TÁC GIẢ-TÁC PHẨM : TỰ TRUYỆN CỦA MỘT CON MÈO

NGHỆ NHÂN: TRẦN THỊ THANH HIỀN

Gia nhập XQ năm: 16.4.1998

Đoạt giải đôi bàn tay vàng năm: 2013, 2015

————-

Ngô Thị Thanh Hiền là một nghệ nhân và nhà giáo giảng dạy trong bộ môn nghệ thuật thêu tranh hai mặt và điêu khắc chỉ tại XQ sử quán Đà Lạt.

Cô ấy luôn đặt câu hỏi về mối quan hệ của chúng ta với động vật trong các tác phẩm thêu hai mặt và điêu khắc chỉ của mình như: Khi con cáo sống với bầy gà- suy nghĩ như một con mèo và sống như một con mèo. Thông qua việc quan sát kỹ hành vi của động vật, cô ấy tìm cách thay đổi cách chúng ta nhìn về các sinh vật sống, nhất là thông qua nghệ thuật thêu như trong tác phẩm hai mặt mới nhất của cô - Tự truyện của một con mèo.

Truyền thống triết học trong nghệ thuật xưa và nay luôn đề cao tính ưu việt của con người so với động vật, cho rằng: Động vật không có linh hồn và bởi ý tưởng về chủ nghĩa ngoại lệ của con người. Quan điểm này đã quyết định phần lớn hành vi của chúng ta đối với động vật, cho dù đó là cách chúng ta ăn thịt chúng, giam cầm hay hạn chế chúng. Nó được phản ánh trong chính cấu trúc của ngôn ngữ và cả trong nghệ thuật

Trong tác phẩm mới nhất: Tự truyện của một con mèo cô giới thiệu tác phẩm qua con đường hư cấu bằng cách tưởng tượng rằng những con mèo và các loài vật khác gửi cho khán giả tham dự tin nhắn được mã hóa.

(Một cuộc phỏng vấn ngắn với nghệ nhân: Trần Thị Thanh Hiền)

………………

• Nghệ thuật thêu và điêu khắc chỉ có phải là cách để bạn đẩy suy nghĩ của mình đi xa quá không?

Tôi liên kết nghệ thuật với chơi. Nhưng chơi là thứ giải phóng mọi thứ khỏi bản thân của chúng. Cây kim của tôi có thể trở thành một thanh kiếm, con mèo của tôi có thể trở thành một con hố - con chó của tôi có thể trở thành một con ngựa, một mảnh lụa tơ tằm có thể trở thành một chiếc máy bay. Trong nghệ thuật, có thể giải phóng bản thân khỏi những ràng buộc nhất định của thực tế và khiến chúng ta hành động khác đi, giải phóng những khả năng đang tràn ngập dưới bề mặt mà chúng ta không nhìn thấy.

Nghệ thuật cũng cho phép chúng ta đưa mọi thứ đi xa hơn và khám phá tình huống chưa xảy ra. Chỉ hai mươi năm trước, các nhà khoa học hoàn toàn bác bỏ ý tưởng về văn hóa động vật với lý do nó chỉ có thể là thực tế của con người. Hôm nay, với nhận thức muộn màng, chúng tôi tự hỏi làm thế nào chúng tôi có thể ngớ ngẩn như vậy.

Nghệ thuật thêu là một cách để tôi tưởng tượng những gì chúng ta sẽ cười trong năm mươi năm nữa. Thông qua những câu chuyện viễn tưởng về mèo- chó - các loài chim - côn trùng … tôi đã cố gắng mang đến cho những con vật này một chút chủ ý hơn. Đây không phải là hướng mà khoa học đi, nhưng trong trường hợp này của nghệ nhân XQ chúng tôi, là một cách mở ra các khả năng. Đó cũng là một cách xây dựng lại những tiếng cười mà sự thiếu hiểu biết hiện tại của chúng ta sẽ khơi ra, không phải để trốn tránh mà để nói rằng: ý thức rằng một ngày nào đó thế hệ mai sau sẽ cười nhạo những lỗi lầm hiện tại của con người chúng ta.

—Động vật là chủ đề luôn có vấn đề đối với cô, nó có phải là một chủ nghĩa nhân văn?

Nhà nhân chủng học người Pháp Albert Piette đã chỉ ra rằng: “nghiên cứu về tôn giáo và nghiên cứu về động vật, cho dù những chủ đề này có thể cách xa nhau như thế nào, đều gây ra những khó khăn giống nhau cho những người nghiên cứu chúng. Nếu bạn coi trọng sự thật rằng Chúa tồn tại, thì bạn đang làm một nhà thần học. Nếu bạn không quan tâm đến Chúa mà quan tâm đến sự thể hiện của Ngài, thì bạn đang làm một nhà xã hội học. “

Nghiên cứu về động vật đặt ra một vấn đề tương tự, hoặc bạn nói về động vật như vậy thì công việc của bạn là nhà khoa học

- động vật học hoặc khoa học thú y hoặc bạn xem xét khía cạnh biểu tượng của chúng - Đó là góc độ xã hội hoặc văn hóa.

Một số tác phẩm của tôi đã bị phê phán nhưng hãy nhớ là tôi làm việc trong lĩnh vực nghệ thuật , về động vật là có thật chứ không phải về đại diện của chúng. Điều đáng chú ý là phụ nữ chúng tôi thường thích khám phá những chủ đề có vấn đề (thời sự ) về loài vật và hầu như không thích những chủ đề cao cả, chẳng hạn như câu hỏi về động vật hoặc tôn giáo. Ở một mức độ nào đó câu hỏi này chúng tôi gạt ra ngoài lề, để nghệ nhân XQ chúng tôi có nhiều cơ hội và thời gian hơn để hành động.

…………