chuyển đổi theo tiếng gió, hay tiếng mưa, tạo cho chúng những màu sắc đỏ son sang hồng, sang xanh nhạt, xanh đậm rồi trắng xóa. Người du hành trong không gian này, muốn ngồi xuống những cồn cỏ, cào ngón tay vào đất để hưởng được mùi hương của Đà Lạt...một lúc, rồi tiếp tục cuộc hành trình khám phá, với những hình dạng màu sắc và tâm trạng khác, sắc bén như lưỡi dao xuyên qua không trung, với những khu vườn làm dịu bởi màu hồng – màu tím của các dị thảo. Địa hình kiểu cung trăng với hình dạng động vật nổi lên ở nơi xa phía cuối khu vườn, tạo nên những hình ảnh trong đó người ta thấy hiện thực và ảo giác hòa lẫn vào nhau.
Bỗng xuất hiện những người đi qua, họ ở đâu đến, làm gì ở đây, rồi họ đi đâu?
Đó là những người phụ nữ nghề thêu, mặc những chiếc áo dài đủ màu và là nữ chúa tể của không gian này, đầy bí ẩn, một nghề nghiệp truyền thống của dân tộc rất đáng trân trọng, nếp sống của họ là giữ nghề - sáng tạo ra những tác phẩm trưng bày trong những không gian rất nhiều chủ đề về con người – thiên nhiên và truyền thống. Từ những người phụ nữ nghiêm nghị với tấm áo choàng rộng (y lễ) đầu đội khăn vành đỏ, nâu, đen ta thấy toát ra sự thanh tú và đường bệ. Các phụ nữ ở đây đều mặc áo dài và các đồ trang sức về các loài hoa sặc sỡ được làm ra từ chỉ thêu. Những người ở đây hình như có một phong tục khác lạ. Với thể hình rất đẹp trong tà áo dài với những đường thêu màu sắc, họ là những người ưa màu sắc, quần áo, đồ trang sức và cách trang điểm trên mặt của họ, mang lại cho du khách những bức họa đầy màu sắc.
Khi thẩn thơ trong không gian này, du khách lại gặp một không gian mênh mông đè nặng lên mọi sự vật: ánh sáng mờ và bóng tối với những hình thù xếp đặt, đem anh ta vào thế giới khác. Nơi mà các giấc mộng cũng dễ đạt tới như các ảo cảnh, một cảnh quan thần tiên, bỗng đột nhiên như bị cơn cuồng phong làm vẩn đục, nó tạo nên bức họa gồm những màu son đang bị tàn lụi – một cảnh nhảy múa điên loạn, thật là bức tranh đáng sợ... Khi trời chiều đổ xuống người du khách, những không gian ánh sáng lung linh của những đèn thêu trên lụa tơ tằm, tạo ra những ánh trăng đạt tới đỉnh cao và soi sáng sự tĩnh mịch đứng rung động của XQ Sử Quán này.
Với những hình thái tương phản, với trọng lượng và sự nhẹ nhàng với nhịp độ và sự tĩnh mịch, với sự kỳ vĩ bị đè nén bởi sự cuồng nhiệt, XQ Sử Quán đã thu tóm mọi điều cốt yếu sự sống của những người phụ nữ làm nghề thêu truyền thống của dân tộc.
Nhưng làm thế nào để thể hiện bầu không khí đó lên những bức tranh thêu... Như lời bài thơ của thi nhân – thiền sư Minh Đức Triều Tâm Ảnh miêu tả tốt hơn những cảm giác, những xúc động...cùng với những nét thêu và màu sắc của nghệ nhân – nghệ sĩ ở đây. Trong những tác phẩm của họ, đã thể hiện toàn bộ không gian XQ Sử Quán bằng sức mạnh của nét thêu và sự thuần khiết của màu sắc.
Với sự mờ ảo của nó, tính chất nhẹ nhàng, sự vận động, sự khoáng đạt của những thời điểm. XQ Sử Quán đúng là vùng đất hứa đối với những ai có tâm hồn nghệ sĩ.
Ngoài nhận thức ban đầu, thì ở đây mọi vật đều nhất quán, như đều được xuyên qua bởi một trục trời, đất, thần linh và con người hòa lẫn nhau như một thực thể bất khả phân. Thực thể đó là giấc mơ cuối cùng của nghệ sĩ sẽ tiến tới tổng hợp của biểu tượng và phi biểu tượng, của thực tại và trừu tượng, của vật chất và ánh sáng.
