(Cuộc trò chuyện Mr. Quân Võ: Giám đốc nghệ thuật và tiếp thị của hãng thêu tay XQ- Vancouver )
………
“Ngành thêu tay của chúng ta trong những chương trình Quảng cáo cần phải thay đổi, vì nó là một sản phẩm của nền kinh tế phi vật thể”.
Mr. Quân Võ: Vào thời trước các doanh nghiệp quảng cáo tập trung vào các toà nhà với những quy mô lớn và các loại máy móc hiện đại của họ . Sau đó mới bắt đầu giới thiệu các sản phẩm. Thế rồi, các sản phẩm nào cũng giống hệt như nhau, nó không còn là trung tâm của bức thông điệp nữa và kể từ đó các nhà quảng cáo bắt đầu phô ra những cô người mẫu cặp chân dài, hoa hậu-các diễn viên- minh tinh để bán những các loại sản phẩm, lấy những hình ảnh đó tạo ra một giá trị gia tăng. Người ta đặt sản phẩm sang một bên, và người ta bán một biểu tượng.
Trong cái cách làm này vấn đề là ở chỗ thông điệp luôn dựa vào những yếu điểm của những người tiêu dùng và làm cho họ cảm thấy mặc cảm- có lỗi: “Này! nếu anh và chị không có sản phẩm này thì anh chẳng còn thức thời - là Cù Lần, là tụt hậu”. Trái lại, khi mua một đôi giày nhãn hiệu này bạn có thể chơi bóng như Ronaldo.
Thủ thuật thứ hai là lặp đi lặp lại mãi một thông điệp, họ cho rằng cứ cho người ta thấy mãi một hình ảnh và một thông điệp thì rồi người ta sẽ luôn nhớ đến nó. Do đó phải chi nhiều tiền cho quảng cáo. Nhưng cuối cùng các hình ảnh rồi lại cũng na ná như nhau thôi, đến nỗi người ta không còn phân biệt được cái nhãn hiệu nào- người ta đang quảng cáo rùm beng.
- Vậy thì ai đã thắng?
Tất nhiên là những doanh nghiệp nào có “khẩu đại pháo”, tức là có nhiều tiền hơn .
- Ai sẽ trả tiền?
Người tiêu thụ, bởi vì chi phí cho quảng cáo trung bình tương đương với 15% giá bán một sản phẩm. Mỗi năm, tại các nước giầu, người ta bỏ vào quảng cáo hàng trăm tỷ đôla. Phương thức này có lẽ đã đến thời sẽ chẳng tồn tại được bao lâu nữa.
- Sản phẩm thêu của chúng ta cần phải thay đổi.
Bởi vì những người tiêu dùng ngày hôm nay không đến nỗi thơ ngây như vậy nữa . Phương thức hoạt động này cầm cự được chẳng bao lâu nữa vì ngày hôm nay người tiêu thụ thực sự họ quan tâm đến sản phẩm, vì họ cần trang bị cho mình. Những người thu nhập khá, người ta đã có đủ các loại hàng hóa dùng mấy đời người chưa hết. Do đó họ sẽ tiêu thụ ít hơn nhưng có chất lượng hơn, họ du lịch nhiều hơn, văn hoá nhiều hơn, họ thông thạo hơn và cũng khó tính hơn. Họ mua hàng với “cái đầu” của họ và cái đầu mách bảo với nhiều người, bắt đầu là giới trẻ, rằng tiêu thụ là một cách để hoà nhập, mua một sản phẩm để khỏi bị xã hội hoặc cộng đồng gạt bỏ. Họ lẩn mình vào thế giới ảo, trong khi cuộc sống thực tại của họ chất chứa những lo âu và bất hạnh…
Vì vậy những quảng cáo sẽ phải thích ứng. Cần phải có đầu óc sáng tạo hơn, quảng cáo phải giải thích rõ cái triết lý của một doanh nghiệp. Nếu việc này thành công, người tiêu thụ sẽ tự nhận ra rằng sản phẩm của doanh nghiệp đó là tốt. Muốn thu hút sự chú ý của người tiêu thụ, quảng cáo tự nó phải trở thành một sản phẩm nghệ thuật, như một vở kịch hay một bộ phim. Nó sẽ khó đạt điều đó được bởi vì nó hoàn toàn bị chi phối bởi tiền bạc và người ta chỉ biết lặp lại những cái đã làm rồi.
