VŨ ĐIỆU NGHỀ THÊU, MỘT NGHỆ THUẬT CỔ XƯA ĐƯỢC TÁI SINH

Sài Gòn: Tác giả tác phẩm
Giới thiệu trong chương trình: Đêm thuộc về di sản văn hóa của người phụ nữ
Nghệ nhân:- Trần Vũ Hạnh Trang
VŨ ĐIỆU NGHỀ THÊU, MỘT NGHỆ THUẬT CỔ XƯA ĐƯỢC TÁI SINH
Bài giảng bằng sợi chỉ thêu: Bộ sưu tập các câu chuyện huyền thoại
Trong suốt hai mươi lăm năm cuộc sống của nghệ nhân Trần Vũ Hạnh Trang- người đã kéo dài những “ngôi đền” của mình bằng những tác phẩm tranh thêu- điêu khắc chỉ trang nhã và những bộ sưu tập áo dài đáng chú ý.
Một số địa điểm ở quê hương Việt Nam được cho là có liên hệ trực tiếp hoặc gián tiếp với các tình tiết trong một số thần thoại và truyền thuyết phổ biến được đề cập trong sử thi của các tác phẩm tranh thêu (bộ sưu tập các câu chuyện huyền thoại) mang một linh khí thiêng liêng và được một số lượng lớn các khách đến thăm.
Một dòng chữ tại Linh Cổ Điện Đà Lạt - XQ Sử Quán ghi lại rằng: Một ngôi đền của Nữ thần nghề thêu đã được dựng lên để đáp ứng mong muốn thợ thêu của mình. Bất cứ khi nào cần định vị người thợ thêu của mình ở một nơi ở mới, họ đã cho dựng lên một số ngôi đền và sắp xếp để thờ cúng cho sự an lành của nghề thêu.
Các ngôi đền cũng thường được xây dựng để tôn vinh những nghệ nhân nổi tiếng, những người có công đức với nghề thêu. Phần lớn các ngôi đền, được dựng lên vì lòng mộ đạo nghề thêu và sự tận tâm.
Như đền thờ nữ thần SỰ THẬT VÀ CÔNG LÝ (Hoàng Hậu Nam Phương) như một hành động của sự sùng kính.
Các ngôi đền cũng được dựng lên để tôn vinh những nghệ nhân đã qua đời, hoặc dưới hình thức tưởng niệm. Sau một thời gian, người ta tin rằng người chết đã trở thành nữ thần hộ mệnh và do đó được thờ cúng.
Những ngôi đền này thường gắn liền với mộ đá, hình ảnh người chết xuất hiện trên bức tường phía sau.
Hình thức thờ cúng được quy định bởi các luận thuyết về nghi lễ.

Tìm kiếm tái hiện lại một thời kỳ hoàng kim của nghệ thuật, văn, thơ Sài Gòn cho những tác phẩm tranh thêu “thiên đường đã mất” của Trần Vũ Hạnh Trang.
-SÀI GÒN. Nó gợi nhớ đến huyền thoại về “học viện văn học nghệ thuật…” sẽ được giải cứu khỏi sự lãng quên.
Làm sao bảo tồn bản chất Sài Gòn của những bài thơ độc đáo này, sẽ được viết bằng ngôn ngữ nghề thêu, tiêu chí duy nhất mà cô được đánh giá là sự công nhận tài năng bởi các đồng nghiệp và họ cho rằng cô có thể thực hiện được điều này …
Trần Vũ Hạnh Trang với phong cách nhà thơ cung đình và cũng là một nghệ nhân thêu xuất sắc đã từng thêu về chiến tích của các chiến binh hoặc nỗi buồn của một quốc gia có chiến tranh.
Trong nhật ký của cô viết: “…Sau những thực tế lịch sử của Sài Gòn khó nắm bắt, hãy thêu lại những gì có thể thu lượm được từ các văn bản, từ cách điệu của chủ nghĩa cổ điển tinh tế, chủ nghĩa hàn lâm của một Sài Gòn học viện đã mất…”

 

Nàng lớn lên giữa quê hương đổ nát
Tay mẹ gầy mà đất sống hoang khô
Đàn em nhỏ áo chăn không đủ ấm
Tuổi trăng tròn quanh má đọng sương thu

Nửa đêm lạnh tóc nàng hương khói nhạt
Bóng cha già thăm thẳm tận u linh
Tuổi hai mươi mà đêm dài sương phụ
Ngọn đèn tàn tang trắng phủ mông mênh

