VANCOUVER CHUYỂN MÙA VÀ NHỮNG Ý NGHĨ MÀU SẮC

Vancouver chuyển mùa và những ý nghĩ màu sắc của nghệ thuật thêu XQ

- MC - Võ-

Trí tuệ hàng thế kỷ ở phương Đông đã tạo ra thị giác đa sắc thái trong lý thuyết màu sắc của nghệ thuật thêu XQ

————-

Câu chuyện về XQ có thể được kể thông qua nhiều loại hình nghệ thuật, nhưng tất cả những nghệ thuật đó đều dựa vào màu sắc ở một mức độ nào đó. Màu sắc xuyên suốt mọi thứ, kể cả âm nhạc, vì các buổi biểu diễn nhạc cổ truyền luôn sử dụng màu sắc trên phông nền và trang phục để tăng thêm tầng ý nghĩa và câu chuyện cho âm nhạc của nghề thêu.

Mặt trời có mối quan hệ với các sự kiện trong thế giới tự nhiên, như là màu sắc được hiển thị bởi thực vật, động vật và bầu trời trong thời gian đó. Các từ ngữ này đều có những cái tên hay câu chuyện về mùa, chẳng hạn như "Côn trùng thức tỉnh" là mô tả vào cuối mùa đông khi rừng và cánh đồng thức dậy.

Qua nhiều thế kỷ, tư duy nghệ thuật về màu sắc đã có những câu chuyện riêng. Ví dụ: Vật thể được xác định bởi màu đất son, hay là chu sa hạt mịn tuyệt đẹp… Người xưa rất chú ý đến những chuyển động tự nhiên của trời và đất, cũng như cách những chuyển động đó thể hiện bằng màu sắc một cách trực quan. Họ nhận ra sự liên kết giữa vạn vật và thấy rằng màu sắc là sự biểu hiện của những kết nối đó. Ví dụ, năm màu cơ bản: ĐỎ- XANH- VÀNG- TRẮNG- ĐEN. Kết hợp để tạo thành một quang phổ phong phú chứa tất cả các màu bên trong nó. Mỗi màu cơ bản đó tương ứng với một trong năm yếu tố: LỬA- MỘC- ĐẤT- KIM LOẠI- NƯỚC. Năm yếu tố đó kết hợp trên quang phổ vật chất để tạo ra vạn vật trong vũ trụ.

Ở thời xưa các nguyên tắc thẩm mỹ thúc đẩy sự hòa hợp giữa con người và thiên nhiên. Các nghệ sĩ và thợ thủ công đã tạo ra các loại thuốc nhuộm đơn giản từ khoáng chất, thực vật và động vật. Những vật liệu đơn giản này sau đó được sử dụng để phản ánh màu sắc theo mùa trong nghệ thuật kiến trúc, đồ thủ công, hội họa và dệt thêu, màu sắc và sự tương ứng của chúng với thiên nhiên bộc lộ một chu kỳ lịch sử trong việc trân trọng vẻ đẹp và cuộc sống.

MÙA XUÂN

Mùa xuân mang ý nghĩa hy vọng và đổi mới, đồng thời là nơi tổ chức nhiều lễ kỷ niệm khi đó mọi vật đều thức tỉnh.

Ba màu trời: Trắng trong - Trắng nước và xanh dùng để chỉ lụa xanh và trắng. Màu này giống như bầu trời trong xanh đầu xuân pha chút se lạnh. Triết gia Mạnh Tử nói: “Nước sông xanh trong thì rửa tai ta, nước sông xanh đục thì rửa chân ta”. Khi băng tuyết tan, nước sông suối trong xanh và tràn đầy sức sống, một học giả đã nói: “Khi tre đâm ra, màu xanh của chúng mang vẻ đẹp của mùa xuân”. Những mầm tre xanh non vươn lên khỏi mặt đất đang gửi gắm thông điệp về mùa xuân.

Khi nói đến màu sắc, người xưa không thể bỏ qua những ám chỉ về hoa mùa xuân. Loài hoa đầu tiên nở rộ khi mùa đông kết thúc bước sang Xuân là những loại hoa vàng nhạt xuất hiện đầu tiên, rồi chẳng mấy chốc, những bông hoa màu trắng xuất hiện, nối tiếp màu này đến màu khác, lan rộng khắp mặt đất. Các phụ nữ qúi tộc thời trước khi đó sẽ lấy sự nối tiếp của các màu hoa làm nguồn cảm hứng cho việc lựa chọn trang phục của mình . Vào thời xưa Dệt và Nhuộm đã sản xuất một loại vải lưới, có màu của Mây trời biển . Nó được sử dụng để làm quần áo mùa xuân cho các phụ nữ qúi tộc. Vì sau cơn mưa xuân, “chất kiềm đỏ nảy mầm” nghĩa là lúc đó những nụ hoa nhỏ màu đỏ tươi chợt nở trên ngọn cỏ. Chúng giống như “tiếng sấm” đánh thức mọi thứ đang ngủ đông. Màu sắc phù hợp nhất với thuật ngữ “Côn trùng thức tỉnh” chính là chất kiềm được nhắc đến Ià như vậy.