Muốn thành công, cần phải tách thông điệp ra khỏi sản phẩm, và đừng nghĩ đến một tiếp thị chỉ làm cho mọi thứ đơn điệu như nhau.
Về phần doanh nghiệp của chúng ta, phải dùng sản phẩm để lưu ý mọi người về những vấn đề lớn về cuộc sống của nhân loại.
Quảng cáo ngày hôm nay đang phải đối mặt với sự xuất hiện một nền kinh tế của sự sung túc và một trình độ đòi hỏi cao hơn của những người tiêu thụ họ thông thạo hơn trước. Chúng ta đang chứng kiến sự chuyển tiếp sang một xã hội chủ nghĩa cá nhân hơn , đi đôi với sự chia nhỏ các nhóm người là do sự phân ra ngày càng lớn các phương tiện truyền thông đại chúng. “Cách đây 20 năm, mọi người cùng nhau xem 2 hoặc 3 kênh truyền hình, liên kết toàn thể dân chúng xung quanh một thông điệp thật dễ dàng. Ngày nay, xã hội cũng như các gia đình đều rạn vỡ…”
Tình hình này nâng cao tầm quan trọng của kỹ thuật tiếp thị trực tiếp trong các chiến dịch có tính chất đại chúng. “Quảng cáo đang thích ứng với tình hình này bằng cách tìm hiểu kỹ hơn những con người để gửi đến cho họ những thông điệp khớp với đòi hỏi của họ. Ngày càng có nhiều công ty chuyên trách điều tra về những con người và phác hoạ được cá tính của họ bằng cách đối chiếu mọi nguồn thông tin có thể thu thập được về họ”. Một số chuyên gia dự đoán “Các công nghệ mới sẽ đẩy mạnh hơn nữa sự xé nhỏ của xã hội. Hôm qua mua hàng là vấn đề của cả gia đình. Nhưng ngày hôm nay. Trên Internet, từng cá nhân mới là người chọn và quyết định việc mua. Thế giới đang thay đổi rồi phải thích ứng thôi…

Sự thống nhất của thời gian, không gian và nơi chốn làm việc là đặc điểm của lao động trong nền kinh tế công nghiệp đã bị phá vỡ. Thế giới lao động không còn tiến triển theo nhịp độ 8 giờ mỗi ngày, và 6 ngày mỗi tuần. Những nhịp độ mới xuất hiện: Nhịp độ cuồng nhiệt của các thị trường tài chính không ngừng chuyển động, nhịp độ không đồng đều của các nghề biểu diễn, nhịp độ giật lên từng cơn của sự sản xuất “vừa đúng lúc” trong đó các linh kiện đầu vào chỉ được giao vài khoảnh khắc trước lúc lắp ráp sản phẩm cuối cùng.
Lao động mới từ giã những nơi chốn quen thuộc trước kia: Nhà xưởng, văn phòng, kho hàng. Đó là sự phát triển của lao động từ xa. Sự tan vỡ về không gian và thời gian này đi kèm theo với sự bùng nổ về chức năng về các công việc. Bảng liệt kê các nghề nghiệp và phương thức lao động không ngừng được mở rộng. Những chênh lệch về năng suất lao động mới không theo một đường thẳng như trong công việc xử lý thông tin, kiến thức hay cảm xúc và không có mối quan hệ trực tiếp giữa mức độ cố gắng của một người bỏ ra và sẽ đạt được kết quả cao cuối cùng. Kết quả là có sự chênh lệch lớn về năng suất, khi mà trong lao động công nghiệp, sự khác biệt giữa một công nhân có năng suất cao với một công nhân trung bình là ở mức từ 1 đến 5 là tối đa, thì trong lao động phi vật thể, một lập trình viên giỏi có năng suất cao hơn 100 lần so với một lập trình viên trung bình.
