THEO DÒNG THỜI GIAN

Thời đại chúng ta đang mang dấu vết đậm của sự đối lập giữa khoa học và bộ môn “Nhân Văn”. Thời đại của chủ nghĩa thực chứng ra đời lòng tin tuyệt đối vào tư duy thuần túy lý trí và tiến bộ đã khiến chúng ta quên mất, nếu không nói là coi khinh những khía cạnh chủ yếu của con người, như cái vô thức và những huyền thoại vốn là nguồn gốc biểu hiện nghệ thuật, tức là phía ẩn bản chất con người.

Khách thể được khoa học thần thánh hoá như trung tâm vũ trụ và thay thế bằng chủ thể, con người bằng máu thịt. Trong đó con người không còn là người quan sát khoa học “vô tư" mà là một bản ngã hiện thân trong mỗi cơ thể cái “Hiện thể phải chết” từ đó khơi nguồn cho nghệ thuật bi thảm và siêu hình, hình thức nghệ thuật cao nhất. Nghệ thuật phải phụng sự cho chủ nghĩa hiện sinh và chủ nghĩa siêu thực để cứu vãn cái hình ảnh đáng buồn đầy tính chất biếm họa về những cá nhân bị hòa tan trong khối đông đảo, trong đó sự bí ẩn của tâm hồn bị suy giảm thành những phát xạ có thể định lượng bằng vật lý học.

Với nghệ thuật sắp đặt - trình diễn, tấu trình tại khu vực Agora hay còn gọi là “XQ bày tỏ” nhằm biểu đạt những phấp phỏng tối tăm nhất của chúng ta về thượng đế, định mệnh, ý nghĩa cuộc đời, hy vọng… Nghệ thuật ở đó cố gắng trả lời những câu hỏi đó không chỉ bằng ý niệm mà bằng những biểu trưng và huyền thoại.

Nghệ nhân nghệ sỹ XQ không bao giờ đòi tách cái duy lý khỏi cái không duy lý, cảm năng khỏi trí năng, mơ mộng khỏi thực tế. Mơ mộng huyền thoại và nghệ thuật có chung một nguồn gốc trong cái vô thức. Với nghệ thuật sắp đặt trình diễn, chúng phát hiện một thế giới vốn không thể tự biểu hiện bằng cách nào khác. Yêu cầu chúng tôi giải thích tác phẩm của mình thì thật là ngớ ngẩn (Ai mà lại đi tưởng tượng Trịnh Công Sơn, Bùi Xuân Phái… phân tích bản nhạc, tác phẩm của mình).

Tham vọng muốn giải thích mọi sự “một cách duy lý” là dấu hiệu của cái tâm lý thực chứng phương Tây, đặc tính của thời hiện đại đề cao quá mức giá trị khoa học lý trí lôgích.

Nghệ nhân - nghệ sỹ XQ chúng tôi không lẫn lộn những mốt nghệ thuật với nghệ thuật tư tưởng. Trong sự vận động rộng lớn và bi tráng của các ý niệm có tiến, có thoái, có rẽ ngang hoặc ngược dòng