Suốt mùa đông nàng ngồi thêu áo cưới
Đẹp duyên người mình vẫn phận rong rêu
Màu hoa đỏ tay ai nâng cánh bướm
Mà chân mình nghe cát bụi đìu hiu

Vào buổi sáng sao mai mờ khói hận
Nghe quanh mình lang sói gọi bình minh
Đàn trẻ nhỏ dắt nhau tìm xó chợ
Tìm tương lai tìm rác rưới mưu sinh

Từ những ngày Thái Bình Dương dậy sóng
Quê hương mình khô quặn máu thù chung
Nàng không mơ buổi chiều phơi áo lụa
Mơ Trường Sơn vời vợi bóng anh hùng
Từ buổi ấy nghe tim mình thổn thức
Nàng yêu người dâng trọn khối tình chung
Không áo cưới mà âm thầm chinh phụ
Không chờ mong mà ước nguyện muôn trùng
Rồi từ đó tóc thề cao ước nguyện
Nên bàn chân mòn đá sỏi Trường Sơn
Thân bé bỏng dập dìu theo nước lũ
Suối rừng xa ánh mắt vọng hoa ngàn
Trường Sơn ơi bóng tùng quân ngạo nghễ
Phận sắn bìm lây lất với hoàng hôn
Quê hương ơi mấy nghìn năm máu lệ
Đôi vai gầy dâng trọn cả mùa xuân

(Sài Gòn 80—Tuệ Sỹ )

 

Những ngôi đền (Linh cổ Điện) của XQ Sử Quán thường khiến du khách choáng ngợp, đó là những ngôi đền dân gian của nghề thêu, về số lượng, điều đó phản ánh đức tin sống của người nghệ nhân thêu .
Các ngôi đền có nguồn gốc từ niềm tin vào các biểu hiện khác nhau ác độc và nhân từ của tinh thần tự nhiên, và niềm tin rằng Thượng Đế ngự trong tất cả các linh vật, sông, núi, bể nước, biển, sét và gió…
Nghề thêu cũng có liên quan đến sự sùng bái khả năng sinh sản. Niềm tin vào Thánh Mẫu đã dẫn đến việc hiện thân hóa mọi khu định cư trong làng nghề thêu một Nữ thần bảo vệ nghề thêu sẽ quyết định số phận của họ và hướng dẫn họ như một người mẹ trung hiếu.
Một quan niệm khác đã góp phần quan trọng vào sự phát triển của nghề thêu là việc thờ cúng các anh hùng đã hy sinh vì đất nước hoặc cộng đồng. Những anh hùng này đã được tưởng nhớ và tôn thờ bằng cách dựng những Viên đá Anh hùng hoặc những Viên đá Tưởng niệm,
Việc dựng các tảng đá “Anh hùng” và tôn thờ người đã chết như vị thần cứu tinh của cộng đồng có thể được coi là một phần mở rộng của tín ngưỡng.
Kiểu “Lăng mộ cự thạch” có hình dạng một mộ đá với phiến thẳng đứng được dựng lên trong một căn phòng và trên cùng là một viên đá có nắp. Hình người “anh hùng” được thêu treo phía sau, quay mặt về phía trước. Sự thể hiện này bên phiến đá có nhiều hình thức khác nhau. Trong một số trường hợp, sự kiện liên quan đến cái chết của vị anh hùng, giai nhân.
Nghệ nhân XQ tin rằng tinh thần của một anh hùng ở mãi trong mỗi di tích, mang lại lợi ích cho cộng đồng nghề thêu . Thần linh được kính sợ, yêu mến, tôn thờ và được coi là thần thánh của cộng đồng nghề
Một yếu tố khác trong sự phát triển của các ngôi đền là sự tôn kính những người phụ nữ nghề thêu đã hy sinh trong những hoàn cảnh đặc biệt . Một Cái chết như vậy là của người phụ nữ trong sạch, tinh thần được cho là rất mạnh mẽ, bảo vệ cộng đồng nghề và những người làm việc. Hình của họ được thêu khắc sau phiến đá, được lưu giữ và ngưỡng mộ. Trong tất cả các trường hợp thờ cúng người chết như các vị thần, lễ vật bao gồm tất cả các loại thực phẩm và những thứ khác làm hài lòng người chết khi cô ta còn sống.

——————————————————-

 

ĐÊM NHỚ VỀ SÀI GÒN
-------------------
https://www.facebook.com/107696747680817/videos/270974830667877
-----------------------------
Mời bạn truy cập link trên để xem video.

.
.
.