………………………………

MÙA HÈ

Vào mùa hè thiêu đốt, hoàng hôn được chào đón nhiều hơn những mùa khác. Sau một ngày nắng nóng, thật dễ chịu khi được hạ nhiệt vào hoàng hôn.

Những đám mây và sương mù trên núi hơi đỏ rực như than hồng nóng bỏng rồi nhạt dần thành màu tối mờ ảo, lặng lẽ chờ đợi bầu trời đầy sao của đêm hè.

Màu sắc mùa hè đều được dùng để mô tả khuôn mặt xinh đẹp của phụ nữ, những màu sắc phong phú xuất hiện không thể kể hết ra đây, chẳng hạn như vẻ đẹp đỏ mặt của phụ nữ (nhạt và đậm).

- Đỏ - Đậm: Đa số các loại trái cây dại mùa hè đều có màu đỏ tươi. Những màu sắc này được diễn đạt phụ nữ là sự ồn ào như tiếng chim mùa hè và ve sầu.

- Đỏ - Nhạt: Trích trong Hai bài thơ và bình rượu của Lý Bạch:

Hoa rơi rung rinh trong bữa tiệc

Và người đẹp suýt say

Đỏ nhạt như hoa đào

…………………

MÙA THU

Vào mùa thu, một chút mát mẻ vào sáng sớm. Đây là bản chất của màu Trắng ở phương Đông vì màu trời tương phản với những màu lá đỏ và ghi lại tâm trạng của mùa thu.

Ánh sáng mùa thu cũng có tông màu xanh mát hơn vào ban ngày giống như trong men xanh đồ gốm, loại xanh dịu này được gọi là “Xanh Trộm” có ý nghĩa vui tươi.

Sương trắng mùa thu là màu xanh tươi của rừng cây. Nó có màu xanh lá cây dịu nhẹ đến mức gần như có màu trắng, giống như màu của đồ sứ.

- Màu trưởng thành và ấm áp. (Sau thu phân), màu vàng rực rỡ chủ đạo trải dài khắp núi non và đồng bằng

Ngay trước khi nhường chỗ cho mùa đông, Màu xanh mùa thu xuất hiện. Đó là các loại cỏ, nguyên liệu thô vào thời điểm này thường thu hoạch vì số loại cỏ có sắc tố có thể được chiết xuất để nhuộm màu vải và chỉ thêu, tương tự như chất được dùng trong vải denim hiện đại.

……………

MÙA ĐÔNG

Chớp mắt một năm đã trôi qua. Mùa đông đến và trái đất lại trở nên im lặng. Những gam màu lạnh của Trăng- trắng hiện diện trong không khí mùa đông. Mặt Trăng- trắng có màu xanh nhạt.

Người xưa nói rằng: Hai màu trắng trăng và trắng cỏ đều được nhuộm nhẹ bằng nước chàm. Ngày xưa người ta thường sử dụng sắc rau dền trong nước (màu chàm) và nhuộm thức ăn khi một nửa nấu chín. Vì vậy, màu trắng của trăng là màu chàm nhạt, còn lại là màu xám bạc tượng trưng cho các vì sao trên bầu trời đêm đông.

Cái lạnh đương nhiên cần được đáp lại bằng sự ấm áp. Chỉ cần thắp một ngọn nến trong đêm đông, như câu nói trong truyện cổ tích bị lãng quên: “Dùng mỡ làm nến, nó chiếu sáng hơn trăm dặm, khói có màu đỏ tím”. Màu này là sự may mắn của nhiệt có sức mạnh đẩy lùi cái lạnh.

Thế giới nghề thêu XQ thật đẹp đẽ và dịu dàng, ngâm thơ, thăm các bảo tàng và đi dạo trong các khu vườn… đều chứng minh rằng màu sắc cổ xưa vẫn đang kể câu chuyện về người phụ nữ nghề thêu truyền thống dân tộc.

MC-Võ: Trong chương trình sáng tác-Các mùa trong màu sắc (Vịnh Móng Ngựa Vancouver). Phía sau là nền bức tranh Chuyển mùa

Bộ tranh thêu tay: Xuân- Hạ- Thu- Đông- Nghệ nhân XQ-Việt Nam

Mọi khía cạnh quần áo nghi lễ của nghề thêu XQ đều có ý nghĩa sâu sắc, đặc biệt là màu sắc, một số màu chỉ trong mẫu thêu chỉ dành riêng cho lễ đăng quang. Bức ảnh trên là hình ảnh lễ đăng quang của Nghệ nhân: TÔ THỊ THU- Xuất sắc nhất trong nghệ thuật XQ Việt Nam (trước khi cô qua đời) đứng bên cạnh là hai người sáng lập XQ - Việt Nam.

Chọn màu chỉ cho các tác phẩm thêu tay tại xưởng thêu Đà Lạt - XQ Sử Quán

Sắp xếp quang phổ màu chỉ tại xưởng thêu XQ Đà Lạt Sử Quán

Giặt lụa và chọn màu sắc lụa cho các tác phẩm tranh thêu tại làng nghề thêu XQ Đà Lạt Sử Quán