Tính không đồng đều trong lao động dẫn tới sự chênh lệch trong các cấu trúc tổ chức . Khái niệm về thứ bậc truyền thống, hình thức được áp đặt theo những tiêu chuẩn bất di bất dịch chẳng còn mấy ý nghĩa trong nền kinh tế phi vật thể này
Ngày nay quan trọng hơn là trình độ tinh thông về kỹ thuật, khoa học, văn hóa, nghệ thuật cùng với năng lực thiết lập được mối quan hệ bền vững với khách hàng. Cái tôn ti trật tự về chức năng đã được thay thế bằng cái mà người ta gọi là cái “đầu não-quyền lực”, quyền lực này thuộc về những ai sáng tạo và kiểm soát cái di sản mới gồm những “tài sản vô hình” không sờ mó được (thông tin, sự nổi tiếng, sự tinh thông về công nghệ, vốn nhân lực). Những kỹ thuật mới về quản lý các nguồn nhân lực đang cá nhân hoá việc đánh giá hiệu suất công việc. Hai người cùng làm một công việc có thể có tiền lương khác nhau và vị thế khác nhau. Sự tăng lương tự động và đồng đều thâm niên không còn nữa và thay vào đó là những tiền thưởng gắn liền với kết quả.
Trong doanh nghiệp mới, không còn có những người ngồi chơi ăn lương, dù đó là những người lao động ở cơ sở, các cán bộ hay kỹ thuật viên, những người coi như không được hưởng những lợi thế của nền kinh tế mới, kinh tế của kiến thức.
Ngay cả những người lãnh đạo cũng không còn được yên ổn. Chủ tịch - Tổng giám đốc một doanh nghiệp lớn ngày nay sẽ có khả năng bị thải hồi vì hiệu suất, 10 lần lớn hơn cách đây 20 năm. Những khái niệm về lòng trung thành và về những quan hệ vĩnh viễn giữa doanh nghiệp và người công nhân đang mất hết ý nghĩa.
Tính chất đang thay đổi của lao động đã thúc đẩy sự phát triển của các việc làm được gọi là “không điển hình”: việc làm một phần thời gian, tạm thời, giờ giấc linh động, hợp đồng ngắn hạn.
Nhiều người lo lắng, họ coi đây là tình trạng không sử dụng hết nhân công tiềm tàng, hoặc tình trạng thất nghiệp trá hình. Tuy nhiên, thái độ bi quan của họ cũng có phần quá đáng. Sự phát triển mạnh mẽ những việc làm không điển hình là kết quả của sự hội tụ của nhiều xu thế bền vững. Trên thị trường lao động, sự gia tăng số việc làm không điển hình là một trong những phương cách các chủ doanh nghiệp ứng phó với các sức ép cạnh tranh và thích nghi với nền kinh tế toàn cầu đang hoạt động 7 ngày mỗi tuần và 24 giờ mỗi ngày. Để đối phó với tình hình mới, các công ty đang phải tìm cách sử dụng có hiệu quả và linh hoạt hơn lực lượng lao động.
Sự phát triển những việc làm không truyền thống cũng là do có sự biến đổi nhu cầu. Những người tiêu thụ mong muốn có thể mua ngay tức thì những sản phẩm và dịch vụ đủ loại, hoặc được giải trí bất cứ lúc nào, bất cứ ở đâu. Để đáp ứng điều này, cần phải có các cửa hàng hoặc nơi biểu diễn mở cửa đến khuya hoặc cả ngày chủ nhật. Sự phi vật thể hoá đã tăng cường xu thế này: Nền kinh tế ảo của Internet chẳng bao giờ biết ngủ.
Cuối cùng, việc mở rộng bảng kê các loại hình lao động còn phản ánh những yếu tố dân số-giới tính, lâu dài, nhất là sự tham gia lớn hơn của lao động nữ và sự kéo dài tuổi thọ. Nếu như đối với một số người, việc làm không điển hình là một điều tai hại , thì đối với những người khác, nhất là một số phụ nữ có con (Ở đây tôi cũng muốn nhắc lại những người phụ nữ nghề thêu…) nó lại là một sự lựa chọn ưu tiên. Đường phân cách giữa các loại lao động truyền thống và các việc làm mới không còn là một hàng rào bịt kín, ngày càng qua lại giữa hai loại này. Trong cuộc đời của mình, một con người có thể chuyển từ lao động toàn thời gian sang lao động từng thời gian, từ văn phòng sang lao động từ xa, từ sự an toàn của một công ty lớn sang sự phiêu lưu của cuộc kinh doanh.
Những biến đổi trong tính chất của lao động đang phá vỡ những đường ranh giới cứng nhắc đã đánh dấu phạm vi của thế giới lao động. Những lĩnh vực xưa nay vẫn tách biệt hẳn nhau là lao động, giáo dục và giải trí nay đã hợp thành những không gian đan xen vào nhau và cùng tồn tại một cách uyển chuyển thành một thứ quạt 3 cánh của đời sống xã hội.